Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Zainstaluj
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Język sumeryjski

Indeks Język sumeryjski

Język sumeryjski (sum. 𒅴𒂠, eme-gi7/gir15, akad. Ŝumeru) – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język.

133 kontakty: Ablatyw, Absolutyw, Agens, Aglutynacyjność, Archeologia, Aspekt (językoznawstwo), Asymilacja fonetyczna, Asyria, Aszurbanipal, Autochton, Babilon, Celownik (przypadek), Chuzestan, Czas (językoznawstwo), Czas przeszły, Czasownik, Czasownik nieprzechodni, Czasownik przechodni, Dżamdat Nasr, Determinatyw, Dialekt, Dingir, Dopełniacz (przypadek), Dopełnienie (językoznawstwo), Ebla, Elamici, Enklityka, Epos o Gilgameszu, Ergatyw, Ernest Choquin de Sarzec, Fonem, Fonetyka, Fonologia, Formant (morfologia), François Thureau-Dangin, Futurum, Gatumdug, Girsu, Gudea, Gutejowie, Hetyci, Hieroglify, Homofonia (językoznawstwo), Huryci, I wiek p.n.e., Ideogram, Imiesłów, Imperium akadyjskie, Isztar, Jan Braun, ..., Język akadyjski, Język baskijski, Język buruszaski, Język elamicki, Język ergatywno-absolutywny, Język fiński, Język mongolski, Język perski, Język tonalny, Język turecki, Język tybetański, Język węgierski, Języki ałtajskie, Języki austroazjatyckie, Języki bantu, Języki chińsko-tybetańskie, Języki dene-kaukaskie, Języki drawidyjskie, Języki izolowane, Języki jenisejskie, Języki kaukaskie, Języki na-dene, Języki nostratyczne, Języki polisyntetyczne, Języki semickie, Języki uralskie, Jules Oppert, Koniugacja (językoznawstwo), Kontrakcja (fonetyka), Lagasz, Larsa, Liczba, Liczba mnoga, Liczba pojedyncza, Lulubejowie, Makrorodzina językowa, Mezopotamia, Miejscownik, Monolit, Morfem, Morfologia (językoznawstwo), Mother Tongue, Nansze, Niniwa, Nippur, Optativus, Pismo klinowe, Pismo logograficzne, Podmiot (językoznawstwo), Pokrewieństwo języków, Przeczenie, Przedrostek, Przydawka, Przydech, Przypadek, Przyrostek, Przysłówek, Pszenica, Rdzeń (językoznawstwo), Rodzaj gramatyczny, Rodzina językowa, Rzeczownik, Słownictwo, Socjolekt, Spółgłoska faryngalna, Spółgłoska krtaniowa, Spółgłoska zwarto-szczelinowa, Strona medialna, Substrat językowy, Sumer, Synereza (językoznawstwo), Szuruppak, Transliteracja, Tryb (językoznawstwo), Typologia języków, Umma (miasto), Ur (miasto), Urartu, Uruk, Wrostek (językoznawstwo), Zaimek, Zapożyczenia językowe, Złożenie (językoznawstwo). Rozwiń indeks (83 jeszcze) »

Ablatyw

thumb Ablatyw (łac. ablativus) – przypadek w językach aglutynacyjnych i niektórych fleksyjnych, wyraża odchodzenie i oddzielanie się od czegoś (odwrotnie niż allatyw).

Nowy!!: Język sumeryjski i Ablatyw · Zobacz więcej »

Absolutyw

Absolutyw (łac. absolutivus) – przypadek gramatyczny; w językach ergatywno-absolutywnych określa podmiot czasownika nieprzechodniego oraz dopełnienie czasownika przechodniego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Absolutyw · Zobacz więcej »

Agens

Agens (podmiot czynny) w językoznawstwie – rola semantyczna wykonawcy czynności określonej czasownikiem.

Nowy!!: Język sumeryjski i Agens · Zobacz więcej »

Aglutynacyjność

Aglutynacyjność (dosł. sklejanie), aglutynacja – w językoznawstwie proces morfologiczny polegający na stosowaniu różnego rodzaju afiksów, określających funkcję składniową wyrazu w wypowiedzeniu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Aglutynacyjność · Zobacz więcej »

Archeologia

autostrady A2 Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Nowy!!: Język sumeryjski i Archeologia · Zobacz więcej »

Aspekt (językoznawstwo)

Aspekt (postać, forma) – kategoria gramatyczna wyrażająca sposób przedstawienia czynności lub stanu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Aspekt (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Asymilacja fonetyczna

Upodobnienie fonetyczne (asymilacja fonetyczna, inaczej uwarunkowania pozycyjne głosek) – jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegający na upodobnieniu sąsiednich głosek.

Nowy!!: Język sumeryjski i Asymilacja fonetyczna · Zobacz więcej »

Asyria

thumb Asyria (akad. māt Aššurki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

Nowy!!: Język sumeryjski i Asyria · Zobacz więcej »

Aszurbanipal

Mapa imperium asyryjskiego za czasów Aszurbanipala (na brązowo) British Museum. Niniwy; zbiory British Museum steli Aszurbanipala; zbiory British Museum Aszurbanipal, Asurbanipal, właśc.

Nowy!!: Język sumeryjski i Aszurbanipal · Zobacz więcej »

Autochton

Laponii Autochton (autochthon – „z tej ziemi”, „tuziemiec”, „tubylec” od autós 'sam' i chthōn 'ziemia') – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru, np.

Nowy!!: Język sumeryjski i Autochton · Zobacz więcej »

Babilon

Mapa Babilonii w czasach Hammurabiego z zaznaczonym Babilonem Bramy Isztar, kompleksu z ziguratem E-temenanki i świątyni E-sagila. Muzeum Pergamońskim w Berlinie. Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. Bāb-ilim „brama boga” lub Bāb-ilāni „brama bogów”; gr. Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Babilon · Zobacz więcej »

Celownik (przypadek)

Celownik (łac. dativus) – jeden z przypadków deklinacji, forma używana jako dopełnienie dalsze (Kasia dała Ali prezent) oraz do oznaczania celu pożytku lub szkody (np. dzieci zepsuły mu telewizor - mu nie dotyczy tu bezpośrednio akcji, a jedynie jej skutków).

Nowy!!: Język sumeryjski i Celownik (przypadek) · Zobacz więcej »

Chuzestan

Chuzestan (per. استان خوزستان) – ostan w południowo-zachodnim Iranie nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Język sumeryjski i Chuzestan · Zobacz więcej »

Czas (językoznawstwo)

Czas – kategoria językowa określająca w czasie czynność, zjawisko lub stan, o których mowa w zdaniu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Czas (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Czas przeszły

Czas przeszły – kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np.

Nowy!!: Język sumeryjski i Czas przeszły · Zobacz więcej »

Czasownik

Czasownik – odmienna i samodzielna część mowy przedstawiająca dziejące się czynności oraz niektóre stany.

Nowy!!: Język sumeryjski i Czasownik · Zobacz więcej »

Czasownik nieprzechodni

Czasownik nieprzechodni – czasownik, który nie może mieć dopełnienia bliższego i w związku z tym nie tworzy strony biernej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Czasownik nieprzechodni · Zobacz więcej »

Czasownik przechodni

Czasownik przechodni – czasownik, który może posiadać dopełnienie bliższe.

Nowy!!: Język sumeryjski i Czasownik przechodni · Zobacz więcej »

Dżamdat Nasr

Rzeźba siedzącego byka pochodząca z wykopalisk w Dżamdat Nasr Dżamdat Nasr – miasto w Iraku, leżące 75 kilometrów na południe od Bagdadu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Dżamdat Nasr · Zobacz więcej »

Determinatyw

Determinatyw (łac. determinativus 'określający' od determinare 'wyznaczać, rozróżniać, wskazywć, rozstrzygać', de 'z (czego), od, wy-' i terminare 'ograniczać' od terminus 'słup graniczny, granica, cel, koniec') – znak stojący w systemach pisma ideograficzno-fonetycznego przed lub po znaku określanym, oznaczający klasę pojęciową, jaką określany znak reprezentuje (drzewa, ludzie, bogowie).

Nowy!!: Język sumeryjski i Determinatyw · Zobacz więcej »

Dialekt

Dialekt, narzecze – wieloznaczny termin oznaczający w najszerszym rozumieniu odmianę języka odznaczającą się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi czy gramatycznymi, odróżniającymi ją od innych odmian tego języka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Dialekt · Zobacz więcej »

Dingir

Dingir (sum. dingir lub bardziej poprawnie diĝir) – sumeryjskie słowo na oznaczenie boga, istoty boskiej (jego odpowiednikiem w języku akadyjskim jest słowo ilu - bóg).

Nowy!!: Język sumeryjski i Dingir · Zobacz więcej »

Dopełniacz (przypadek)

Dopełniacz (łac. genetivus) – drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?.

Nowy!!: Język sumeryjski i Dopełniacz (przypadek) · Zobacz więcej »

Dopełnienie (językoznawstwo)

Dopełnienie – część zdania oznaczająca przedmiot czynności wyrażonej orzeczeniem zdania w stronie czynnej w sposób bezpośredni bądź pośredni.

Nowy!!: Język sumeryjski i Dopełnienie (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Ebla

Ruiny w południowej dzielnicy miasta na tle linii obwarowań i bramy Ebla – jedno z najważniejszych miast starożytnej Syrii, ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Ebla · Zobacz więcej »

Elamici

Elamici - lud z południowo-zachodniego Iranu, o nieustalonym pochodzeniu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Elamici · Zobacz więcej »

Enklityka

Enklityka (z greki enklínein – oprzeć) – wyraz nieposiadający własnego akcentu, lecz tworzący całość akcentową z wyrazem poprzedzającym.

Nowy!!: Język sumeryjski i Enklityka · Zobacz więcej »

Epos o Gilgameszu

British Museum III dynastii z Ur; zbiory Luwru (AO 3761) pismem klinowym widnieje w lewym górnym rogu. Epos o Gilgameszu – akadyjski epos opisujący poszukiwanie przez legendarnego Gilgamesza, władcę sumeryjskiego miasta Unug (akadyjskie Uruk), tajemnicy nieśmiertelności.

Nowy!!: Język sumeryjski i Epos o Gilgameszu · Zobacz więcej »

Ergatyw

Ergatyw (łac. ergativus) – przypadek w językach ergatywno-absolutywnych, określający podmiot czasownika przechodniego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Ergatyw · Zobacz więcej »

Ernest Choquin de Sarzec

Ernest Choquin de Sarzec (ur. 1837 w Rennes, zm. 1901 w Poitiers) – francuski dyplomata, archeolog, odkrywca starożytnej cywilizacji sumeryjskiej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Ernest Choquin de Sarzec · Zobacz więcej »

Fonem

Fonem – podstawowa jednostka struktury fonologicznej mowy.

Nowy!!: Język sumeryjski i Fonem · Zobacz więcej »

Fonetyka

Fonetyka (dawniej głoskownia) – jeden z działów lingwistyki zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy; to tzw. fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych – fonetyka akustyczna) ich odbierania (fonetyka audytywna), reakcji, jakie owe głoski wywołują w psychice człowieka (psychofonetyka).

Nowy!!: Język sumeryjski i Fonetyka · Zobacz więcej »

Fonologia

Fonologia (dawniej głosownia) – nauka o systemach dźwiękowych języków.

Nowy!!: Język sumeryjski i Fonologia · Zobacz więcej »

Formant (morfologia)

Formant, zrostek, afiks (od łac. affixum, element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej).

Nowy!!: Język sumeryjski i Formant (morfologia) · Zobacz więcej »

François Thureau-Dangin

François Thureau-Dangin (ur. 3 stycznia 1872 w Paryżu, zm. 24 stycznia 1944 tamże) – francuski archeolog i asyrolog, jeden z pierwszych badaczy języka sumeryjskiego.

Nowy!!: Język sumeryjski i François Thureau-Dangin · Zobacz więcej »

Futurum

Futurum – drugi album studyjny polskiego rapera Fu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Futurum · Zobacz więcej »

Gatumdug

Gatumdug, Gatumdu (sum. dga2-tum3-du10) – w mitologii sumeryjskiej bogini miasta-państwa Lagasz, uważana – podobnie jak bogini Bau, z którą ją później utożsamiano – za córkę boga Anu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Gatumdug · Zobacz więcej »

Girsu

Urukaginy ok. 2350 p.n.e., znaleziona w Girsu, Muzeum Brytyjskie Girsu (sum. ĝir2-suki) – starożytne miasto założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii, ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Girsu · Zobacz więcej »

Gudea

głowa Gudei (fragment kamiennego posągu); zbiory Luwru (AO 13) Napis „Gudea władca Lagasz” (fragment kamiennego posągu); zbiory Luwru tzw. cylindry Gudei - gliniane walce pokryte inskrypcją klinową opisującą budowę E-ninnu („Domu Pięćdziesiątki”) - świątyni boga Ningirsu w mieście Girsu Gudea (sum. gù.dé.a, tłum. „powołany”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący w 2 połowie XXII w. p.n.e., zięć i następca Ur-Baby, mąż Nin-alli, ojciec Ur-Ningirsu II.

Nowy!!: Język sumeryjski i Gudea · Zobacz więcej »

Gutejowie

Gutejowie (Gutejczycy, Gutowie) – starożytny lud wywodzący się z gór Zagros (dzisiejszy zachodni Iran), o nieznanej bliżej przynależności etnicznej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Gutejowie · Zobacz więcej »

Hetyci

Płaskorzeźba króla Tudhalijasa IV w Yazılıkaya pod Hattusą Procesja 12 bogów świata podziemnego; płaskorzeźba z Yazılıkaya Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii.

Nowy!!: Język sumeryjski i Hetyci · Zobacz więcej »

Hieroglify

Hieroglify ze świątyni w Kom Ombo Hieroglify (hieroglyphiká, dosł. „święte znaki”) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Hieroglify · Zobacz więcej »

Homofonia (językoznawstwo)

Homofonia – fonetyczna tożsamość różnych segmentów językowych (głosek, sylab, wyrazów itd.) przy możliwych różnicach w pisowni.

Nowy!!: Język sumeryjski i Homofonia (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Huryci

epoce brązu (kolor różowy). Huryci – lud wywodzący się z Wyżyny Armeńskiej, później zasiedlający Mezopotamię.

Nowy!!: Język sumeryjski i Huryci · Zobacz więcej »

I wiek p.n.e.

I wiek p.n.e. >.

Nowy!!: Język sumeryjski i I wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

Ideogram

Człowiek z toporem w głowie – hieroglif oznaczający „wroga” lub „śmierć”. Płaskorzeźba ze świątyni w Luksorze piśmie wielkopieczęciowym; postać współczesna '''从''' Ideogram (łac. idea – prawzór – umowny znak graficzny, wyrażający określone pojęcie bez użycia liter. Ideogramami posługuje się współcześnie pismo chińskie, pismo japońskie i pismo w Korei Południowej, a w starożytności także hieroglify egipskie i pismo klinowe. Nie informuje on o wymowie, stąd np. ten sam znak chiński może być w różnych dialektach języka chińskiego wymawiany odmiennie zachowując swoje znaczenie. Ideogramy wywodzą się z piktogramów: najprostsze ideogramy to obrazy istot lub przedmiotów (ideogram oznaczał konkretną rzecz wyobrażoną) lub obrazki przedstawiające jakąś czynność np. picia. Z czasem ulegały uproszczeniu, przedstawiając czynności itp. w sposób symboliczny (np. para naszkicowanych nóg oznaczała „chodzić”).

Nowy!!: Język sumeryjski i Ideogram · Zobacz więcej »

Imiesłów

Imiesłów – nieosobowa forma czasownika mająca cechy przymiotnika bądź przysłówka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Imiesłów · Zobacz więcej »

Imperium akadyjskie

thumb Imperium akadyjskie – semickie państwo założone przez Sargona Wielkiego, istniejące w latach panowania dynastii akadyjskiej: 2334-2193 p.n.e., na terenie środkowej Mezopotamii, którego stolicą było miasto Akad (Agade).

Nowy!!: Język sumeryjski i Imperium akadyjskie · Zobacz więcej »

Isztar

Tzw. „waza Isztar” z wizerunkiem nagiej bogini w otoczeniu zwierząt (wielorożna tiara na głowie jest symbolem boskości); Larsa; pocz. II tys. p.n.e.; zbiory Luwru (AO 17000) Terakotowa płytka z przedstawieniem Isztar; Esznunna; pocz. II tys. p.n.e.; zbiory Luwru (AO 12456) detal z kudurru (steli) króla babilońskiego Meli-Szipaka, ukazujący ośmioramienną gwiazdę – symbol bogini Isztar Isztar (sum. Inana, asyr. Issar) – w mitologii mezopotamskiej bogini wojny i miłości, z czasem główna i jedyna licząca się bogini panteonu mezopotamskiego; jej kult rozpowszechnił się szeroko na całym obszarze starożytnego Bliskiego Wschodu – w Syrii i Fenicji (Asztarte) oraz Anatolii (Szauszka); w Babilonii czczona głównie w Uruk w świątyni E-ana („Dom nieba”).

Nowy!!: Język sumeryjski i Isztar · Zobacz więcej »

Jan Braun

Jan Nepomucen Józef Braun (ur. 15 maja 1926 w Łodzi, zm. 29 czerwca 2015) – polski sumerolog i kartwelolog, przez lata związany z Zakładem Wschodu Starożytnego Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Jan Braun · Zobacz więcej »

Język akadyjski

Język akadyjski (akad. lišānum akkadītum, Kod ISO 639: akk), dawniej też zwany „chaldejskim” – język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e. Nazwa języka pochodzi od miasta Akad w środkowej Mezopotamii, stolicy imperium akadyjskiego, założonego około 2350 roku p.n.e. przez Sargona.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język akadyjski · Zobacz więcej »

Język baskijski

Basque Country in Spain and France Język baskijski (nazwy własne, zależnie od dialektu: euskara, euskera, eskuara, üskara) – język Basków, zamieszkujących kilka prowincji na pograniczu Hiszpanii i Francji.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język baskijski · Zobacz więcej »

Język buruszaski

Język buruszaski - izolowany język, używany przez niewielkie społeczności Buruszów (około 87000 użytkowników) w górach Karakorum, a także we wschodnim Hindukuszu i południowym Pamirze.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język buruszaski · Zobacz więcej »

Język elamicki

Tabliczka zapisana pismem elamickim Hitą, elamickim władcą z Awan; najstarszy znany tekst historyczny spisany w języku elamickim; zbiory Luwru. Język elamicki – wymarły język starożytnego Elamu, używany przez lud Elamitów od III tysiąclecia p.n.e. W okresie od VI do IV wieku p.n.e. był oficjalnym językiem starożytnej Persji, wyszedł z użycia po podbojach Aleksandra Wielkiego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język elamicki · Zobacz więcej »

Język ergatywno-absolutywny

Język ergatywno-absolutywny (ergatywny) – według typologii syntaktycznej język, w którym dla wyrażenia agensa (podmiotu zdania przechodniego, a właściwie zdania agentywnego) używa się specjalnego przypadka o nazwie ergativus, a rolę podmiotu zdania aktywnego i pacjensa określa natomiast absolutivus.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język ergatywno-absolutywny · Zobacz więcej »

Język fiński

Język fiński na obszarze południowej Szwecji (stan na 2005) Język fiński (fiń. suomen kieli, suomi) – język należący do podgrupy języków bałtycko-fińskich, zaliczanej do podrodziny języków ugrofińskich z rodziny uralskiej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język fiński · Zobacz więcej »

Język mongolski

Język mongolski – główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język mongolski · Zobacz więcej »

Język perski

Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język perski · Zobacz więcej »

Język tonalny

Języki tonalne na świecie Schemat tonów w języku tajskim Schemat tonów w języku kantońskim Schemat tonów w języku wietnamskim (Hanoi) Schemat tonów w języku wietnamskim (dialekt północny) Schemat tonów w standardowym języku mandaryńskim Język tonalny − język, w którym każda sylaba ma przypisany pewien ton, polegający na odpowiedniej modulacji głosu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język tonalny · Zobacz więcej »

Język turecki

Język turecki (tur., IPA:, türk dili) – język aglutynacyjny należący do grupy oguzyjskiej języków tureckich, ojczysty dla ponad 83 milionów ludzi na całym świecie, co czyni go najpowszechniejszym ze swojej rodziny językowej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język turecki · Zobacz więcej »

Język tybetański

Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) – język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich.

Nowy!!: Język sumeryjski i Język tybetański · Zobacz więcej »

Język węgierski

Europy Środkowo-Wschodniej Język węgierski (węg. magyar nyelv) – język należący do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej).

Nowy!!: Język sumeryjski i Język węgierski · Zobacz więcej »

Języki ałtajskie

Rozmieszczenie geograficzne języków ałtajskich Języki ałtajskie – grupa języków, tradycyjnie uznawanych za rodzinę językową.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki ałtajskie · Zobacz więcej »

Języki austroazjatyckie

Rozmieszczenie języków austroazjatyckich Języki austroazjatyckie – duża rodzina językowa, skupiająca języki, używane w południowo-wschodniej Azji oraz na małych obszarach, rozrzuconych po Indiach i Bangladeszu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki austroazjatyckie · Zobacz więcej »

Języki bantu

Zasięg języków bantu Języki bantu – rodzina języków afrykańskich, zaliczana do wielkiej rodziny nigero-kongijskiej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki bantu · Zobacz więcej »

Języki chińsko-tybetańskie

Języki chińsko-tybetańskie (sino-tybetańskie) to jedna z hipotetycznych rodzin językowych, do której należą języki używane na terenie Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki chińsko-tybetańskie · Zobacz więcej »

Języki dene-kaukaskie

Języki dene-kaukaskie zaznaczone są na czerwono. Języki dene-kaukaskie – hipotetyczna makrorodzina językowa, w skład której wchodzą następujące języki.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki dene-kaukaskie · Zobacz więcej »

Języki drawidyjskie

Mapka przedstawiająca rozmieszczenie języków drawidyjskich Języki drawidyjskie – rodzina językowa, obejmująca 85 języków południowych Indii i Sri Lanki.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki drawidyjskie · Zobacz więcej »

Języki izolowane

Języki izolowane – języki, które ze względu na swą specyfikę, tj.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki izolowane · Zobacz więcej »

Języki jenisejskie

Języki jenisejskie – rodzina języków używanych w centralnej Syberii, głównie na terenie kraju krasnojarskiego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki jenisejskie · Zobacz więcej »

Języki kaukaskie

Języki kaukaskie – termin stosowany na określenie grupy języków, używanych przez rdzenną ludność Kaukazu, uznawanej przez niektórych językoznawców za rodzinę językową.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki kaukaskie · Zobacz więcej »

Języki na-dene

Języki na-dene Języki na-dene – jedna z większych rodzin języków rdzennej ludności Ameryki Północnej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki na-dene · Zobacz więcej »

Języki nostratyczne

Języki nostratyczne są zaznaczone na zielono Języki nostratyczne – hipotetyczna makrorodzina językowa zaproponowana przez duńskiego językoznawcę Holgera Pedersena w 1903 roku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki nostratyczne · Zobacz więcej »

Języki polisyntetyczne

Języki polisyntetyczne – jedna z odmian struktury języków według typologii morfologicznej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki polisyntetyczne · Zobacz więcej »

Języki semickie

Współczesny zasięg języków semickich (kolor jasnopomarańczowy) na tle rodziny afroazjatyckiej Języki semickie – rodzina języków, należąca do języków afroazjatyckich, wywodząca się z języka prasemickiego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki semickie · Zobacz więcej »

Języki uralskie

język jukagirski Języki uralskie – rodzina językowa, której językami posługuje się około 24 mln ludzi, zamieszkujących północną Eurazję i Nizinę Węgierską.

Nowy!!: Język sumeryjski i Języki uralskie · Zobacz więcej »

Jules Oppert

Jules Oppert, Julius Oppert (ur. 9 lipca 1825 roku w Hamburgu, zm. 21 sierpnia 1905 roku w Paryżu) - francuski asyrolog niemieckiego pochodzenia, profesor Collège de France, prezydent Akademii Inskrypcji i Literatury Pięknej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Jules Oppert · Zobacz więcej »

Koniugacja (językoznawstwo)

Koniugacja (z łac.) – odmiana czasownika przez osoby, czasy, tryby, strony, liczby, aspekty i inne kategorie gramatyczne.

Nowy!!: Język sumeryjski i Koniugacja (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Kontrakcja (fonetyka)

Kontrakcja – ściągnięcie dwóch samogłosek (sąsiadujących lub rozdzielonych spółgłoską) w jedną.

Nowy!!: Język sumeryjski i Kontrakcja (fonetyka) · Zobacz więcej »

Lagasz

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Lagasz (sum. lagaški) – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii; obecnie stanowisko archeologiczne Tell al-Hiba w Iraku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Lagasz · Zobacz więcej »

Larsa

Mapa południowej Mezopotamii z zaznaczonym miastem Larsa Lista Królów Larsy, terakota, zbiory Luwru (AO 7025) Larsa (być może biblijne Ellasar, Genesis 14:1) – starożytne miasto-państwo w południowej Mezopotamii, obecnie stanowisko archeologiczne Tell Senkereh w Iraku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Larsa · Zobacz więcej »

Liczba

Liczby algebraiczne. Liczba – pojęcie abstrakcyjne, jedno z najczęściej używanych w matematyce.

Nowy!!: Język sumeryjski i Liczba · Zobacz więcej »

Liczba mnoga

Liczba mnoga – forma fleksyjna, tj.

Nowy!!: Język sumeryjski i Liczba mnoga · Zobacz więcej »

Liczba pojedyncza

Liczba pojedyncza (skróty: l.poj., l.p.) – szereg form fleksyjnych, tj.

Nowy!!: Język sumeryjski i Liczba pojedyncza · Zobacz więcej »

Lulubejowie

Płaskorzeźba na cześć króla Anubaniniego Lulubejowie – plemię zamieszkujące północno-wschodnie góry Zagros (obecnie Kurdystan na pograniczu iracko-irańsko-tureckim), które obok Gutejów było stałym źródłem niepokojów dla osiadłych mieszkańców Mezopotamii.

Nowy!!: Język sumeryjski i Lulubejowie · Zobacz więcej »

Makrorodzina językowa

Makrorodzina językowa (nadrodzina językowa) – w genetycznej klasyfikacji języków jednostka obejmująca rodzinę językową plus język(i), które w założeniu są ze sobą spokrewnione wywodząc się od wspólnego prajęzyka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Makrorodzina językowa · Zobacz więcej »

Mezopotamia

Mezopotamia (gr.: Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Mezopotamia · Zobacz więcej »

Miejscownik

Miejscownik (łac. locativus) – forma używana do opisu miejsca akcji.

Nowy!!: Język sumeryjski i Miejscownik · Zobacz więcej »

Monolit

Płaskorzeźba na monolicie Stone Mountain Monolit – geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Monolit · Zobacz więcej »

Morfem

Morfem – najmniejsza grupa fonemów, która niesie ze sobą określone znaczenie i której nie można podzielić na mniejsze jednostki znaczeniowe.

Nowy!!: Język sumeryjski i Morfem · Zobacz więcej »

Morfologia (językoznawstwo)

Morfologia – dziedzina lingwistyki zajmująca się formami odmiennymi części mowy (fleksja) oraz słowotwórstwem.

Nowy!!: Język sumeryjski i Morfologia (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Mother Tongue

Mother Tongue jest to coroczne wydawnictwo Association for the Study of Languages in Prehistory - ASLIP (Stowarzyszenia Badawczego Języków Starozytnych) wychodzące od 1995 roku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Mother Tongue · Zobacz więcej »

Nansze

Nansze – sumeryjska bogini mórz i rybołówstwa morskiego, wiązana również z wróżbiarstwem i wyjaśnianiem snów.

Nowy!!: Język sumeryjski i Nansze · Zobacz więcej »

Niniwa

Niniwa (akad. Ninūa) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, leżące nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu; jedna ze stolic Asyrii.

Nowy!!: Język sumeryjski i Niniwa · Zobacz więcej »

Nippur

Nippur (sum. nibru(EN.LÍL)ki; akad. Nippur, Nippuru) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, pradawna stolica religijna Sumeru i główne miejsce kultu boga Enlila (w świątyni E-kur); obecnie stanowisko archeologiczne Niffar położone w prowincji Al-Kadisijja w Iraku, nieco na północ od miasta Afak i ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Nippur · Zobacz więcej »

Optativus

Optativus (tryb życzący) – tryb czasownika, występujący w niektórych językach.

Nowy!!: Język sumeryjski i Optativus · Zobacz więcej »

Pismo klinowe

Mapa ważniejszych stanowisk archeologicznych na których znaleziono archiwa z tekstami zapisanymi pismem klinowym Pismo klinowe – jedna z najstarszych na świecie odmian pisma, powstała na Bliskim Wschodzie, stworzona najprawdopodobniej przez Sumerów ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Pismo klinowe · Zobacz więcej »

Pismo logograficzne

Pismo logograficzne (gr. λόγος, lógos – myśl, rozum, słowo) – typ zapisu języka w systemach glottograficznych, gdy znaki graficzne oznaczają poszczególne pojęciaT.

Nowy!!: Język sumeryjski i Pismo logograficzne · Zobacz więcej »

Podmiot (językoznawstwo)

Podmiot – część zdania, która w zdaniu w stronie czynnej oznacza wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem,obiekt podlegający procesowi wyrażonemu orzeczeniem lub znajdujący się w stanie wyrażonym orzeczeniem.

Nowy!!: Język sumeryjski i Podmiot (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Pokrewieństwo języków

Pokrewieństwo języków – powiązanie między językami naturalnymi polegające na pochodzeniu tych języków od wspólnego prajęzyka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Pokrewieństwo języków · Zobacz więcej »

Przeczenie

Przeczenie – luźna partykuła występująca również w postaci afiksu, która dodana do wypowiedzi lub wyrazu zaprzecza jego treści (negacja zdaniowa i wyrazowa) lub sama stanowi wypowiedź przeczącą (negacja absolutna np. nie).

Nowy!!: Język sumeryjski i Przeczenie · Zobacz więcej »

Przedrostek

Przedrostek, prefiks – w językoznawstwie jest to fragment wyrazu (tzw. morfem) dodawany do początku słowa podstawowego lub jego rdzenia (czyli do podstawy słowotwórczej), służący tworzeniu wyrazów pochodnych.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przedrostek · Zobacz więcej »

Przydawka

Przydawka (zwana również atrybutem) – część zdania określająca rzeczownik lub zaimek rzeczowny.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przydawka · Zobacz więcej »

Przydech

Przydech (aspiracja) – zjawisko fonetyczne polegające na energicznym rozwarciu wcześniej zwartych narządów mowy, co daje słaby dźwięk h towarzyszący artykulacji danej spółgłoski zwartej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przydech · Zobacz więcej »

Przypadek

Przypadek – kategoria gramatyczna, przez którą odmieniają się rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, imiesłowy (określane przez to zbiorczym mianem imion), a niekiedy też czasowniki (co w języku polskim nie występuje), będąca odzwierciedleniem ich różnorodnych funkcji.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przypadek · Zobacz więcej »

Przyrostek

Przyrostek, sufiks – w językoznawstwie jest to każdy fragment wyrazu (jego morfem), o ile jest dodany po jego rdzeniu (czyli podstawie słowotwórczej) i jednocześnie ma własności słowotwórcze (czyli nie jest końcówką fleksyjną. Jednakże ścisłe rozgraniczenie morfemów gramatycznych i słowotwórczych nie zawsze jest możliwe. Danemu wyrazowi może towarzyszyć jeden sufiks, kilka lub żaden. Sufiksy razem z przedrostkami (prefiksami) i wrostkami (infiksami) wchodzą w skład zrostków (afiksów), czyli tych morfemów słowotwórczych, które odpowiadają za tworzenie wyrazów pochodnych. Przykłady.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przyrostek · Zobacz więcej »

Przysłówek

Przysłówek – nieodmienna część mowy określająca czynności, stany oraz inne cechy.

Nowy!!: Język sumeryjski i Przysłówek · Zobacz więcej »

Pszenica

Łan dojrzałej pszenicy zwyczajnej Kłos z odsłoniętymi ziarniakami w fazie dojrzałości woskowej Miniatura z Tacuinum Sanitatis przedstawiająca młóckę pszenicy (XV w.) Pszenica (Triticum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych.

Nowy!!: Język sumeryjski i Pszenica · Zobacz więcej »

Rdzeń (językoznawstwo)

Rdzeń (niekiedy także pierwiastek – por. ang. root) – główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów.

Nowy!!: Język sumeryjski i Rdzeń (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Rodzaj gramatyczny

Rodzaj gramatyczny – kategoria gramatyczna, która wyznacza podział rzeczowników na kilka grup.

Nowy!!: Język sumeryjski i Rodzaj gramatyczny · Zobacz więcej »

Rodzina językowa

Rodzina językowa – w klasyfikacji języków jednostka obejmująca grupę języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Rodzina językowa · Zobacz więcej »

Rzeczownik

Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne.

Nowy!!: Język sumeryjski i Rzeczownik · Zobacz więcej »

Słownictwo

Słownictwo, także leksyka – jeden z podstawowych zasobów języka naturalnego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Słownictwo · Zobacz więcej »

Socjolekt

Socjolekt – odmiana języka używana przez klasę lub grupę społeczną, grupę zawodową lub subkulturę.

Nowy!!: Język sumeryjski i Socjolekt · Zobacz więcej »

Spółgłoska faryngalna

Spółgłoski faryngalne (spółgłoski gardłowe) - spółgłoski szczelinowe artykułowane poprzez silne cofnięcie nasady języka, tak że powstaje szczelina między nagłośnią a tylną ścianką jamy gardłowej.

Nowy!!: Język sumeryjski i Spółgłoska faryngalna · Zobacz więcej »

Spółgłoska krtaniowa

Spółgłoska krtaniowa lub laryngalna to spółgłoska artykułowana w głośni.

Nowy!!: Język sumeryjski i Spółgłoska krtaniowa · Zobacz więcej »

Spółgłoska zwarto-szczelinowa

Spółgłoski zwarto-szczelinowe (afrykaty) powstają, gdy w pierwszej fazie artykulacji dochodzi do blokady przepływu przez jamę ustną i nosową (zwarcia), po czym tworzy się dostatecznie wąska szczelina, by powstał szum, tarcie.

Nowy!!: Język sumeryjski i Spółgłoska zwarto-szczelinowa · Zobacz więcej »

Strona medialna

Strona medialna – istniejąca w języku praindoeuropejskim strona gramatyczna.

Nowy!!: Język sumeryjski i Strona medialna · Zobacz więcej »

Substrat językowy

Substrat językowy („podłoże”) – pierwotne podłoże językowe (lub etniczno-językowe) na określonym obszarze zamieszkanym później przez ludność używającą innego języka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Substrat językowy · Zobacz więcej »

Sumer

Sumer (Szumer, Sumeria; sum. 𒌦 𒊕 𒈪 𒂵 Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak).

Nowy!!: Język sumeryjski i Sumer · Zobacz więcej »

Synereza (językoznawstwo)

Synereza - wymawianie dwóch samogłosek jako jednej sylaby, przeciwieństwo dierezy, np.

Nowy!!: Język sumeryjski i Synereza (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Szuruppak

Szuruppak – starożytne miasto w Sumerze; obecnie stanowisko archeologiczne Fara w prowincji Al-Kadisijja w Iraku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Szuruppak · Zobacz więcej »

Transliteracja

Transliteracja, w skrócie trl. – grafemiczny sposób konwersji pisma.

Nowy!!: Język sumeryjski i Transliteracja · Zobacz więcej »

Tryb (językoznawstwo)

Tryb – kategoria gramatyczna czasownika, wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia.

Nowy!!: Język sumeryjski i Tryb (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Typologia języków

Typologia jest dziedziną językoznawstwa, która zajmuje się językami ze względu na ich cechy (gramatyczne, fonetyczne, leksykalne).

Nowy!!: Język sumeryjski i Typologia języków · Zobacz więcej »

Umma (miasto)

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Umma – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii, znane przede wszystkim z długotrwałego sporu granicznego z sąsiadującym miastem-państwem Lagasz; obecnie stanowisko archeologiczne Dżucha (Jūkhā) w Iraku.

Nowy!!: Język sumeryjski i Umma (miasto) · Zobacz więcej »

Ur (miasto)

Ur (sum. uri2/urim2(ŠEŠ.UNUG)ki lub uri5/urim5(ŠEŠ.AB)ki) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, w XXI wieku p.n.e. stolica imperium III dynastii z Ur; obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Mukajjar w Iraku, położone ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Ur (miasto) · Zobacz więcej »

Urartu

Urartu, Ararat, Biajnili, Królestwo Wan (urart. KURbi-a-i-na, orm. Ուրարտու, tur. Urartular, pers. اورارتو) – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, na Wyżynie Armeńskiej (współcześnie terytorium byłego Urartu znajduje się w granicach Armenii, Turcji i Iranu).

Nowy!!: Język sumeryjski i Urartu · Zobacz więcej »

Uruk

Uruk (sum. unug/unuki; akad. Uruk; bibl. Erech) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone nad starym korytem Eufratu, współcześnie stanowisko archeologiczne Warka (też Al-Warka) w południowym Iraku, leżące ok.

Nowy!!: Język sumeryjski i Uruk · Zobacz więcej »

Wrostek (językoznawstwo)

Wrostek, infiksInfiksu nie należy mylić z interfiksem.

Nowy!!: Język sumeryjski i Wrostek (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Zaimek

Zaimek – część mowy zastępująca rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), przysłówek (np. tam) lub liczebnik (np. tyle) i pełniąca ich funkcje w zdaniu.

Nowy!!: Język sumeryjski i Zaimek · Zobacz więcej »

Zapożyczenia językowe

Zapożyczenia językowe inaczej pożyczki, wyrazy obce – zjawisko przechodzenia pewnych cech jednego języka do innego.

Nowy!!: Język sumeryjski i Zapożyczenia językowe · Zobacz więcej »

Złożenie (językoznawstwo)

Złożenie (łac. compositum) – wyraz powstały przez połączenie co najmniej dwóch rdzeni lub ich derywatów za pomocą międzyrostka.

Nowy!!: Język sumeryjski i Złożenie (językoznawstwo) · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Język szumerski.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »