Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Ewolucja gwiazd

Indeks Ewolucja gwiazd

Wielkim Obłoku Magellana. Ewolucja gwiazdy – sekwencje zmian, które gwiazda przechodzi podczas całego swojego życia, w sumie zwykle w ciągu milionów, miliardów lub bilionów lat, emitując przy tym promieniowanie.

58 kontakty: Absolutna wielkość gwiazdowa, Błękitny karzeł, Błękitny maruder, Błękitny nadolbrzym, Błękitny olbrzym, Betelgeza, Biały karzeł, Brązowy karzeł, Ciąg główny, Ciśnienie, Czarna dziura, Czarny karzeł, Czerwony karzeł, Czerwony olbrzym, Diagram Hertzsprunga-Russella, Energia potencjalna, Galaktyka, Gaz, Gaz doskonały, Gęstość, Globula Boka, Granica Chandrasekhara, Grawitacja, Gwiazda, Gwiazda dziwna, Gwiazda neutronowa, Gwiazda podwójna, Gwiazda zmienna, Hel (pierwiastek), Hiperolbrzym, Język angielski, Kelwin, Masa Słońca, Materia (fizyka), Mgławica planetarna, Nadolbrzym, Neutrino, Neutron, Nowa klasyczna, Obłok międzygwiazdowy, Obłok molekularny, Ogólna teoria względności, Pair instability supernova, Promieniowanie, Promieniowanie elektromagnetyczne, Protogwiazda, Proxima Centauri, Pył (astrofizyka), Równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego), Reakcja termojądrowa, ..., Reguła Pauliego, Rok świetlny, Słońce, Supernowa, Temperatura, Wielki Obłok Magellana, Wodór, Zapadanie grawitacyjne. Rozwiń indeks (8 jeszcze) »

Absolutna wielkość gwiazdowa

Absolutna wielkość gwiazdowa – obserwowana wielkość gwiazdowa (a zatem wyrażona w magnitudo), jaką miałby obiekt oglądany z pewnej ustalonej odległości przy braku pochłaniania światła w przestrzeni międzygwiezdnej.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Absolutna wielkość gwiazdowa · Zobacz więcej »

Błękitny karzeł

Błękitny karzeł – hipotetyczna gwiazda powstała z czerwonego karła, kiedy ten wyczerpie większość zapasów paliwa wodorowego.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Błękitny karzeł · Zobacz więcej »

Błękitny maruder

Błękitni maruderzy (zaznaczeni żółtą obwódką) wśród innych obiektów w gromadzie kulistej NGC 104 (47 Tucanae). Zdjęcie z prawej zrobione przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Błękitni maruderzy – gwiazdy, które są znacznie gorętsze i bardziej błękitne, niż inne gwiazdy gromady o tej samej jasności, przez co wydają się znacznie młodsze.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Błękitny maruder · Zobacz więcej »

Błękitny nadolbrzym

Porównanie rozmiarów Słońca i błękitnego nadolbrzyma (Rigel) Błękitny nadolbrzym (lub niebieski nadolbrzym) – gwiazda o typie widmowym O lub B należąca do I klasy jasności.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Błękitny nadolbrzym · Zobacz więcej »

Błękitny olbrzym

Porównanie rozmiarów Słońca i błękitnego olbrzyma (Alnitak) Błękitny olbrzym (lub niebieski olbrzym) – gwiazda o typie widmowym O lub B należąca do III klasy jasności.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Błękitny olbrzym · Zobacz więcej »

Betelgeza

Betelgeza (Betelgeuse, alfa Orionis) – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziesiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45).

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Betelgeza · Zobacz więcej »

Biały karzeł

Biały karzeł – niewielki (rzędu rozmiarów Ziemi) obiekt astronomiczny składający się ze zdegenerowanej materii, emitujący m.in.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Biały karzeł · Zobacz więcej »

Brązowy karzeł

54 Psc B, sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Spitzera Brązowy karzeł – obiekt gwiazdopodobny o masie zbyt małej (poniżej ok. 8% masy Słońca – 80 mas Jowisza), by mogły zachodzić w nim reakcje przemiany wodoru w hel, które są głównym źródłem energii gwiazd ciągu głównego.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Brązowy karzeł · Zobacz więcej »

Ciąg główny

diagramie Hertzsprunga-Russella typem widmowym dla gwiazd ciągu głównego. Zmiany barwy od czerwieni ku błękitowi (od lewej do prawej) związane są ze wzrostem temperatury fotosfery. Ciąg główny – pas przebiegający wzdłuż krzywej na diagramie Hertzsprunga-Russella, w którym zgrupowana jest większość gwiazd z okolic Słońca.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Ciąg główny · Zobacz więcej »

Ciśnienie

Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność: gdzie: W przypadku gazów w stanie ustalonym w spoczynku, ciśnienie jakie gaz wywiera na ścianki naczynia jest funkcją objętości, masy i temperatury i dlatego w termodynamice traktowane jest jako parametr stanu.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Ciśnienie · Zobacz więcej »

Czarna dziura

Drogi Mlecznej. Czarna dziura – obszar czasoprzestrzeni, którego z uwagi na wpływ grawitacji, nic (łącznie ze światłem) nie może opuścić.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Czarna dziura · Zobacz więcej »

Czarny karzeł

Czarny karzeł – hipotetyczna gwiazda zdegenerowana powstająca, kiedy biały karzeł wypala się już całkowicie i nie może emitować światła.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Czarny karzeł · Zobacz więcej »

Czerwony karzeł

Proxima Centauri, najbliższy czerwony karzeł, sfotografowany przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a Czerwony karzeł – gwiazda ciągu głównego późnego typu widmowego (K, M, rzadko L).

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Czerwony karzeł · Zobacz więcej »

Czerwony olbrzym

Budowa wewnętrzna żółtych karłów typu Słońca i czerwonych olbrzymów (właściwą skalę rozmiarów ukazuje wstawka w prawym dolnym rogu). Czerwony olbrzym – gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie (od 0,5 do ok. 8–10 mas Słońca), będąca na schyłkowym etapie ewolucji.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Czerwony olbrzym · Zobacz więcej »

Diagram Hertzsprunga-Russella

Diagram Hertzsprunga-Russella (H-R) – wykres klasyfikujący gwiazdy.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Diagram Hertzsprunga-Russella · Zobacz więcej »

Energia potencjalna

Elektrownie wodne wykorzystują energię potencjalną grawitacji spiętrzonej wody, zamieniając ją za pośrednictwem prądnic w energię elektryczną. Gdy łucznik napina łuk, wykonuje pracę; energia biochemiczna łucznika zamienia się w energię potencjalną sprężystości w zgiętej części łuku. Gdy cięciwa zostaje puszczona, cięciwa działająca siłą na strzałę wykonuje na niej pracę. W ten sposób energia potencjalna łuku jest przemieniana w energię kinetyczną strzały. Pole grawitacyjne Ziemi dla dużych odległości jest polem centralnym. Energia potencjalna – energia, jaką ma ciało lub układ ciał w zależności od położenia ciała (układu ciał) w przestrzeni.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Energia potencjalna · Zobacz więcej »

Galaktyka

Galaktyka Czarne Oko Galaktyka (z gr. γάλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Galaktyka · Zobacz więcej »

Gaz

Gaz – stan skupienia materii, w którym ciało fizyczne łatwo zmienia kształt i zajmuje całą dostępną mu przestrzeń.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gaz · Zobacz więcej »

Gaz doskonały

Gaz doskonały – zwany też gazem idealnym, jest to abstrakcyjny, matematyczny model fizyczny gazu, spełniający następujące warunki.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gaz doskonały · Zobacz więcej »

Gęstość

Gęstość (masa właściwa) – stosunek masy pewnej ilości substancji do zajmowanej przez nią objętości.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gęstość · Zobacz więcej »

Globula Boka

Globula Boka w IC 2944 („Biegnący kurczak”) Globula Boka (Mgławica Boka) (łac. globulus – kulka) – rodzaj ciemnej mgławicy, składającej się z gęstego pyłu i gazu, w których ma miejsce proces tworzenia się gwiazd.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Globula Boka · Zobacz więcej »

Granica Chandrasekhara

Granica Chandrasekhara (od nazwiska indyjskiego astrofizyka Subramanyana Chandrasekhara) – maksymalna masa białego karła równa około 3·1030 kg, czyli 1,44 masy Słońca.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Granica Chandrasekhara · Zobacz więcej »

Grawitacja

Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie, wzajemnie przyciągając się.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Grawitacja · Zobacz więcej »

Gwiazda

ultrafiolecie. Drogi Mlecznej. Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gwiazda · Zobacz więcej »

Gwiazda dziwna

Gwiazda dziwna (gwiazda kwarkowa) – hipotetyczny typ gwiazdy zbudowanej z materii dziwnej.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gwiazda dziwna · Zobacz więcej »

Gwiazda neutronowa

Mgławicy Kraba Gwiazda neutronowa – gwiazda zdegenerowana powstała w wyniku ewolucji gwiazd o dużych masach (~ 8–10 mas Słońca).

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gwiazda neutronowa · Zobacz więcej »

Gwiazda podwójna

Łabędzia Animacja przedstawiająca układ dwóch gwiazd o podobnych masach, krążą one po orbitach eliptycznych wokół środka masy układu (oznaczonego czerwonym krzyżem) Gwiazda podwójna – układ dwóch gwiazd leżących (optycznie lub fizycznie) blisko siebie.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gwiazda podwójna · Zobacz więcej »

Gwiazda zmienna

Gwiazda zmienna – gwiazda, która w znaczący sposób zmienia swoją jasność.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Gwiazda zmienna · Zobacz więcej »

Hel (pierwiastek)

Hel (He, łac. helium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Hel (pierwiastek) · Zobacz więcej »

Hiperolbrzym

największych znanych gwiazd Hiperolbrzymy – najjaśniejsze i największe gwiazdy mające klasę jasności 0.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Hiperolbrzym · Zobacz więcej »

Język angielski

ikona symbolizująca język angielski według standardu ISO 639-1 Język angielski, angielszczyzna (ang. English language //, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Język angielski · Zobacz więcej »

Kelwin

150px Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola 2H na jeden mol 1H, 0,0003799 mola 17O na jeden mol 16O i 0,0020052 mola 18O na jeden mol 16O.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Kelwin · Zobacz więcej »

Masa Słońca

Masa Słońca M_ – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.). Masa Słońca wynosi M_.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Masa Słońca · Zobacz więcej »

Materia (fizyka)

Skały jako przykład materii W fizyce termin materia ma kilka znaczeń.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Materia (fizyka) · Zobacz więcej »

Mgławica planetarna

Cztery mgławice planetarne – Henize 2-47 (u góry po lewej), IC 4593 (u góry po prawej), NGC 5307 (u dołu po lewej) i NGC 5315 (u dołu po prawej). Mgławica planetarna – obłok gazu i pyłu powstałego z zewnętrznych warstw gwiazdy kończącej etap syntezy jądrowej we wnętrzu.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Mgławica planetarna · Zobacz więcej »

Nadolbrzym

Nadolbrzym – gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca i promieniu dochodzącym nawet do ponad 1500 promieni Słońca.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Nadolbrzym · Zobacz więcej »

Neutrino

pionu (''π-meson'') Neutrino (ν) – cząstka elementarna należąca do leptonów.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Neutrino · Zobacz więcej »

Neutron

beta minus Schemat rozpadu neutronu ładunki kolorowe przenoszone przez gluony. Każdy kwark może występować w trzech odmianach: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Kolory nie są na stałe przyporządkowane do pojedynczych kwarków, ponieważ między kwarkami zachodzi wymiana kolorów w oddziaływaniach silnych za pośrednictwem gluonów. Gluony jako nośniki oddziaływania silnego, mają ładunki podwójne: jeden kolor i jeden antykolor. Gdy kwark emituje lub pochłania gluon, wtedy kolor kwarka musi ulec zmianie, aby zachować ładunek kolorowy. Kwarki znajdujące się we wnętrzu neutronu wysyłają i pochłaniają gluony tak często, że nie ma możliwości zaobserwowania koloru pojedynczego kwarka Neutron (z łac. neuter, obojętny) – cząstka subatomowa występująca w jądrach atomowych.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Neutron · Zobacz więcej »

Nowa klasyczna

Nowa w Galaktyce Andromedy HST Nowa klasyczna (ang. classical nova) – gwiazda wybuchowa, w rzeczywistości ciasny układ podwójny złożony z białego karła i gwiazdy ciągu głównego lub nieco odewoluowanej gwiazdy.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Nowa klasyczna · Zobacz więcej »

Obłok międzygwiazdowy

mgławicy. Obłok międzygwiazdowy – lokalne zagęszczenia gazu i pyłu w ośrodku międzygwiazdowym, głównym budulcem obłoków jest wodór.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Obłok międzygwiazdowy · Zobacz więcej »

Obłok molekularny

Mgławicy w Kilu. W pobliżu widać nowo powstałe gwiazdy, których obraz jest poczerwieniony przez wybiórczo rozproszone niebieskie światło na dominującym pyle. Obraz na zdjęciu rozciąga się na przestrzeni około 2 lat świetlnych. Wykonane przez orbitujący Kosmiczny Teleskop Hubble’a w 1999 roku. Spitzera) Obłok molekularny – rodzaj obłoku międzygwiazdowego, w którym gęstość wodoru jest wystarczająco duża, a temperatura odpowiednio niska, aby formowały się molekuły wodoru H2.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Obłok molekularny · Zobacz więcej »

Ogólna teoria względności

Albert Einstein – twórca ogólnej teorii względności Ogólna teoria względności (OTW) – popularna nazwa teorii grawitacji formułowanej przez Alberta Einsteina w latach 1907–1915, a opublikowanej 20 marca 1916 roku.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Ogólna teoria względności · Zobacz więcej »

Pair instability supernova

Pair-instability supernova (supernowa powstająca z powodu niestabilności kreacji par) – odmiana supernowej powstająca w wyniku zachwiania równowagi hydrostatycznej gwiazdy wywołanej kreacją par w jej jądrze.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Pair instability supernova · Zobacz więcej »

Promieniowanie

Promień lasera skierowany z obserwatorium do Księżyca, w celu zmierzenia odległości Promieniowanie – strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Promieniowanie · Zobacz więcej »

Promieniowanie elektromagnetyczne

Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) – rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Promieniowanie elektromagnetyczne · Zobacz więcej »

Protogwiazda

globuli Boka Protogwiazda – bardzo młoda gwiazda, zbierająca masę z obłoku molekularnego i zapadająca się na skutek grawitacji, zanim zacznie emitować światło.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Protogwiazda · Zobacz więcej »

Proxima Centauri

Pozycja gwiazdy Proxima Centauri na niebie południowym Proxima Centauri (łac. proxima – najbliższa) – gwiazda typu czerwony karzeł, znajdująca się około 4,24 lat świetlnych (40 bilionów km) od Ziemi, w gwiazdozbiorze Centaura.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Proxima Centauri · Zobacz więcej »

Pył (astrofizyka)

Pył – wyidealizowana forma materii.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Pył (astrofizyka) · Zobacz więcej »

Równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego)

Równanie Clapeyrona, równanie stanu gazu doskonałego – równanie stanu opisujące związek pomiędzy temperaturą, ciśnieniem i objętością gazu doskonałego, a w sposób przybliżony opisujące gazy rzeczywiste.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego) · Zobacz więcej »

Reakcja termojądrowa

helu, neutron i wydzielana jest energia. Reakcja termojądrowa, synteza jądrowa lub fuzja jądrowa – zjawisko polegające na złączeniu się dwóch lżejszych jąder w jedno cięższe.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Reakcja termojądrowa · Zobacz więcej »

Reguła Pauliego

Reguła Pauliego, zwana też zakazem Pauliego, czasem też zasadą Pauliego lub prawem Pauliego – została zaproponowana przez Wolfganga Pauliego w 1925 dla wyjaśnienia zachowania się fermionów, czyli cząstek o spinie połówkowym.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Reguła Pauliego · Zobacz więcej »

Rok świetlny

Rok świetlny – jednostka odległości stosowana w astronomii.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Rok świetlny · Zobacz więcej »

Słońce

Słońce (trb. Hḗlios, symbol: ☉) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Słońce · Zobacz więcej »

Supernowa

Pozostałość po „Gwieździe Keplera”, SN 1604 Supernowa – termin określający kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Supernowa · Zobacz więcej »

Temperatura

helu przedstawiony jest proporcjonalnie do odległości między cząsteczkami jakie są przy ciśnieniu 136 atmosfer. Prędkość ruchu, odpowiadająca temperaturze pokojowej, została spowolniona dwa biliony razy lub odpowiada temperaturze 0,0003 K. Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Temperatura · Zobacz więcej »

Wielki Obłok Magellana

Zdjęcie podczerwone Wielkiego Obłoku Magellana (ESA/NASA/JPL-Caltech/STScI) Wielki Obłok Magellana – największa galaktyka satelitarna położona w pobliżu Drogi Mlecznej.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Wielki Obłok Magellana · Zobacz więcej »

Wodór

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Wodór · Zobacz więcej »

Zapadanie grawitacyjne

Schemat mechanizmu zapadania grawitacyjnego gwiazdy. Zapadanie grawitacyjne, kolaps – zjawisko kurczenia się skupisk materii pod wpływem siły grawitacji.

Nowy!!: Ewolucja gwiazd i Zapadanie grawitacyjne · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Cykl życia gwiazdy, Stadia rozwoju gwiazdy.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »