Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Pobieranie
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Iran

Indeks Iran

Iran (trl. Irān, pełna nazwa Islamska Republika Iranu, Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān), w Europie dawniej znany jako Persja – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące między Morzem Kaspijskim na północy a Zatoką Perską i Zatoką Omańską na południu.

247 kontakty: Abbas I Wielki, Abbasydzi, Achemenidzi, Afganistan, Afszarydzi, Agha Mohammad Chan Kadżar, Agresja Iraku na Kuwejt, Ak Kojunlu, Aleksander Macedoński, Alfabet arabski, Ali Akbar Haszemi Rafsandżani, Ali Amini, Ali Chamenei, Arabowie, Arabski podbój Iranu, Ardaszir I, Arianem Waedżo, Ariowie, Armenia, Światowa Organizacja Turystyki, Asyria, Atak Niemiec na ZSRR, Awesta, Azerbejdżan, Azerbejdżan Irański, Azerowie, Azja, Azja Środkowa, Babilonia, Bagdad, Baktria, Beludżowie, Beludżystan (kraina historyczna), Bitwa na równinie Czałdyran, Bitwa pod Carrhae, Bliski Wschód, Bolszewicy, Buddyzm, Bujidzi, Centralna Agencja Wywiadowcza, Cesarstwo Bizantyńskie, Chorasan, Chosrow II Parwiz, Chrześcijaństwo, Chuzestan, Cudzołóstwo, Cyrus II Wielki, Daktylowiec właściwy, Dżangalije, Dmitrij Miedwiediew, ..., Dolar amerykański, Dolar międzynarodowy, Dywan, Egipt, Eksklawa, Elam, Embargo, Energia jądrowa, Epoka hellenistyczna, Fars, Fazlollah Zahedi, Ferdousi, Francja, Fryzjer, Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci, Gastronomia, George W. Bush, Ghaznawidzi, Gilan (ostan), Hasan Ali Mansur, Hasan Rouhani, Herakliusz (cesarz bizantyński), Herat (prowincja), Hidżab, Hinduizm, Hiszpania, Homoseksualizm, Hymn Iranu, I wojna światowa, II wiek p.n.e., III Rzesza, Ilchanidzi, Imperium Chorezmijskie, Imperium Osmańskie, Imperium Rosyjskie, Indie, Indus, Irańska rewolucja islamska, Irak, Iran (miejscowość), Islam, Isma'il I, Izrael, Język arabski, Język awestyjski, Język pahlawi, Język partyjski, Język perski, Język staroperski, Jedwabny szlak, Jezdegerd I, Jezdegerd III, John F. Kennedy, Kadżarowie, Kalif, Kalifat, Kalifowie prawowierni, Kara śmierci, Kara Kojunlu, Karachanidzi, Karim Chan, Kaukaz Południowy, Kino, Kościół perski, Koncesja, Korea Północna, Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej, Korupcja, Król królów, Królestwo Greko-Baktryjskie, Królestwo Kuszanów, Królestwo Partów, Kryzys zakładników (Iran), Kurdowie, Lewica, Lidia (kraina), Liga Narodów, Lobbing, Ludy irańskie, Ludy tureckie, Lurowie, Mahmud Ahmadineżad, Manicheizm, Marcin Rzepka, Mazandaran, Medowie, Mezopotamia, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Mohammad Mosaddegh, Mohammad Reza Pahlawi, Mongołowie, Morze Kaspijskie, Muhammad el-Baradei, Muzułmanin, Nachiczewańska Republika Autonomiczna, Nadir Szah Afszar, Naghsz-e Rostam, Najwyżsi przywódcy Iranu, Naser ad-Din Szah Kadżar, Neolit, Nizam al-Mulk, Obiekt sportowy, Operacja Y, Organizacja Bojowników Ludowych Iranu, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, Ostan, Państwo, Pakistan, Parnowie, Partia Baas, Perska Dywizja Kozacka, Persowie, Pistacja właściwa, Plaża, Południowa Afryka, Porozumienie nuklearne z Iranem, Powstanie w Iranie (1963), Prawosławie, Prezydenci Iranu, Produkt krajowy brutto, Protektorat, Protestantyzm, Protesty w Iranie (2017–2018), Publiczny transport zbiorowy, Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rada Strażników, Rebelia szyitów w Jemenie, Reforma rolna, Republika islamska, Republika Mahabadzka, Rewolucja październikowa, Reza Szah Pahlawi, Rial irański, Ridda, Rodzaj sił zbrojnych, Rolnictwo, Rozpad ZSRR, Ruhollah Chomejni, Saddam Husajn, Safawidzi, Saffarydzi, Sakowie, Samanidzi, Sasanidzi, SAWAK, Służba zdrowia, Secret Intelligence Service, Seldżukidzi, Seleucydzi, Siły Powietrzne Islamskiej Republiki Iranu, Sogdiana, Starożytna Grecja, Starożytny Rzym, Suza, Syria, Szach (władca), Szahname, Szariat, Szyizm, Tarika, Tebriz, Teheran, Telegraf, Teokracja, Timur Chromy, Timurydzi, Transliteracja, Turcja, Turkmeni, Turkmenistan, Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Ulem, Umajjadzi, Uran (pierwiastek), VII wiek p.n.e., Wezyr, Wielka Brytania, Wojna brytyjsko-perska, Wojna domowa w Rosji, Wojna domowa w Syrii, Wojna domowa w Tadżykistanie, Wojna o Górski Karabach, Zamach z 11 września 2001 roku, Zandowie, Zaratusztrianizm, Zatoka Omańska, Zatoka Perska, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, .ir, 140 p.n.e., 238 p.n.e., 323 p.n.e., 336 p.n.e., 529 p.n.e., 53 p.n.e., 550 p.n.e., 559 p.n.e.. Rozwiń indeks (197 jeszcze) »

Abbas I Wielki

Abbas I Wielki, drzeworyt Dominicusa Custosa z Antwerpii Abbas I Wielki Abbas I Wielki (I Abbas Səfəvi; شاه عباس بزرگ) (ur. 27 stycznia 1571 w Heracie, zm. 19 stycznia 1629 w Mazandaranie) – szach Persji od 1587 z dynastii Safawidów.

Nowy!!: Iran i Abbas I Wielki · Zobacz więcej »

Abbasydzi

Mapa świata w roku 820 Abbasydzi – jedna z dwóch największych (licząca 37 kalifów) sunnickich dynastii imperium muzułmańskiego, rządząca Kalifatem Bagdadu.

Nowy!!: Iran i Abbasydzi · Zobacz więcej »

Achemenidzi

Achemenidzi (pers. هخامنشیان) – dynastia panująca w Iranie w latach 550–330 p.n.e. Nazwa dynastii używana powszechnie jest greckiego pochodzenia i wiąże się z imieniem legendarnego Achemenesa.

Nowy!!: Iran i Achemenidzi · Zobacz więcej »

Afganistan

prawo Afganistan (per. افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan), oficjalnie Islamska Republika Afganistanu (per. جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Dżomhuri-je Eslami-je Afghanestan; paszto د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Jumhūriyat, trb. Dy Afghanistan Eslami Dżumhurijat) – państwo śródlądowe położone w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu.

Nowy!!: Iran i Afganistan · Zobacz więcej »

Afszarydzi

Afszarydzi – dynastia panująca w Iranie w latach 1736–1749, założona przez Nadira Szaha.

Nowy!!: Iran i Afszarydzi · Zobacz więcej »

Agha Mohammad Chan Kadżar

Agha Mohammad Chan Agha Mohammad Chan Kadżar (farsiمحمد خان قاجار) (ur. 1742, zm. 1797) był szachem Persji, pierwszym z dynastii Kadżarów.

Nowy!!: Iran i Agha Mohammad Chan Kadżar · Zobacz więcej »

Agresja Iraku na Kuwejt

Mapa Iraku, widoczny także Kuwejt Agresja Iraku na Kuwejt – inwazja wojsk irackich na Kuwejt w 1990 roku, która zapoczątkowała I wojnę w Zatoce Perskiej.

Nowy!!: Iran i Agresja Iraku na Kuwejt · Zobacz więcej »

Ak Kojunlu

Ak Kojunlu (albo Ak-Kojunlu, Akkojunlu, Ak Kojunłu) - po turecku znaczy dosłownie: "Biała Owca".

Nowy!!: Iran i Ak Kojunlu · Zobacz więcej »

Aleksander Macedoński

Aleksander III Macedoński (Aleksandros ho Tritos ho Makedon) zwany też Aleksandrem Wielkim (Aleksandros ho Megas) i niezwyciężonym (άνίκητος) (ur. 19–20 lipca 356 p.n.e. w Pelli, zm. 10 czerwca 323 p.n.e. w Babilonie) – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336–323 p.n.e. Jest powszechnie uznawany za wybitnego stratega i jednego z największych zdobywców w historii ludzkości.

Nowy!!: Iran i Aleksander Macedoński · Zobacz więcej »

Alfabet arabski

Alfabet arabski Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego.

Nowy!!: Iran i Alfabet arabski · Zobacz więcej »

Ali Akbar Haszemi Rafsandżani

Ali Akbar Haszemi Rafsandżani (pers.: على اكبر هاشمى رفسنجانى IPA), (ur. 25 sierpnia 1934 w Bahremanie, zm. 8 stycznia 2017 w Teheranie) – irański duchowny i polityk, prezydent Iranu w latach 1989–1997, przewodniczący parlamentu w latach 1980–1989.

Nowy!!: Iran i Ali Akbar Haszemi Rafsandżani · Zobacz więcej »

Ali Amini

Ali Amini (ur. 12 września 1905 w Teheranie, zm. 12 grudnia 1992 w Paryżu) – irański polityk, premier Iranu w latach 1961-1962.

Nowy!!: Iran i Ali Amini · Zobacz więcej »

Ali Chamenei

Ali Chamenei (ur. 17 lipca 1939 r. w Meszhedzie) – duchowny i polityk irański.

Nowy!!: Iran i Ali Chamenei · Zobacz więcej »

Arabowie

Kraje, w których język arabski jest językiem urzędowym; „zielony” — kraje, w których jest jedynym językiem urzędowym, „niebieski” — kraje, w których jest jednym z języków urzędowych Arabowie (arab.: عرب ’Arab, w pierwotnym znaczeniu: „koczownik”) – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski.

Nowy!!: Iran i Arabowie · Zobacz więcej »

Arabski podbój Iranu

Imperium Sasanidów: terytorium przez większość jego istnienia (ciemna zieleń) i zasięg krótkotrwałych największych zdobyczy (jasna zieleń) Arabski podbój Iranu (pers. تجاوز اعراب Atak Arabów lub ظهور اسلام Świt islamu) – podbój perskiego państwa Sasanidów i irańskich państw Azji Środkowej przez islamski kalifat arabski w VII i pierwszej połowie VIII wieku.

Nowy!!: Iran i Arabski podbój Iranu · Zobacz więcej »

Ardaszir I

Ardaszir I (gr. Artakserks) – władca Persji założyciel dynastii Sasanidów (224/226-241).

Nowy!!: Iran i Ardaszir I · Zobacz więcej »

Arianem Waedżo

Arianem Waedżo, Ariana Waedżah, Iranwedż, Eran Weż (awest. Aryana Vaēǰah) – mityczna kraina pochodzenia Ariów.

Nowy!!: Iran i Arianem Waedżo · Zobacz więcej »

Ariowie

Języki indoaryjskie w dzisiejszych IndiachAriowie (albo Indo-Irańczycy) – termin używany dawniej na opisanie indoirańskiego odłamu ludów indoeuropejskich, który w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Afganistanu, Iranu (ludy irańskie) i Indii (Indoariowie).

Nowy!!: Iran i Ariowie · Zobacz więcej »

Armenia

Armenia, Republika Armenii (– Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն – Hajastani Hanrapetutjun) – państwo na pograniczu Europy i Azji, na Kaukazie Południowym.

Nowy!!: Iran i Armenia · Zobacz więcej »

Światowa Organizacja Turystyki

Siedziba UNWTO w Madrycie Światowa Organizacja Turystyki Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations World Tourism Organization – UNWTO) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, zajmująca się kwestiami związanymi z turystyką, m.in.

Nowy!!: Iran i Światowa Organizacja Turystyki · Zobacz więcej »

Asyria

thumb Asyria (akad. māt Aššurki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

Nowy!!: Iran i Asyria · Zobacz więcej »

Atak Niemiec na ZSRR

Rygi jednostki Wehrmachtu Jeńcy radzieccy Granica między ZSRR a III Rzeszą do 22 czerwca 1941 Atak Niemiec na ZSRR, niemiecki kryptonim operacja Barbarossa (niem. Unternehmen Barbarossa) – agresja III Rzeszy na Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w trakcie II wojny światowej.

Nowy!!: Iran i Atak Niemiec na ZSRR · Zobacz więcej »

Awesta

Yasna 28.1 (Bodleian MS J2) Awesta, Avesta, Apastak, Awistak (z irańskiego apartak.

Nowy!!: Iran i Awesta · Zobacz więcej »

Azerbejdżan

Azerbejdżan, Republika Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – państwo w Azji nad Morzem Kaspijskim, graniczące z Rosją, Gruzją, Armenią, Iranem oraz Turcją.

Nowy!!: Iran i Azerbejdżan · Zobacz więcej »

Azerbejdżan Irański

Azebrejdżan irański Azerbejdżan Irański (az. جنوبی آذربایجان Cənubi Azərbaycan lub گوني آذربایجان Güney Azərbaycan; per. آذربایجان ایران Âzarbâjdżân-e Irân) – kraina w północno-zachodnim Iranie, zamieszkana w większości przez Azerów i Kurdów.

Nowy!!: Iran i Azerbejdżan Irański · Zobacz więcej »

Azerowie

Azerowie, Azerbejdżanie (Azərbaijanca, Azəri türkləri, Azərilər) – tureckojęzyczny naród zamieszkujący głównie Azerbejdżan oraz północno-zachodni Iran, a także – w znacznie mniejszych skupiskach – Rosję (obecnie, ze względu na emigrację, ponad 1 milion, głównie w największych miastach), Gruzję oraz kilka państw Bliskiego Wschodu.

Nowy!!: Iran i Azerowie · Zobacz więcej »

Azja

Azja (gr. Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi.

Nowy!!: Iran i Azja · Zobacz więcej »

Azja Środkowa

Azja Centralna w definicji wąskiej i szerokiej Mapa polityczna państw Azji Środkowej Azja Środkowa (także Azja Centralna) – region wyróżniany w geografii historycznej i politycznej.

Nowy!!: Iran i Azja Środkowa · Zobacz więcej »

Babilonia

Babilonia – starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku.

Nowy!!: Iran i Babilonia · Zobacz więcej »

Bagdad

Bagdad – Bank Centralny (czerwiec 2003) Bagdad (arab. بغداد) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln.

Nowy!!: Iran i Bagdad · Zobacz więcej »

Baktria

Baktria ok. 320 p.n.e. Baktria (gr. Baktriana, Βακτριανα; pers. Bākhtar; arab. i ind. Bhalika; chin. 大夏, Dàxià) to starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie.

Nowy!!: Iran i Baktria · Zobacz więcej »

Beludżowie

Główne grupy etniczne w Pakistanie i w okolicznych terenach w 1980 roku; obszar zamieszkany przez Beludżów zaznaczony na różowo. Beludżowie – lud indoeuropejski pochodzenia irańskiego.

Nowy!!: Iran i Beludżowie · Zobacz więcej »

Beludżystan (kraina historyczna)

Mapa ukazuje zasięg występowania różnych grup etnicznych w roku 1980. Beludżowie oznaczeni są na różowo Mapa Beludżystanu z lat 1907-1909 Beludżystan (pers. Balūchestān, urdu Balūcistān) – kraina geograficzno-historyczna w południowo-zachodniej Azji, w południowo-wschodniej części Wyżyny Irańskiej, nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską, na pograniczu Iranu, Pakistanu i Afganistanu.

Nowy!!: Iran i Beludżystan (kraina historyczna) · Zobacz więcej »

Bitwa na równinie Czałdyran

Bitwa na równinie Czałdyran – bitwa stoczona 23 sierpnia 1514/2 radżaba 920 roku między armią Turków Osmańskich a wojskami Safawidów na równinie Czałdyran na Wyżynie Armeńskiej, zakończona zwycięstwem Osmanów.

Nowy!!: Iran i Bitwa na równinie Czałdyran · Zobacz więcej »

Bitwa pod Carrhae

Bitwa pod Carrhae (obecnie Harran w Turcji) – starcie zbrojne, do którego doszło 9 czerwca 53 roku p.n.e. pomiędzy legionami rzymskimi a Partami.

Nowy!!: Iran i Bitwa pod Carrhae · Zobacz więcej »

Bliski Wschód

Bliski Wschód Mapa polityczna Zdjęcie satelitarne Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

Nowy!!: Iran i Bliski Wschód · Zobacz więcej »

Bolszewicy

Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.

Nowy!!: Iran i Bolszewicy · Zobacz więcej »

Buddyzm

"Koło Dharmy" – najczęściej spotykany buddyjski symbol Flaga buddyjska Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach.

Nowy!!: Iran i Buddyzm · Zobacz więcej »

Bujidzi

Państwa Bujidów u szczytu ich potęgi Bujidzi (pers. آل بویه) (albo Bujjidzi, Buwajhidzi) – szyicka dynastia pochodzenia irańskiego, rządząca w zachodnim Iranie i Iraku od lat trzydziestych X wieku do połowy wieku XI.

Nowy!!: Iran i Bujidzi · Zobacz więcej »

Centralna Agencja Wywiadowcza

Nowa siedziba centrali CIA Centralna Agencja Wywiadowcza, CIA (ang. Central Intelligence Agency) – amerykańska agencja rządowa zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem na ich podstawie raportów dla instytucji rządowych Stanów Zjednoczonych.

Nowy!!: Iran i Centralna Agencja Wywiadowcza · Zobacz więcej »

Cesarstwo Bizantyńskie

Cesarstwo wschodniorzymskie (bizantyjskie) Cesarstwo Wschodniorzymskie, później Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu.

Nowy!!: Iran i Cesarstwo Bizantyńskie · Zobacz więcej »

Chorasan

Mawarannahr (B) w średniowieczu Irańska prowincja Chorasan przed rokiem 2004 Chorasan (pers: خراسان) – kraina historyczna w Azji Środkowej, położona na terenie dzisiejszego wschodniego Iranu, zachodniego i środkowego Afganistanu oraz częściowo na terytorium Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu.

Nowy!!: Iran i Chorasan · Zobacz więcej »

Chosrow II Parwiz

Chosrow II Parwiz (Chosroes II) (pahl. "Zwycięski") (ur. ?, zm. 28 lutego 628) – władca z dynastii Sasanidów panujący w latach 591–628, syn Hormizda IV.

Nowy!!: Iran i Chosrow II Parwiz · Zobacz więcej »

Chrześcijaństwo

Chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawiona, określana niekiedy jako chrystianizm.

Nowy!!: Iran i Chrześcijaństwo · Zobacz więcej »

Chuzestan

Chuzestan (per. استان خوزستان) – ostan w południowo-zachodnim Iranie nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Iran i Chuzestan · Zobacz więcej »

Cudzołóstwo

kościoła św. Marii Magdaleny w Paryżu. Cudzołóstwo lub zdrada małżeńska – termin występujący w różnych kulturach, religiach i systemach prawnych oznaczający akt współżycia płciowego osób, z których przynajmniej jedna jest związana małżeństwem z inną osobą.

Nowy!!: Iran i Cudzołóstwo · Zobacz więcej »

Cyrus II Wielki

Cyrus II Wielki, zwany także Starszym (ok. 590-529 p.n.e.) – król Persji z dynastii Achemenidów, syn króla Anszanu Kambyzesa I i medyjskiej księżniczki Mandane.

Nowy!!: Iran i Cyrus II Wielki · Zobacz więcej »

Daktylowiec właściwy

Owoce Owoce świeże i suszone Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo – gatunek rośliny z rodziny arekowatych (popularnie nazywanych palmami).

Nowy!!: Iran i Daktylowiec właściwy · Zobacz więcej »

Dżangalije

Mirza Kuczek-chan Dżangalije (z perskiego partyzantka leśna, Ludzie z Lasu) – ruch partyzancki w regionie Gilanu, początkowo łączący hasła socjalistyczne i komunistyczne z islamskimi; z czasem uległ radykalizacji i w bliskiej współpracy z komunistami rosyjskimi utworzył Radziecką Republikę Iranu (Republikę Gilańską), która istniała od czerwca 1920 do lutego roku następnego.

Nowy!!: Iran i Dżangalije · Zobacz więcej »

Dmitrij Miedwiediew

Światowym Forum Ekonomicznym w Davos, 27 stycznia 2007 r. Orędzie prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa do Polaków po katastrofie w Smoleńsku, 10 kwietnia 2010 r. Nursułtanem Nazarbajewem, 5 lipca 2010 r. Davidem Cameronem, 20 maja 2012 Narendrą Modim, 13 listopada 2014 r. Dmitrij Anatoljewicz Miedwiediew (cyryl. Дмитрий Анатольевич Медведев; wym.; ur. 14 września 1965 w Leningradzie, ob. Petersburg) – rosyjski polityk, prawnik, działacz państwowy.

Nowy!!: Iran i Dmitrij Miedwiediew · Zobacz więcej »

Dolar amerykański

Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego, Zimbabwe (od 2009) oraz Bonaire, Saby i Sint Eustatius od 2011 roku.

Nowy!!: Iran i Dolar amerykański · Zobacz więcej »

Dolar międzynarodowy

Dolar międzynarodowy (ang. international dollar) – umowna waluta stworzona na bazie dolara amerykańskiego, służąca do wyrażania realnego poziomu PKB i jego składowych, tj.

Nowy!!: Iran i Dolar międzynarodowy · Zobacz więcej »

Dywan

Dywany w Kairuan (Tunezja). Dywan – tkanina dekoracyjna przeznaczona do pokrycia pewnych płaszczyzn (najczęściej podłóg, czasem także ścian).

Nowy!!: Iran i Dywan · Zobacz więcej »

Egipt

Gizie 220x220px 200x200px Egipt (Miṣr; dialekt egipski Máṣr, /masˤɾ/;;, Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة, Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji.

Nowy!!: Iran i Egipt · Zobacz więcej »

Eksklawa

C jest enklawą państwa A i eksklawą kraju B C jest eksklawą kraju B, nie jest jednak enklawą Eksklawa – część terytorium państwa lub innej jednostki administracyjnej, położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym (przeważnie kontynent).

Nowy!!: Iran i Eksklawa · Zobacz więcej »

Elam

Mapa Elamu Elam – starożytne państwo o strukturze federacyjnej, powstałe około 2400 roku p.n.e. na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu (prowincja Chuzestan na granicy z Irakiem) oraz górskiej prowincji Lurestan, sięgającej aż do Buszehr nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Iran i Elam · Zobacz więcej »

Embargo

Embargo (hiszp. „zajęcie, sekwestr”) – zakaz importu lub eksportu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej.

Nowy!!: Iran i Embargo · Zobacz więcej »

Energia jądrowa

Energia jądrowa to energia wydzielana podczas przemian jądrowych.

Nowy!!: Iran i Energia jądrowa · Zobacz więcej »

Epoka hellenistyczna

Epoka hellenistyczna – okres w dziejach regionu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu (zwłaszcza obszarów znajdujących się pod greckim panowaniem), którego początek wyznacza śmierć Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e., a koniec – rzymskie podboje zakończone zajęciem ptolemejskiego Egiptu w 30 roku p.n.e. Niekiedy zwany hellenizmem lub epoką aleksandryjską.

Nowy!!: Iran i Epoka hellenistyczna · Zobacz więcej »

Fars

Fars (per. استان فارس) – ostan w południowo-zachodnim Iranie, ze stolicą w Sziraz.

Nowy!!: Iran i Fars · Zobacz więcej »

Fazlollah Zahedi

thumb Fazlollah Zahedi (ur. 1897, zm. 1 lub 2 września 1963) – irański wojskowy, generał, mianowany premierem kraju w trakcie zamachu stanu 18 sierpnia 1953, pozostał na stanowisku do 1955.

Nowy!!: Iran i Fazlollah Zahedi · Zobacz więcej »

Ferdousi

Aghi Miraka z 1532 r. Ferdousi (albo Firdausi, właściwie: Abol Ghasem Ferdousi, pers. ابوالقاسم فردوسی), (ur. 940 w pobliżu Tusu, zm. tamże 1020 albo 1025) – perski poeta epicki, autor Szahname, narodowego eposu Persów i Tadżyków.

Nowy!!: Iran i Ferdousi · Zobacz więcej »

Francja

Francja (fr. France, IPA), Republika Francuska (République française) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach.

Nowy!!: Iran i Francja · Zobacz więcej »

Fryzjer

Strzyżenie włosów Fryzjer – rzemieślnik zajmujący się zgodnie z życzeniami klientów strzyżeniem włosów, ich pielęgnacją, układaniem, farbowaniem, myciem, dekoloryzacją.

Nowy!!: Iran i Fryzjer · Zobacz więcej »

Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci

Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci, UNICEF (od, od 1953 United Nations Children’s Fund) – organizacja humanitarna i rozwojowa będąca częścią ONZ, której celem jest niesie pomocy dzieciom oraz ich matkom w krajach rozwijających się.

Nowy!!: Iran i Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci · Zobacz więcej »

Gastronomia

Spaghetti Gastronomia (z grec. gaster - „żołądek”, nómos - „prawo”, „ustawa”) – rodzaj działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu otwartych zakładów żywienia zbiorowego (np. restauracji, barów, stołówek itp.). Także sztuka przyrządzania i podawania potraw w oparciu o fachową wiedzę kulinarną.

Nowy!!: Iran i Gastronomia · Zobacz więcej »

George W. Bush

George W. Bush podczas służby wojskowej Donaldem Tuskiem, 10 marca 2008 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski i prezydent USA George W. Bush Lechem Kaczyńskim, 15 lipca 2007 minister obrony narodowej Radosław Sikorski (Waszyngton, 13 września 2006) Izby Reprezentantów Nancy Pelosi, 23 stycznia 2007 Dalajlamą XIV, 17 października 2007 Białym Domu, 5 marca 2008 Nursułtanem Nazarbajewem, Waszyngton, 29 września 2006 I wojny światowej, 6 marca 2008 Julią Tymoszenko, Kijów, 1 kwietnia 2008 Benedyktem XVI, 16 kwietnia 2008 Poparcie dla prezydentury Busha w okresie od stycznia 2001 (niebieski oznacza poparcie, czerwony – brak poparcia, zielony – obojętność) George Walker Bush (wym., ur. 6 lipca 1946 w New Haven) – amerykański polityk, 43.

Nowy!!: Iran i George W. Bush · Zobacz więcej »

Ghaznawidzi

Mahmuda w roku 1027. Ghaznawidzi – dynastia pochodzenia tureckiego, panująca od 977 do 1186 roku na terenach dzisiejszego Afganistanu i północnych Indii, a w okresie największej potęgi także we wschodnim Iranie i Azji Środkowej.

Nowy!!: Iran i Ghaznawidzi · Zobacz więcej »

Gilan (ostan)

Gilan – ostan w północno-zachodnim Iranie nad Morzem Kaspijskim.

Nowy!!: Iran i Gilan (ostan) · Zobacz więcej »

Hasan Ali Mansur

Hasan Ali Mansur (ur. w kwietniu 1923, zm. 27 stycznia 1965) - irański polityk, premier Iranu w latach 1964-1965.

Nowy!!: Iran i Hasan Ali Mansur · Zobacz więcej »

Hasan Rouhani

Hasan Rouhani i Władimir Putin. (2014) Hasan Rouhani (pers. حسن روحانی, trl. Ḩasan Rowḩāni; ur. 12 listopada 1948 w Sorche w ostanie Semnan) – irański polityk, deputowany do Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego w latach 1980–2000 i jego wiceprzewodniczący w latach 1992–2000.

Nowy!!: Iran i Hasan Rouhani · Zobacz więcej »

Herakliusz (cesarz bizantyński)

Herakliusz (łac. Flavius Heraclius, gr. Ηρακλειος – Herakleios, ur. ok. 574, zm. 11 lutego 641) – cesarz wschodniorzymski (bizantyjski) panujący w latach 610–641.

Nowy!!: Iran i Herakliusz (cesarz bizantyński) · Zobacz więcej »

Herat (prowincja)

Herat (perski: هرات) – jest prowincją w Afganistanie, razem z prowincjami Badghis, Farah i Ghor tworzy zachodni region kraju.

Nowy!!: Iran i Herat (prowincja) · Zobacz więcej »

Hidżab

Muzułmańskie kobiety noszące hidżab Hidżab (arab. حجاب, ḥiǧāb; tłum. okrycie, zasłona) – zasłona, która okrywa głowę i piersi, noszona przez większość muzułmanek po osiągnięciu wieku kobiecej dojrzałości w obecności dorosłych mężczyzn spoza ich najbliższej rodziny oraz kobiet nie-muzułmanek.

Nowy!!: Iran i Hidżab · Zobacz więcej »

Hinduizm

OM – zapis sylaby będącej symbolem hinduizmu Swastyka hinduistyczna Hinduizm – określenie zbiorcze na grupę wierzeń religijnych, wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim.

Nowy!!: Iran i Hinduizm · Zobacz więcej »

Hiszpania

Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España) – państwo w Europie Południowej, największe z czterech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

Nowy!!: Iran i Hiszpania · Zobacz więcej »

Homoseksualizm

Gustave’a Courbet (1866) Ilustracja z XIX-wiecznej książki ''Sawaqub al-Manaquib'' przedstawiająca seks analny dwóch chłopców Brytyjscy pisarze Oscar Wilde i Alfred Douglas, słynna para kochanków (1893). Wilde został za współżycie z Douglasem wtrącony do więzienia Dwie matki – lesbijki wraz z dziećmi (2004) Całujący się mężczyźni w Londynie (2011) społeczności lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transgenderycznych i queer (LGBTQ) Homoseksualizm, homoseksualność (z greki ὁμόιος homoios.

Nowy!!: Iran i Homoseksualizm · Zobacz więcej »

Hymn Iranu

Hymn Iranu został przyjęty w roku 1990 w wyniku konkursu.

Nowy!!: Iran i Hymn Iranu · Zobacz więcej »

I wojna światowa

I wojna światowa (przed II wojną światową nazywana „Wielką Wojną”) – wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą (Trójporozumieniem), tj.

Nowy!!: Iran i I wojna światowa · Zobacz więcej »

II wiek p.n.e.

II wiek p.n.e. >.

Nowy!!: Iran i II wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

III Rzesza

III Rzesza (niem. Drittes Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami Adolfa Hitlera i NSDAP w latach 1933–1945.

Nowy!!: Iran i III Rzesza · Zobacz więcej »

Ilchanidzi

Ilchanidzi (albo Hulagidzi) – dynastia pochodzenia mongolskiego rządząca w latach 1256-1335 państwem powstałym w wyniku rozpadu imperium mongolskiego na terenach Bliskiego Wschodu.

Nowy!!: Iran i Ilchanidzi · Zobacz więcej »

Imperium Chorezmijskie

Imperium Chorezmijskie – średniowieczne państwo z ośrodkiem w Chorezmie, ze stolicą w Urgenczu.

Nowy!!: Iran i Imperium Chorezmijskie · Zobacz więcej »

Imperium Osmańskie

Imperium Osmańskie – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, które w okresie od XIV do XX wieku u szczytu rozwoju terytorialnego znajdowało się na trzech kontynentach: części Azji Południowo-Zachodniej, Afryce Północnej i Europie Południowo-Wschodniej.

Nowy!!: Iran i Imperium Osmańskie · Zobacz więcej »

Imperium Rosyjskie

Imperium Rosyjskie w 1914 Imperium Rosyjskie, oficjalna nazwa polska: Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя, przed reformą ortografii Россійская Имперія) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917.

Nowy!!: Iran i Imperium Rosyjskie · Zobacz więcej »

Indie

Indie (hindi: भारत, trl. Bhārat, trb. Bharat,; ang. India), Republika Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. Bhārat Gaṇarājya, trb. Bharat Ganaradźja; ang. Republic of India) – państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Nowy!!: Iran i Indie · Zobacz więcej »

Indus

Indus (dewanagari सिन्धु नदी, trl. sindhu nadī) – rzeka w Chinach, Indiach i Pakistanie.

Nowy!!: Iran i Indus · Zobacz więcej »

Irańska rewolucja islamska

Irańska rewolucja islamska – rewolucja, która w roku 1979 doprowadziła do przekształcenia Iranu z monarchii konstytucyjnej w republikę islamską, w następstwie obalenia szacha Mohammada Rezy Pahlawiego.

Nowy!!: Iran i Irańska rewolucja islamska · Zobacz więcej »

Irak

Region Iraku Zdjęcie satelitarne Iraku Irak, Republika Iraku (arab. العراق, trl. Al-'Irāq, trb. Al-Irak; جمهورية العراق, trb. Dżumhurijjat al-Irak, kurd. كۆماری عێراق, trl. Komarî 'Êraq, trb. Komari Erak; asyr. ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Iran i Irak · Zobacz więcej »

Iran (miejscowość)

Iran Iran - hiszpańska miejscowość w Katalonii, w prowincji Lleida, w comarce Alta Ribagorça, w gminie El Pont de Suert.

Nowy!!: Iran i Iran (miejscowość) · Zobacz więcej »

Islam

Islam (arab. الإسلام, al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie.

Nowy!!: Iran i Islam · Zobacz więcej »

Isma'il I

Isma'il I Isma'il I (ur. 17 lipca 1487 r., zm. 23 maja 1524) – szach Iranu w latach 1501/1502-1524, założyciel dynastii Safawidów, w szóstym stopniu potomek Safi ad-Dina.

Nowy!!: Iran i Isma'il I · Zobacz więcej »

Izrael

Izrael (Jisra’el, Isrā’īl), oficjalnie Państwo Izrael (Medinat Jisra’el, Dawlat Isrā’īl) – państwo na Bliskim Wschodzie położone w Azji Zachodniej na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego.

Nowy!!: Iran i Izrael · Zobacz więcej »

Język arabski

Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta.

Nowy!!: Iran i Język arabski · Zobacz więcej »

Język awestyjski

próbka tekstu napisanego w języku awestyjskim Język awestyjski, język Awesty – język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry.

Nowy!!: Iran i Język awestyjski · Zobacz więcej »

Język pahlawi

Język pahlawi (język średnioperski) - język z podrodziny irańskiej języków indoeuropejskich, używany w okresie dynastii sasanidzkiej.

Nowy!!: Iran i Język pahlawi · Zobacz więcej »

Język partyjski

Język partyjski - wymarły, zachodnioirański język okresu średnioirańskiego.

Nowy!!: Iran i Język partyjski · Zobacz więcej »

Język perski

Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.

Nowy!!: Iran i Język perski · Zobacz więcej »

Język staroperski

Język staroperski – wymarły język irański, wraz z awestyjskim i medyjskim, używany w okresie staroirańskim.

Nowy!!: Iran i Język staroperski · Zobacz więcej »

Jedwabny szlak

Jedwabny szlak w I wieku n.e. Mapa głównej trasy Jedwabnego Szlaku Jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem i Europą.

Nowy!!: Iran i Jedwabny szlak · Zobacz więcej »

Jezdegerd I

Jezdegerd I – władca Persji z dynastii Sasanidów (399 – 421), syn Szapura III.

Nowy!!: Iran i Jezdegerd I · Zobacz więcej »

Jezdegerd III

Jezdegerd III (panował w latach 632–651) – ostatni szachinszach Persji z dynastii Sasanidów.

Nowy!!: Iran i Jezdegerd III · Zobacz więcej »

John F. Kennedy

John Fitzgerald Kennedy, powszechnie określany inicjałami JFK (ur. 29 maja 1917 w Brookline, zm. 22 listopada 1963 w Dallas) – amerykański polityk, 35.

Nowy!!: Iran i John F. Kennedy · Zobacz więcej »

Kadżarowie

Kadżarowie – perska dynastia pochodzenia turkmeńskiego, władająca Iranem w latach 1794 – 1925.

Nowy!!: Iran i Kadżarowie · Zobacz więcej »

Kalif

Kalif (ar. chalifa, „następca”) – w islamie sunnickim tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami.

Nowy!!: Iran i Kalif · Zobacz więcej »

Kalifat

Kalifat (arab. خلافة chilāfa) – islamski ustrój polityczny, w którym głową państwa jest kalif (arab. خليفة chalīfa).

Nowy!!: Iran i Kalifat · Zobacz więcej »

Kalifowie prawowierni

Kalifowie prawowierni (albo Kalifowie sprawiedliwi, Kalifowie słusznie prowadzeni, arab. الخلفاء الراشدون, al-Chulafa ar-Raszidun) – w islamie sunnickim, określenie dotyczące czterech pierwszych kalifów panujących w latach 632–661: Abu Bakra, Umara, Usmana i Alego.

Nowy!!: Iran i Kalifowie prawowierni · Zobacz więcej »

Kara śmierci

wykonywana forma kary Kara śmierci (kara główna, kara ostateczna, najwyższy wymiar kary) – kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa stosowana od początków istnienia prawa, różnie w zależności od krajów, systemów prawnych i epok, najczęściej za czyny uniwersalnie pojmowane jako zbrodnie, takie jak zabójstwo lub zdrada stanu, ale także za drobniejsze przestępstwa, w tym skierowane przeciw mieniu lub nawet występki obyczajowe, jak cudzołóstwo.

Nowy!!: Iran i Kara śmierci · Zobacz więcej »

Kara Kojunlu

Kara Kojunlu (albo Kara-Kojunlu, Karakojunlu, Kara Kojunłu) – turkmeńska federacja plemienna, od połowy XIV wieku do roku 1469 tworząca państwo u szczytu potęgi obejmujące część wschodniej Anatolii, Dżezirę, Irak i większość Iranu.

Nowy!!: Iran i Kara Kojunlu · Zobacz więcej »

Karachanidzi

Mapa Azji w 1025 ukazująca orientacyjny zasięg państwa Karachanidów Karachanidzi (albo Ilekchanidzi) – pierwsza muzułmańska dynastia pochodzenia tureckiego panująca w Turkiestanie od X do początku XIII w. Według Omeljana Pritsaka Karachanidzi wywodzili się z rodu rządzącego Karłuków, zamieszkujących Turkiestan tureckich koczowników, którzy niegdyś wchodzili w skład państwa Turkutów, a w IX wieku walczyli z Samanidami.

Nowy!!: Iran i Karachanidzi · Zobacz więcej »

Karim Chan

Karim Chan Zand, per. کریم خان زند (ur. ok. 1705, zm. 1779) – perski władca z dynastii Zandów panujący w latach 1750–1779.

Nowy!!: Iran i Karim Chan · Zobacz więcej »

Kaukaz Południowy

Kraje Kaukazu i ich podział wewnętrzny. Kaukaz Południowy rozciąga się na południe od granicy rosyjskiej Kaukaz Południowy, Zakaukazie, Zakaukazja, Transkaukazja – nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu, tzw.

Nowy!!: Iran i Kaukaz Południowy · Zobacz więcej »

Kino

Bracia Lumière Pierwszy kinetoskop Edisona – film był oglądany przez wizjer przez jednego widza Zamku Królewskim w Warszawie Walencji Łaszczowie Rymanowie Kino – rodzaj sztuki widowiskowej uwiecznionej na taśmie filmowej lub wideo, w której aktor lub grupa aktorów odgrywa role dla widowni, lub nagrany jest obraz ruchomy z podkładem dźwiękowym lub bez.

Nowy!!: Iran i Kino · Zobacz więcej »

Kościół perski

pahlawi. Prawdopodobnie z V lub VI wieku. Kościół w Kottayam, w hinduskim stanie Kerala. Świadectwo misyjnej działalności Kościoła perskiego w Indiach. Kościół perski, inaczej Kościół irański – chrześcijański Kościół w państwie Sasanidów, zorganizowany decyzją szacha Jezdegerda w roku 410.

Nowy!!: Iran i Kościół perski · Zobacz więcej »

Koncesja

Koncesja (łac. concessio 'pozwolenie, zgoda') – akt administracyjny wydawany przez organ koncesyjny.

Nowy!!: Iran i Koncesja · Zobacz więcej »

Korea Północna

Korea Północna, pełna nazwa Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, w skrócie KRLD (kor. 조선민주주의인민공화국, hancha 朝鮮民主主義人民共和國, MCR Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk) – państwo w Azji Wschodniej, powstałe w północnej części Półwyspu Koreańskiego po II wojnie światowej, na terenach zajętych przez Armię Czerwoną.

Nowy!!: Iran i Korea Północna · Zobacz więcej »

Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej

200px Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej lub Armia Strażników Rewolucji Islamskiej (per. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی – Sepah-e Pasdaran-e Enghelab-e Eslami) – jedna z dwóch gałęzi irańskich sił zbrojnych, obok Armii Islamskiej Republiki Iranu.

Nowy!!: Iran i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej · Zobacz więcej »

Korupcja

Mapa przedstawiająca indeks ''perception of corruption'' dla poszczególnych państw Alegoria przedstawiająca zjawisko korupcji(Fresk Elihu Vedder z 1896 r.) Wiesława Adamskiego) Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści.

Nowy!!: Iran i Korupcja · Zobacz więcej »

Król królów

Herb szachów perskich Król królów – tradycyjny tytuł używany przez monarchów aspirujących do władzy uniwersalnej lub zwierzchnictwa nad innymi władcami.

Nowy!!: Iran i Król królów · Zobacz więcej »

Królestwo Greko-Baktryjskie

Maksymalny zasięg królestwa ok. 180 p.n.e. Królestwo Greko-Baktryjskie (albo Królestwo Grecko-Baktryjskie, Królestwo Greków Baktryjskich) – państwo hellenistyczne z ośrodkiem w Baktrii, istniejące od ok.

Nowy!!: Iran i Królestwo Greko-Baktryjskie · Zobacz więcej »

Królestwo Kuszanów

Obszar Królestwa Kuszanów Królestwo Kuszanów (sanskryt: कुषाण राजवंश, Kuṣāṇ Rājavaṃśa) – starożytne państwo w północnych Indiach i Azji Centralnej, które istniało w latach 78–240 naszej ery.

Nowy!!: Iran i Królestwo Kuszanów · Zobacz więcej »

Królestwo Partów

Największy zasięg Królestwa Partów około 60 roku p.n.e. Królestwo Partów, łac. Regnum Parthorum – państwo na terenie starożytnego Iranu, rządzone przez dynastię Arsakidów, istniejące od ok.

Nowy!!: Iran i Królestwo Partów · Zobacz więcej »

Kryzys zakładników (Iran)

Irańscy studenci wkraczają na terytorium ambasady Stanów Zjednoczonych Kryzys zakładników – kryzys w stosunkach amerykańsko-irańskich, do jakiego doszło po zajęciu ambasady Stanów Zjednoczonych w Teheranie przez grupę kilkuset studentów i wzięciu przez nich wszystkich przebywających w placówce dyplomatycznej jako zakładników.

Nowy!!: Iran i Kryzys zakładników (Iran) · Zobacz więcej »

Kurdowie

Bliskim Wschodzie w 1986 Kurdowie – naród pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem, podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię.

Nowy!!: Iran i Kurdowie · Zobacz więcej »

Lewica

Lewica – określenie pochodzące z okresu rewolucji francuskiej, używane odnośnie do ruchów żądających zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych.

Nowy!!: Iran i Lewica · Zobacz więcej »

Lidia (kraina)

Lidia Lidia u szczytu swej potęgi Lidia (gr. Lydia) – historyczna kraina w zachodniej Azji Mniejszej leżąca w dorzeczu rzek Kaystros i Hermos, oraz nazwa starożytnego państwa, ze stolicą w Sardes, istniejącego do 546 r. p.n.e.

Nowy!!: Iran i Lidia (kraina) · Zobacz więcej »

Liga Narodów

Rodowód Ligi Narodów Liga Narodów – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona.

Nowy!!: Iran i Liga Narodów · Zobacz więcej »

Lobbing

Lobbing (z angielskiego lobbying, z jęz. frankońskiego laubja i łac. lobium, lobia – krużganek, pasaż).

Nowy!!: Iran i Lobbing · Zobacz więcej »

Ludy irańskie

Flaga panirańska Rozmieszczenie ludów mówiących językami irańskimi Ludy irańskie a. grupa irańska – grupa ludów indoeuropejskich mówiąca językami irańskimi, zamieszkująca terytoria rozciągające się od wschodniej Anatolii poprzez Wyżynę Irańską aż po Hindukusz, oraz od Azji Środkowej po Zatokę Perską.

Nowy!!: Iran i Ludy irańskie · Zobacz więcej »

Ludy tureckie

Flaga panturecka Rozmieszczenie języków z tureckiej grupy językowej Ludy tureckie (także turkijskie, turkskie, turskie, turańskie) – rodzina ludów wspólnego pochodzenia i kultury, posługujących się językami tureckiej rodziny językowej.

Nowy!!: Iran i Ludy tureckie · Zobacz więcej »

Lurowie

Lurowie (farsi: لر) – irańska ludność zamieszkująca południowo-zachodni Iran, licząca około 5 mln osób.

Nowy!!: Iran i Lurowie · Zobacz więcej »

Mahmud Ahmadineżad

Mahmud Ahmadineżad i Dmitrij Miedwiediew. (2010) Mahmud Ahmadineżad (pers.: محمود احمدی نژاد IPA:; ur. 28 października 1956 r. w Garmsar) – irański polityk, lider partii Sojusz Budowniczych Islamskiego Iranu będącej koalicją konserwatywnych grup politycznych, prezydent Iranu od 3 sierpnia 2005 do 3 sierpnia 2013, wcześniej burmistrz Teheranu (2003–2005).

Nowy!!: Iran i Mahmud Ahmadineżad · Zobacz więcej »

Manicheizm

Manicheizm – system religijny stworzony w III wieku przez Babilończyka Maniego (Manesa).

Nowy!!: Iran i Manicheizm · Zobacz więcej »

Marcin Rzepka

Marcin Rzepka – polski filolog i kulturoznawca, podróżnik, zastępca dyrektora Instytutu Historii Wydziału Historii I Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, sekretarz redakcji, a potem (od 2012) redaktor naczelny periodyku Orientalia Christiana Cracoviensia, współpracownik Polski Zbrojnej i czasopisma internetowego BliskiWschód.pl.

Nowy!!: Iran i Marcin Rzepka · Zobacz więcej »

Mazandaran

Mazandaran – ostan w północnym Iranie.

Nowy!!: Iran i Mazandaran · Zobacz więcej »

Medowie

Żołnierz medyjski, relief z pałacu w Persepolis Medowie – lud indoeuropejski zamieszkujący w starożytności północno-zachodni Iran.

Nowy!!: Iran i Medowie · Zobacz więcej »

Mezopotamia

Mezopotamia (gr.: Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu.

Nowy!!: Iran i Mezopotamia · Zobacz więcej »

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), International Atomic Energy Agency (IAEA) – organizacja pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej.

Nowy!!: Iran i Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej · Zobacz więcej »

Mohammad Mosaddegh

Mohammad Mosaddegh (pers. محمد مصدق, alternatywny często spotykany zapis nazwiska po polsku: Mosaddeq; ur. 19 maja 1882 w Teheranie, zm. 5 marca 1967 w Ahmadabad-e Mosaddeq) − demokratycznie wybrany premier Iranu, urzędujący w latach 1951-1953.

Nowy!!: Iran i Mohammad Mosaddegh · Zobacz więcej »

Mohammad Reza Pahlawi

Oficjalne zdjęcie rodziny królewskiej,26 października 1967 Mohammad Reza Pahlawi z żoną Farah podczas wizyty w USA, 11 listopada 1977 Mohammad Reza Pahlawi (pers. محمدرضا پهلوی, ur. 26 października 1919 w Teheranie, zm. 27 lipca 1980 w Kairze) – ostatni szachinszach Iranu, z dynastii Pahlawi, nastawiony prozachodnio, inicjator reform społecznych i gospodarczych w Iranie.

Nowy!!: Iran i Mohammad Reza Pahlawi · Zobacz więcej »

Mongołowie

Mongołowie (mong. Mongolčuud, w cyrylicy Монголчууд) – środkowoazjatycka grupa etnograficzna zamieszkująca głównie tereny Wyżyny Mongolskiej, ich ojczyzna jest obecnie podzielona między Mongolię oraz kontrolowaną przez Chińską Republikę Ludową Mongolię Wewnętrzną.

Nowy!!: Iran i Mongołowie · Zobacz więcej »

Morze Kaspijskie

Zachód słońca nad Morzem Kaspijskim Stieńka Razin (Wasilij Surikow) Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w części północnej w Europie.

Nowy!!: Iran i Morze Kaspijskie · Zobacz więcej »

Muhammad el-Baradei

Muhammad el-Baradei, arab. محمدالبرادعئ, Muhammad al-Barādaʿī (ur. 17 czerwca 1942 w Kairze) – egipski polityk, prawnik, były dyrektor generalny Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), organizacji pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2005.

Nowy!!: Iran i Muhammad el-Baradei · Zobacz więcej »

Muzułmanin

J.-L. Gérôme, 1865) Muzułmanin (z arab. muslim – poddany Bogu), mahometanin – wyznawca islamu.

Nowy!!: Iran i Muzułmanin · Zobacz więcej »

Nachiczewańska Republika Autonomiczna

Nachiczewańska Republika Autonomiczna (az. Naxçıvan Muxtar Respublikası) – autonomiczna jednostka administracyjna Azerbejdżanu, stanowiąca eksklawę tego państwa oddzieloną przez terytorium Armenii (i de facto przez Górski Karabach).

Nowy!!: Iran i Nachiczewańska Republika Autonomiczna · Zobacz więcej »

Nadir Szah Afszar

Nadir Szah (pers.: نادر شاه) (Nadir Qoli Beg pers.: نادر قلی بیگ), także Tahmasp-Qoli Khan (pers.: تهماسپ قلی خان) lub Nadir Szah Afszar (pers.: نادر شاه افشار) (22 października 1688 – 19 czerwca 1747) rządził jako Szach Iranu w latach 1736 – 1747 i był założycielem dynastii Afszarydów.

Nowy!!: Iran i Nadir Szah Afszar · Zobacz więcej »

Naghsz-e Rostam

Dolina Naghsz-e Rustam Naghsz-e Rustam (Naksz-e Rostam, pers. نقش رستم) – dolina położona w górach Zagros w Iranie, ok.

Nowy!!: Iran i Naghsz-e Rostam · Zobacz więcej »

Najwyżsi przywódcy Iranu

Po obaleniu szacha w 1979 roku, głową Islamskiej Republiki Iranu został Najwyższy Przywódca, nazywany też Najwyższym Prawnikiem Muzułmańskim, wybierany dożywotnio przez Zgromadzenie Ekspertówna podstawie informacji z Ambasady Islamskiej Republiki Iranu w Polsce, u boku którego rządzi prezydent wybierany w wyborach powszechnych.

Nowy!!: Iran i Najwyżsi przywódcy Iranu · Zobacz więcej »

Naser ad-Din Szah Kadżar

130px Naser ad-Din Szah Kadżar (pers.: ناصرالدین شاه قاجار) (ur. 16 lipca 1831, zm. 1 maja 1896) – szach Iranu z dynastii Kadżarów, panujący od 17 września 1848 roku aż do śmierci w wyniku zamachu.

Nowy!!: Iran i Naser ad-Din Szah Kadżar · Zobacz więcej »

Neolit

cywilizację maltańską w okresie neolituhttp://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/00001.pdf Ġgantija Temples - National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islandshttp://www.bradshawfoundation.com/malta/ The Prehistoric Archaeology of the Temples of Malta – bradshawfoundation.com Rekonstrukcja neolitycznego ołtarza na terenie dzisiejszej Ukrainy Skara Brae na Orkadach jest najlepiej zachowaną wsią neolityczną w Europie. Wzgórze Silbury jest najwyższym usypanym w prehistorii. Avebury w Anglii. Neolit (grec. néos 'nowy' i líthos 'kamień'), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu).

Nowy!!: Iran i Neolit · Zobacz więcej »

Nizam al-Mulk

Abu Ali al-Hasan at-Tusi Nizam al-Mulk (1019 - 1092), uczony i wezyr w państwie Seldżuków w czasie panowania sułtanów Alp Arslana i Malikszaha.

Nowy!!: Iran i Nizam al-Mulk · Zobacz więcej »

Obiekt sportowy

Zjeżdżalnia wodna - typ obiektu sportowego Obiekt sportowy – samodzielny, zwarty zespół urządzeń terenowych oraz budynków przeznaczonych do celów sportowych.

Nowy!!: Iran i Obiekt sportowy · Zobacz więcej »

Operacja Y

Operacja Y – wojskowa interwencja brytyjsko-sowiecka w Iranie w sierpniu i wrześniu 1941 r.

Nowy!!: Iran i Operacja Y · Zobacz więcej »

Organizacja Bojowników Ludowych Iranu

Logo Ludowych Mudżahedinów Ludowi Mudżahedini (właściwie Organizacja Bojowników Ludowych Iranu, OBL, perski: سازمان مجاهدين خلق ايرانi Sāzmān-e Mojāhedin-e Khalq-e Irān, MEK i MKO) – organizacja irańskiej opozycji.

Nowy!!: Iran i Organizacja Bojowników Ludowych Iranu · Zobacz więcej »

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, FAO) – organizacja wyspecjalizowana ONZ zajmująca się walką z biedą i głodem oraz podnoszeniem dobrobytu poprzez redystrybucję żywności i rozwój obszarów wiejskich.

Nowy!!: Iran i Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa · Zobacz więcej »

Ostan

Ostan (pers. استان; l.mn. ostan-haa, pers. استان‌ها) – irańska jednostka podziału administracyjnego, odpowiadająca w przybliżeniu prowincji lub np.

Nowy!!: Iran i Ostan · Zobacz więcej »

Państwo

Państwo – forma organizacji społeczeństwa mająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium.

Nowy!!: Iran i Państwo · Zobacz więcej »

Pakistan

Pakistan, Islamska Republika Pakistanu (trl. Islāmī Jamhūriyat Pākistān, trb. Islami Dźamhurijat Pakistan) – państwo w południowej części Azji, położone wzdłuż Indusu i liczące ponad 200 milionów mieszkańców.

Nowy!!: Iran i Pakistan · Zobacz więcej »

Parnowie

Parnowie (albo Parni, Aparna; gr. Απαρνοι/Παρνοι, łac. Aparni albo Parni) – wschodnioirańskie plemię koczowników, które w III w. p.n.e. utworzyło państwo Partów.

Nowy!!: Iran i Parnowie · Zobacz więcej »

Partia Baas

Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.

Nowy!!: Iran i Partia Baas · Zobacz więcej »

Perska Dywizja Kozacka

Żołnierze Perskiej Brygady Kozackiej w Tabrizie w 1909 r. Perska Dywizja Kozacka (ros. Персидская казачья дивизия, pers. Berīgād-e qazzāq) – kozacka jednostka wojskowa złożona z Rosjan i Irańczyków służąca w Persji w latach 1879-1921.

Nowy!!: Iran i Perska Dywizja Kozacka · Zobacz więcej »

Persowie

Rozmieszczenie języków irańskich – język perski zaznaczony na zielono Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

Nowy!!: Iran i Persowie · Zobacz więcej »

Pistacja właściwa

Morfologia Pistacja właściwa (Pistacia vera L.) – jeden z gatunków rodzaju pistacja należącego do rodziny nanerczowatych.

Nowy!!: Iran i Pistacja właściwa · Zobacz więcej »

Plaża

Świnoujściu Plaża w sezonie letnim Wyspie Młyńskiej w centrum Bydgoszczy Plaża – pas nadbrzeżny pokryty materiałem sypkim: piaskiem, żwirem bądź ich mieszaniną, leżący nad brzegiem zbiorników wodnych.

Nowy!!: Iran i Plaża · Zobacz więcej »

Południowa Afryka

Południowa Afryka, oficjalnie Republika Południowej Afryki (RPA) – państwo na południowym krańcu Afryki.

Nowy!!: Iran i Południowa Afryka · Zobacz więcej »

Porozumienie nuklearne z Iranem

Ministrowie spraw zagranicznych Chin, Francji, Niemiec, Unii Europejskiej, Iranu, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych ogłaszający zakończenie rozmów i ustanowienie porozumienia nuklearnego Porozumienie nuklearne z Iranem – międzynarodowe porozumienie dotyczące kontroli irańskiego programu rozwoju broni jądrowej, zawarte 14 lipca 2015 w Wiedniu pomiędzy Iranem, a sześcioma mocarstwami – w tym pięcioma nuklearnymi i równocześnie stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ: USA, Rosją, Wielką Brytanią, Francją i Chinami oraz Niemcami.

Nowy!!: Iran i Porozumienie nuklearne z Iranem · Zobacz więcej »

Powstanie w Iranie (1963)

Powstanie w Iranie 1963.

Nowy!!: Iran i Powstanie w Iranie (1963) · Zobacz więcej »

Prawosławie

Cerkiew Św. Ducha w Białymstoku Prawosławie – doktryna prawosławnego kościoła chrześcijańskiego, od gr.

Nowy!!: Iran i Prawosławie · Zobacz więcej »

Prezydenci Iranu

W Iranie prezydent wybierany jest w wyborach powszechnych, jest szefem władzy wykonawczej i drugą osobą w państwie.

Nowy!!: Iran i Prezydenci Iranu · Zobacz więcej »

Produkt krajowy brutto

Produkt krajowy brutto, PKB (ang. gross domestic product, GDP) – w ekonomii, jeden z podstawowych mierników efektów pracy społeczeństwa danego kraju stosowany w rachunkach narodowych.

Nowy!!: Iran i Produkt krajowy brutto · Zobacz więcej »

Protektorat

Protektorat (z łac. protectio – osłona) – jedna z form zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora).

Nowy!!: Iran i Protektorat · Zobacz więcej »

Protestantyzm

Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wspólnoty religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Nowy!!: Iran i Protestantyzm · Zobacz więcej »

Protesty w Iranie (2017–2018)

Protesty w Iranie – antyrządowe protesty o charakterze społeczno-politycznym w Iranie, rozpoczęte 28 grudnia 2017 r. 14 lipca 2015 Iran zawarł międzynarodowe porozumienie z sześcioma mocarstwami: USA, Rosją, Wielką Brytanią, Francją, Chinami oraz Niemcami dotyczące jego programu nuklearnego.

Nowy!!: Iran i Protesty w Iranie (2017–2018) · Zobacz więcej »

Publiczny transport zbiorowy

Publiczny transport zbiorowy – powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii lub sieci transportowejUstawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.

Nowy!!: Iran i Publiczny transport zbiorowy · Zobacz więcej »

Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych

Rada Bezpieczeństwa w trakcie obrad Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych – jeden z sześciu głównych organów Organizacji Narodów Zjednoczonych, powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych (jej istnieniu i kompetencjom poświęcono rozdziały: V, VI i VII KNZ).

Nowy!!: Iran i Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych · Zobacz więcej »

Rada Strażników

Rada Strażników Konstytucji (pers. شورای نگهبان قانون اساسی, Szura-je Negahban-e Qanun-e Assassi), zwana w skrócie Radą Strażników – dwunastoosobowy organ rządowy Islamskiej Republiki Iranu.

Nowy!!: Iran i Rada Strażników · Zobacz więcej »

Rebelia szyitów w Jemenie

Rebelia szyitów w Jemenie rozpoczęła się w czerwcu 2004 roku, kiedy duchowny lider Zajdytów Husajn Badreddin al-Huti wystąpił przeciwko jemeńskiemu rządowi.

Nowy!!: Iran i Rebelia szyitów w Jemenie · Zobacz więcej »

Reforma rolna

Reforma rolna – usankcjonowana prawnie zmiana stosunków własnościowych na wsi połączona ze zmianą struktury agrarnej przez komasację lub parcelację gruntów.

Nowy!!: Iran i Reforma rolna · Zobacz więcej »

Republika islamska

Republiki islamskie na świecie Republika islamska – ustrój oparty na religii muzułmańskiej, obowiązujący w niektórych krajach muzułmańskich: w Iranie, Afganistanie, Pakistanie i Mauretanii.

Nowy!!: Iran i Republika islamska · Zobacz więcej »

Republika Mahabadzka

Republika Kurdystanu lub Republika Mahabadzka – państwo kurdyjskie, istniejące od stycznia do grudnia 1946 na terytorium Iranu.

Nowy!!: Iran i Republika Mahabadzka · Zobacz więcej »

Rewolucja październikowa

Rewolucja październikowa w Rosji (w terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na dokonany przez bolszewików przewrót zbrojny w Rosji, trwający od nocy z na, do godziny drugiej w nocy, gdy został opanowany przez oddziały bolszewickie Pałac Zimowy, a członkowie Rządu Tymczasowego aresztowani.

Nowy!!: Iran i Rewolucja październikowa · Zobacz więcej »

Reza Szah Pahlawi

Reza Szah Pahlawi, per. رضا شاه پهلوی (ur. 16 marca 1878 w Alaszt, zm. 26 lipca 1944 w Johannesburgu) – szach Iranu od 15 grudnia 1925 do 16 września 1941, założyciel dynastii Pahlawi.

Nowy!!: Iran i Reza Szah Pahlawi · Zobacz więcej »

Rial irański

Rial irański – waluta Iranu, dzieląca się na 100 dinarów.

Nowy!!: Iran i Rial irański · Zobacz więcej »

Ridda

Ridda (arab.:ردة) lub irtidād (ارتداد) – apostazja w islamie.

Nowy!!: Iran i Ridda · Zobacz więcej »

Rodzaj sił zbrojnych

Rodzaj sił zbrojnych (RSZ) – główna część składowa sił zbrojnych zdolna do mniej lub bardziej samodzielnego wykonywania zadań strategicznych i operacyjnych w określonym środowisku: na lądzie, morzu, w przestrzeni powietrznej i kosmicznej, przy użyciu odpowiednich dla nich środków i sposobów walki.

Nowy!!: Iran i Rodzaj sił zbrojnych · Zobacz więcej »

Rolnictwo

Rolnictwo – jeden z działów gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie płodów rolnych.

Nowy!!: Iran i Rolnictwo · Zobacz więcej »

Rozpad ZSRR

ZSRR na mapie świata Uzbekistan Rozpad ZSRR – proces likwidacji Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich zapoczątkowany ogłoszeniem suwerenności Estońskiej SRR przez Radę Najwyższą tejże republiki 16 listopada 1988 i zakończony deklaracją o rozwiązaniu ZSRR uchwaloną przez Radę Republik Najwyższej Rady ZSRR 26 grudnia 1991.

Nowy!!: Iran i Rozpad ZSRR · Zobacz więcej »

Ruhollah Chomejni

Ruhollah Musawi Chomejni, (perski: ‏‏آیت‌الله روح‌الله خمینی‏ IPA) (ur. 24 września 1902 w Chomejn, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako Najwyższy Przywódca) w latach 1979–1989.

Nowy!!: Iran i Ruhollah Chomejni · Zobacz więcej »

Saddam Husajn

Saddam Husajn Abd al-Madżid at-Tikriti (arab. صدام حسين عبد المجيد التكريتي; ur. 28 kwietnia 1937 w Al-Audży, zm. 30 grudnia 2006 w Bagdadzie) – iracki prawnik, polityk i mąż stanu, jedyny Marszałek Iraku, generał, prezydent i faktyczny dyktator Iraku w latach 1979–2003, sekretarz generalny irackiego oddziału Partii Baas i przewodniczący irackiej Rady Dowództwa Rewolucji.

Nowy!!: Iran i Saddam Husajn · Zobacz więcej »

Safawidzi

Safawidzi (pers. صفویان) – dynastia panująca w Iranie w latach 1501-1736.

Nowy!!: Iran i Safawidzi · Zobacz więcej »

Saffarydzi

Saffarydzi (pers. صفاریان) – dynastia pochodzenia perskiego panująca w latach 867 – 1003 w Sistanie, a u szczytu potęgi na przełomie IX i X wieku w większości prowincji wschodniego Iranu.

Nowy!!: Iran i Saffarydzi · Zobacz więcej »

Sakowie

Scytia – jej wschodnia część to terytoria Saków Sakowie, Śakowie (sanskryt: शक Śaka, staropers.: Sakā, grecki Σάκαι; zwani też Scytami ałtajskimi, wschodnimi lub środkowoazjatyckimi) – koczownicze i osiadłe plemiona spokrewnione ze Scytami i Sarmatami, zamieszkujące w I tysiącleciu p.n.e. tereny Azji Środkowej.

Nowy!!: Iran i Sakowie · Zobacz więcej »

Samanidzi

Samanidzi, pers. سامانیان – dynastia pochodzenia irańskiego, panująca w Azji Środkowej w latach 819-1005.

Nowy!!: Iran i Samanidzi · Zobacz więcej »

Sasanidzi

Imperium perskie za czasów Sasanidów: terytorium przez większość jego istnienia (ciemna zieleń) i zasięg krótkotrwałych największych zdobyczy (jasna zieleń) Sasanidzi – dynastia panująca w Iranie w latach 224–651 naszej ery.

Nowy!!: Iran i Sasanidzi · Zobacz więcej »

SAWAK

SAWAK (pers. ساواک; pełna nazwa: سازمان امنیت و اطلاعات کشور, Sazeman-e Amnijat wa Ettela’at-e Keszwar) – irańska tajna policja polityczna, służba bezpieczeństwa i wywiadu działająca w latach 1957-1979.

Nowy!!: Iran i SAWAK · Zobacz więcej »

Służba zdrowia

Służba zdrowia – w niektórych krajach państwowe służby odpowiedzialne za opiekę zdrowotną nad obywatelami.

Nowy!!: Iran i Służba zdrowia · Zobacz więcej »

Secret Intelligence Service

Secret Intelligence Service (SIS, znana także jako MI6 – dawniej Military Intelligence section 6, wywiad wojskowy Sekcja 6) – brytyjska służba specjalna powołana w roku 1909 do prowadzenia wywiadu zagranicznego.

Nowy!!: Iran i Secret Intelligence Service · Zobacz więcej »

Seldżukidzi

Seldżukidzi (albo Seldżucy, od: Seldżuk – arab.: السلاجقة, tur: Selçuk) – dynastia panująca w różnych krajach Azji Zachodniej w okresie od XI do XIV wieku.

Nowy!!: Iran i Seldżukidzi · Zobacz więcej »

Seleucydzi

bitwie pod Ipsos (301 p.n.e.) Seleucydzi lub też Seleukidzi – dynastia hellenistyczna założona przez Seleukosa, z ośrodkiem początkowo w Babilonii, a od początku III w. p.n.e. Syrii, panująca w latach 312 - 63 p.n.e. Seleukos był dowódcą Aleksandra Wielkiego, który w wyniku wojen diadochów został władcą wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie.

Nowy!!: Iran i Seleucydzi · Zobacz więcej »

Siły Powietrzne Islamskiej Republiki Iranu

Siły Powietrzne Islamskiej Republiki Iranu (pers. نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران; ang. Islamic Republic of Iran Air Force, w skrócie IRIAF) – wojska lotnicze Islamskiej Republiki Iranu, jeden z czterech rodzajów sił zbrojnych (w 2008 wydzielono w nich wojska obrony powietrznej).

Nowy!!: Iran i Siły Powietrzne Islamskiej Republiki Iranu · Zobacz więcej »

Sogdiana

Sogdiana Sogdiana (staropers. Suguda; gr. Σογδιανή; chin. 粟特, Sùtè, pers. سغد, Sōġd) – kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Oksos (lub Oksus – obecnie: Amu-daria) i Jaksartes (ob. Syr-daria), na północ od Margiany i Baktrii, a od wschodu Fergana.

Nowy!!: Iran i Sogdiana · Zobacz więcej »

Starożytna Grecja

Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach mórz Egejskiego i Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. Starożytna Grecja uważana jest za kolebkę cywilizacji zachodniej. Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia, nauka zostały za pośrednictwem Rzymian przekazane Europie i wywierały na jej mieszkańców ogromny wpływ w różnych okresach dziejów. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok.

Nowy!!: Iran i Starożytna Grecja · Zobacz więcej »

Starożytny Rzym

cesarstwo nicejskie, Despotat Epiru i Despotat Morei Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy.

Nowy!!: Iran i Starożytny Rzym · Zobacz więcej »

Suza

Suza (pers. شوش - Shūsh) – miasto w starożytnym Elamie, jedna z jego stolic; obecnie leży w ostanie Chuzestan w Iranie, na terenie identycznie nazwanego, liczącego około 50 000 mieszkańców, współczesnego miasta, ok.

Nowy!!: Iran i Suza · Zobacz więcej »

Syria

Syria (arab. سوريا, transk. Surija), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie.

Nowy!!: Iran i Syria · Zobacz więcej »

Szach (władca)

Szach – perski termin oznaczający króla.

Nowy!!: Iran i Szach (władca) · Zobacz więcej »

Szahname

Dwór Gajomarta – miniatura z Szahname Tahmaspa, Soltan Mohammad, ok. 1530 Szahname, pers.: شاهنامه "Księga królewska" – perski epos narodowy autorstwa Ferdousiego (940 – 1020 albo 1025), opowiadający tradycyjną historię Iranu od stworzenia świata do upadku dynastii Sasanidów.

Nowy!!: Iran i Szahname · Zobacz więcej »

Szariat

Szariat, szari’at (arab. شريعة, šarīʿa – droga prowadząca do wodopoju) – prawo normujące życie wyznawców islamu, zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej.

Nowy!!: Iran i Szariat · Zobacz więcej »

Szyizm

Szyizm (od arab. شيعة علي, szī'at Ali – stronnictwo Alego) – obok sunnizmu i charydżyzmu jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, drugi po sunnizmie co do liczby wyznawców.

Nowy!!: Iran i Szyizm · Zobacz więcej »

Tarika

Tarika (arab. طريقه, dosłownie: droga, ścieżka) – nazwa używana w islamie pierwotnie (w IX-X wieku) na określenie sposobu postępowania jednostki, mającej skłonności mistyczne, następnie zaś w stosunku do reguły bractwa sufickiego lub samego bractwa.

Nowy!!: Iran i Tarika · Zobacz więcej »

Tebriz

Tebriz (perski: تبریز, Tebryz, Tabriz) – miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Talche Rud (uchodzi do Jeziora Urmia).

Nowy!!: Iran i Tebriz · Zobacz więcej »

Teheran

Teheran (pers. تهران Tehran) – stolica i największe miasto Iranu, będące również centrum administracyjnym prowincji o tej samej nazwie.

Nowy!!: Iran i Teheran · Zobacz więcej »

Telegraf

Schemat budowy telegrafu Linie telegraficzne firmy Eastern Telegraph w 1901 Zabytkowy budynek telegrafu w Strzelinie Telegraf – urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość.

Nowy!!: Iran i Telegraf · Zobacz więcej »

Teokracja

Teokracja (od theós – bóg, krátos – władza) – doktryna polityczna, według której władzę w państwie sprawuje kapłan lub kapłani i w której duchowni decydują o sprawach cywilnych i religijnych.

Nowy!!: Iran i Teokracja · Zobacz więcej »

Timur Chromy

220px Timur Chromy (ur. 9 kwietnia 1336 w Chodża Ilgar koło Keszu (Shahrisabz), zm. 18 lutego 1405 w Otrarze) – znany również jako Tamerlan i Timur Lenk (od Tīmūr-e Lang – Timur Kulawy), założyciel dynastii Timurydów, panujący w latach 1370-1405, zdobywca większości Azji Środkowej, Iranu, Iraku i Zakaukazia.

Nowy!!: Iran i Timur Chromy · Zobacz więcej »

Timurydzi

Państwo Timurydów Timurydzi – dynastia pochodzenia mongolskiego, panująca w Azji Środkowej i Iranie w latach 1370–1526.

Nowy!!: Iran i Timurydzi · Zobacz więcej »

Transliteracja

Transliteracja, w skrócie trl. – grafemiczny sposób konwersji pisma.

Nowy!!: Iran i Transliteracja · Zobacz więcej »

Turcja

Turcja (tur. Türkiye), Republika Turcji (tur. Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze.

Nowy!!: Iran i Turcja · Zobacz więcej »

Turkmeni

achał-tekińskińskiej. Turkmeni – naród turecki zamieszkujący Azję Środkową, najliczniej w Turkmenistanie (5,1 mln – 1995), płn.-wsch.

Nowy!!: Iran i Turkmeni · Zobacz więcej »

Turkmenistan

Flaga Turkmenistanu używana w latach 1992–1997 Saparmyrata Nyýazowa stroju ludowym Turkmenistan, Republika Turkmenistanu (turkm. Türkmenistan, Türkmenistan Respublikasy; w okresie ZSRR funkcjonowała nazwa Turkmenia) – państwo położone w Azji Środkowej, na północ od gór Kopet-Dag, pomiędzy Morzem Kaspijskim a Amu-darią.

Nowy!!: Iran i Turkmenistan · Zobacz więcej »

Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej

Państwo nie podpisało traktatu (Indie, Izrael, Pakistan, Sudan Południowy) Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej – umowa międzynarodowa zabraniająca państwom posiadającym technologię budowy broni jądrowej sprzedaży jej do krajów, które tej technologii nie posiadają i jednocześnie zobowiązanie państw, które jej nie posiadają do zaprzestania prób jej rozwoju.

Nowy!!: Iran i Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej · Zobacz więcej »

Ulem

Ulem – muzułmański teolog i uczony.

Nowy!!: Iran i Ulem · Zobacz więcej »

Umajjadzi

Meczet Umajjadów w Damaszku. Umajjadzi, arab.

Nowy!!: Iran i Umajjadzi · Zobacz więcej »

Uran (pierwiastek)

Uran (U) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym.

Nowy!!: Iran i Uran (pierwiastek) · Zobacz więcej »

VII wiek p.n.e.

VII WIEK P.N.E. IX wiek p.n.e. VIII wiek p.n.e. VII wiek p.n.e. VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e.

Nowy!!: Iran i VII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

Wezyr

Afszarydzki wezyr Wezyr (tur. wezir z arab. وزير wazir 'podpora; pomocnik' od wazara 'dźwigać') – od czasów Abbasydów najważniejszy urząd na dworze kalifów.

Nowy!!: Iran i Wezyr · Zobacz więcej »

Wielka Brytania

Wielka BrytaniaW języku angielskim nazwą państwa jest United Kingdom (Zjednoczone Królestwo), podczas gdy nazwa Great Britain (Wielka Brytania) odnosi się wyłącznie do Anglii, Szkocji i Walii (bez Irlandii Północnej).

Nowy!!: Iran i Wielka Brytania · Zobacz więcej »

Wojna brytyjsko-perska

Wojna brytyjsko-perska - konflikt zbrojny w latach 1856-1857 między Wielką Brytanią a Persją.

Nowy!!: Iran i Wojna brytyjsko-perska · Zobacz więcej »

Wojna domowa w Rosji

Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta po ustanowieniu przez bolszewików w wyniku zamachu stanu (rewolucja październikowa) dyktatorskiej władzy państwowej w Rosji.

Nowy!!: Iran i Wojna domowa w Rosji · Zobacz więcej »

Wojna domowa w Syrii

Wojna domowa w Syrii – trwająca od 2011 wojna domowa między siłami wiernymi prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi a zbrojną opozycją.

Nowy!!: Iran i Wojna domowa w Syrii · Zobacz więcej »

Wojna domowa w Tadżykistanie

Wojna domowa w Tadżykistanie (tadż. Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, Dżangi szahrwandii Todżikiston) − konflikt zbrojny w latach 1992–1997 na terytorium Tadżykistanu pomiędzy ugrupowaniami opozycyjnymi (w tym islamistycznymi) a władzami Tadżykistanu.

Nowy!!: Iran i Wojna domowa w Tadżykistanie · Zobacz więcej »

Wojna o Górski Karabach

Granice Górskiego Karabachu Nagrobki azerskich żołnierzy poległych w wojnie o Górski Karabach Wojna o Górski Karabach − zbrojny konflikt etniczno-terytorialny między Azerbejdżanem i Armenią, jeden z najpoważniejszych konfliktów o tym charakterze rozgrywający się na obszarze postradzieckim po upadku ZSRR.

Nowy!!: Iran i Wojna o Górski Karabach · Zobacz więcej »

Zamach z 11 września 2001 roku

Zamachy z 11 września 2001 – seria czterech ataków terrorystycznych, przeprowadzonych rano we wtorek 11 września 2001 roku na terytorium Stanów Zjednoczonych za pomocą uprowadzonych samolotów pasażerskich.

Nowy!!: Iran i Zamach z 11 września 2001 roku · Zobacz więcej »

Zandowie

Zandowie – dynastia panująca w Iranie w latach 1750−1794, założona przez Karim Chana.

Nowy!!: Iran i Zandowie · Zobacz więcej »

Zaratusztrianizm

Faravahar, symbol opisujący drogę duszy ludzkiej od narodzin do śmierci Zaratusztrianizm (zaratustryzm, zoroastryzm, zoroastrianizm, awest. Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i) – religia irańska wywodząca się od Zaratusztry.

Nowy!!: Iran i Zaratusztrianizm · Zobacz więcej »

Zatoka Omańska

Zatoka Omańska (arab. خليج عمان Chalidż Uman, pers. دریای عمان Darya-ye Oman) – zatoka Oceanu Indyjskiego łącząca leżące na południe od niej Morze Arabskie z Zatoką Perską (poprzez cieśninę Ormuz).

Nowy!!: Iran i Zatoka Omańska · Zobacz więcej »

Zatoka Perska

Zatoka Perska, Zatoka Irańska, Zatoka Arabska (pers. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu.

Nowy!!: Iran i Zatoka Perska · Zobacz więcej »

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, w skrócie jako ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР; Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR), obecnie stosuje się także nazwę Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich, w skrócie jako ZSRS, Związek Radziecki, Związek Sowiecki – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej ze stolicą w Moskwie.

Nowy!!: Iran i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich · Zobacz więcej »

.ir

.ir – domena internetowa od roku 1994 przypisana do Iranu.

Nowy!!: Iran i .ir · Zobacz więcej »

140 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 140 p.n.e. · Zobacz więcej »

238 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 238 p.n.e. · Zobacz więcej »

323 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 323 p.n.e. · Zobacz więcej »

336 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 336 p.n.e. · Zobacz więcej »

529 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 529 p.n.e. · Zobacz więcej »

53 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 53 p.n.e. · Zobacz więcej »

550 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 550 p.n.e. · Zobacz więcej »

559 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Iran i 559 p.n.e. · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Islamska Republika Iranu, Persja.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »