Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Pobieranie
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Metabolizm

adenozynotrifosforanu, głównego elementu metabolizmu energii. Metabolizm – całokształt reakcji chemicznych i związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych.

281 kontakty: Adenina, Adenozyno-5′-difosforan, Adenozyno-5′-trifosforan, Adhezja, Aerob, Akceptor, Aldehyd octowy, Aldehydy, Alkany, Alkeny, Alkohole, Amfifilowość, Aminokwas glukogenny, Aminokwasy, Amoniak, Anabolizm, Antybiotyki, Archeony, Azot, Azotany, Azotyny, Żyzność gleby, Bakterie, Bakterie purpurowe, Błona biologiczna, Błona komórkowa, Benzen, Beta-oksydacja, Białka, Białka fibrylarne, Biochemia, Biodegradacja, Bioremediacja, Biosynteza białka, Blok d, Blok metaboliczny, Bodziec (fizjologia), Celuloza, Chemoautotrofy, Chemosynteza, Chityna, Chlor, Chlorki, Chloroform, Chloroplast, Cholesterol, Chromatografia, Ciała ketonowe, Ciśnienie osmotyczne, Cykl biogeochemiczny, ..., Cykl Calvina, Cykl glioksylanowy, Cykl komórkowy, Cykl kwasu cytrynowego, Cykl ornitynowy, Cynk, Cytochrom P450, Cytochromy, Cytoplazma, Cytoszkielet, Cytozyna, Czynnik wzrostu, Dehydrogenaza mleczanowa, Dehydrogenazy, Dekarboksylacja, Denitryfikacja, Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, Domena (biologia), Druga zasada termodynamiki, Dwutlenek węgla, Dyfuzja, Dynamika molekularna, Eduard Buchner, Ekspresja genu, Elektrochemia, Elektrolit, Eliminacja (chemia), Energia (fizyka), Energia termiczna, Entropia, Enzymy, Ergosterol, Estrogeny, Estry, Eukarionty, Ewolucja, Fermentacja, Ferrytyna, Fosfataza alkaliczna, Fosfolipidy, Fosforany, Fosforylacja, Fosforylacja oksydacyjna, Fosforylaza glikogenu, Fotoautotrofy, Fotosynteza, Fotosynteza CAM, Fotoukład, Friedrich Wöhler, Fruktoza, Galaktoza, Gliceryna, Glicyna, Glikogen, Glikogenoliza, Glikoliza, Globuliny, Glukoneogeneza, Glukoza, Glukozydazy, Glutamina, Grupa acetylowa, Grupa acylowa, Grupa funkcyjna, Grupa hydroksylowa, Guanozyno-5′-trifosforan, Hans Adolf Krebs, Hem (biochemia), Heterotrofizm, Historia życia na Ziemi, Holizm, Homeostaza, Hormony, Hydrofil, Hydrofobowość, Hydroliza, In vitro, Inżynieria genetyczna, Inhibitor, Inozyna, Izopren, Język grecki, Jon, Karotenoidy, Katabolizm, Katalaza, Ketokwasy karboksylowe, Ketony, Kinazy białkowe, Kinetyka chemiczna, Koenzym A, Kofaktory, Komórka, Kręgowce, Ksenobiotyk, Kwas asparaginowy, Kwas deoksyrybonukleinowy, Kwas foliowy, Kwas glutaminowy, Kwas α-ketoglutarowy, Kwas mewalonowy, Kwas mrówkowy, Kwas orotowy, Kwas pirogronowy, Kwas szczawiooctowy, Kwasy nukleinowe, Kwasy rybonukleinowe, Kwasy tłuszczowe, Lanosterol, Lek, Lipazy, Lipidy, Litotrofia, Louis Pasteur, Ludzki wirus niedoboru odporności, Magnez, Metabolit, Metabolizm (ujednoznacznienie), Metabolomika, Metanogeny, Mięsień, Miejsce aktywne, Mikroskop elektronowy, Mocznik, Monomery, Monosacharydy, Mostek dwusiarczkowy, MRNA, Nadtlenek wodoru, Napięcie mięśniowe, Naprawa DNA, Narkotyk, Neuron, Nitryfikacja, Nukleotydy, Nukleozydy, Odwrotna transkrypcja, Oksydaza cytochromu c, Organizm wielokomórkowy, Pałeczka okrężnicy, Pasożytnictwo, Płyn pozakomórkowy, Pentozy, Peroksydazy, Pierwiastek chemiczny, Pirymidyna, Plastyd, Polikondensaty, Polimery, Polisacharydy, Potencjał czynnościowy, Potencjał elektrochemiczny, Potencjał elektryczny, Produkt reakcji, Prokarionty, Proteazy, Proteomika, Protisty, Przeciwciało, Przeciwutleniacze, Puryna, Równowaga termodynamiczna, Reakcja chemiczna, Reakcja egzoenergetyczna, Reakcja endoenergetyczna, Reakcja redoks, Reaktywne formy tlenu, Receptor, Receptor insuliny, Redukcjonizm, Reduktazy, Rentgenografia strukturalna, Replikacja DNA, Retrowirusy, Rośliny, Rodzaj (biologia), Rozpuszczalnik, Rubisco, Rybosom, Ryboza, Rybozymy, Sekwencja aminokwasów, Sekwencja nukleotydów, Siarczany, Siarka, Siarkowodór, Siła życiowa, Sinice, Skala pH, Skrobia, Sozologia, Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego, Spliceosom, Stężenie, Steroidy, Stres oksydacyjny, Struktury dyssypatywne, Substrat (chemia), Sygnalizacja komórkowa, Szlak metaboliczny, Tłuszcze, Teoria endosymbiozy, Teoria sterowania, Termodynamika, Termodynamika chemiczna, Terpeny, Tlen, Transaminacja, Transkrypcja (genetyka), Transport aktywny, TRNA, Trucizna, Tylakoid, Tymina, Układ pokarmowy, Układ termodynamicznie otwarty, Uracyl, Urydyno-5′-difosforan, Wapń, Węgiel (pierwiastek), Węglowodany, Wiązanie peptydowe, Wirusy, Witamina B3, Witaminy, Wodór, Wodorowęglany, Wrodzone błędy metabolizmu, Związki heterocykliczne, Związki nieorganiczne, Związki organiczne. Rozwiń indeks (231 jeszcze) »

Adenina

Adenina, 6-aminopuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA).

Nowy!!: Metabolizm i Adenina · Zobacz więcej »

Adenozyno-5′-difosforan

Adenozyno-5′-difosforan, ADP – organiczny związek chemiczny, nukleotyd złożony z rybozy, adeniny i dwóch grup fosforanowych; po przyłączeniu jednej grupy fosforanowej powstaje ATP, z utworzeniem wysokoenergetycznego wiązania bezwodnikowego.

Nowy!!: Metabolizm i Adenozyno-5′-difosforan · Zobacz więcej »

Adenozyno-5′-trifosforan

wiązanie wysokoenergetyczne Adenozyno-5′-trifosforan, ATP (od; daw. adenozynotrójfosforan) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z adenozyny z przyłączonym wiązaniem estrowym w pozycji 5′-OH grupą trójfosforanową przyłączonej cząsteczki.

Nowy!!: Metabolizm i Adenozyno-5′-trifosforan · Zobacz więcej »

Adhezja

Oddziaływanie adhezyjne na przykładzie cząsteczek wody na pajęczynie Adhezja (łac. adhaesio – przyleganie) – łączenie się ze sobą powierzchniowych warstw ciał fizycznych lub faz (stałych lub ciekłych).

Nowy!!: Metabolizm i Adhezja · Zobacz więcej »

Aerob

Aerob, tlenowiec, aerobiont, oksybiont (gr. aër, aëros – powietrze; βίος (bios) – życie; łac. oxygenium – tlen) – organizm wymagający do życia dostępu wolnego tlenu który wykorzystuje w procesie oddychania jako ostateczny akceptor protonów i elektronów (teoria chemiosmotyczna Mitchella).

Nowy!!: Metabolizm i Aerob · Zobacz więcej »

Akceptor

Akceptor – cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej.

Nowy!!: Metabolizm i Akceptor · Zobacz więcej »

Aldehyd octowy

Aldehyd octowy (acetaldehyd), – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów.

Nowy!!: Metabolizm i Aldehyd octowy · Zobacz więcej »

Aldehydy

Wzór ogólny aldehydów Aldehydy (.

Nowy!!: Metabolizm i Aldehydy · Zobacz więcej »

Alkany

Alkany (parafiny, z.

Nowy!!: Metabolizm i Alkany · Zobacz więcej »

Alkeny

Alkeny – organiczne związki chemiczne z grupy węglowodorów nienasyconych, w których występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne między atomami węgla (C.

Nowy!!: Metabolizm i Alkeny · Zobacz więcej »

Alkohole

Wzór ogólny alkoholi monohydroksylowych (R – grupa alkilowa) Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp3.

Nowy!!: Metabolizm i Alkohole · Zobacz więcej »

Amfifilowość

Amfifilowość – zjawisko obserwowane w przypadku niektórych związków chemicznych, polegające na jednoczesnej niepełnej rozpuszczalności danego związku w dwóch różnych rozpuszczalnikach (hydrofilowym i hydrofobowym).

Nowy!!: Metabolizm i Amfifilowość · Zobacz więcej »

Aminokwas glukogenny

Aminokwas glukogenny – aminokwas, który może być rozkładany do pirogronianu, α-ketoglutaranu, bursztynylo-CoA, fumaranu lub szczawiooctanu i przez to może być substratem w szlaku glukoneogenezy, czyli syntezy glukozy z prekursorów niecukrowych.

Nowy!!: Metabolizm i Aminokwas glukogenny · Zobacz więcej »

Aminokwasy

Schemat budowy α-aminokwasu – grupa aminowa po lewej i karboksylowa po prawej Aminokwasy (aa, AA, z ang. amino acids), kwasy aminowe – grupa organicznych związków chemicznych zawierających zasadową grupę aminową oraz kwasową grupę karboksylową −COOH, lub w ujęciu ogólniejszym, dowolną grupę kwasową.

Nowy!!: Metabolizm i Aminokwasy · Zobacz więcej »

Amoniak

Amoniak (nazwy systematyczne: azan, trihydrydoazot), – nieorganiczny związek chemiczny azotu i wodoru.

Nowy!!: Metabolizm i Amoniak · Zobacz więcej »

Anabolizm

Anabolizm – grupa reakcji chemicznych, w wyniku których z prostych substratów powstają związki złożone, gromadzące energię.

Nowy!!: Metabolizm i Anabolizm · Zobacz więcej »

Antybiotyki

Penicylina Antybiotyki (z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne wtórne produkty metabolizmu mikroorganizmów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych mikroorganizmów, hamując ich wzrost i podziały.

Nowy!!: Metabolizm i Antybiotyki · Zobacz więcej »

Archeony

Archeony żyjące w pobliżu gejzerów Archeony, archeany (Archaea), archeowce, dawniej archebakterie lub archeobakterie (Archaebacteria) – drobne jednokomórkowce, pierwotnie bezjądrowe, zwykle ekstremofilne, tradycyjnie zaliczane z eubakteriami do prokariontów.

Nowy!!: Metabolizm i Archeony · Zobacz więcej »

Azot

Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 7, niemetal z grupy 15 (azotowców) układu okresowego.

Nowy!!: Metabolizm i Azot · Zobacz więcej »

Azotany

Azotany (nazwa systematyczna: trioksydoazotany(1−)) – grupa związków chemicznych, sole i estry kwasu azotowego.

Nowy!!: Metabolizm i Azotany · Zobacz więcej »

Azotyny

Ester azotynowy Azotyny – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu azotawego (azotowego(III)).

Nowy!!: Metabolizm i Azotyny · Zobacz więcej »

Boże Narodzenie

Święta Bożego Narodzenia, Narodzenie Pańskie – w tradycji chrześcijańskiej – święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa.

Nowy!!: Metabolizm i Boże Narodzenie · Zobacz więcej »

Nowy Rok

Nowy Rok – międzynarodowe święto przypadające 1 stycznia każdego roku (w kalendarzu gregoriańskim), w Polsce jest to dzień wolny od pracy.

Nowy!!: Metabolizm i Nowy Rok · Zobacz więcej »

Sylwester (święto)

Zwyczajowy kieliszek szampana, którym żegnany jest odchodzący rok i witany nowy Sylwester (tłusta wigilia) – wigilia Nowego Roku, dzień poprzedzający Nowy Rok - 31 grudnia (imieniny Sylwestra; w Kościele katolickim, jako wspomnienie liturgiczne papieża Sylwestra I), kiedy to świętuje się koniec starego roku i początek nowego, stanowiąca okres hucznych zabaw i bali, toastów, sztucznych ogni, petard.

Nowy!!: Metabolizm i Sylwester (święto) · Zobacz więcej »

Wigilia Bożego Narodzenia

Wigilia Bożego Narodzenia, wigilia świąt Bożego Narodzenia (wieczerza wigilijna, wieczór wigilijny, niekiedy także gwiazdka) (z łaciny vigilia – czuwanie, straż; vigilare – czuwać) – w tradycji chrześcijańskiej dzień poprzedzający Boże Narodzenie, kończący okres adwentu.

Nowy!!: Metabolizm i Wigilia Bożego Narodzenia · Zobacz więcej »

Żyzność gleby

Żyzność gleby – zdolność gleby do zaspokajania edaficznych (żywieniowych) potrzeb roślin, to znaczy do przekazywania roślinom składników pokarmowych, wody, powietrza glebowego, ciepła itp.

Nowy!!: Metabolizm i Żyzność gleby · Zobacz więcej »

Bakterie

metodą Grama agarowej Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion, pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo.

Nowy!!: Metabolizm i Bakterie · Zobacz więcej »

Bakterie purpurowe

Bakterie purpurowe – grupa fototroficznych bakterii anoksygenowych zaliczana najczęściej do Proteobakterii.

Nowy!!: Metabolizm i Bakterie purpurowe · Zobacz więcej »

Błona biologiczna

Schemat przestrzennego systemu błon plazmatycznych w komórce Błona biologiczna, biomembrana − membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach.

Nowy!!: Metabolizm i Błona biologiczna · Zobacz więcej »

Błona komórkowa

fluorescencyjne świecące na zielono i czerwono (nałożenie tych dwóch barw daje na obrazie kolor żółty) Błona komórkowatakże membrana komórkowa, błona cytoplazmatycznatakże membrana cytoplazmatyczna, błona plazmatycznatakże membrana plazmatyczna, plazmolemmatakże plazmalemma, plazmolematakże plazmalema (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego.

Nowy!!: Metabolizm i Błona komórkowa · Zobacz więcej »

Benzen

Znaczek pocztowy wydany w 150 rocznicę urodzin Friedricha Augusta Kekulégo, który zaproponował model struktury benzenu Benzen – organiczny związek chemiczny z grupy arenów.

Nowy!!: Metabolizm i Benzen · Zobacz więcej »

Beta-oksydacja

β-oksydacja (β-oksydacja Knoopa) – szereg reakcji przekształcenia kwasów tłuszczowych w acetylokoenzym A (acetylo-CoA) w przypadku kwasów tłuszczowych o parzystej liczbie węgli oraz acetylo-CoA i propionylo-CoA, gdy liczba atomów węgla jest nieparzysta.

Nowy!!: Metabolizm i Beta-oksydacja · Zobacz więcej »

Białka

zwinięciu białka (kolor czerwony – reszty kwasowe, niebieski – reszty zasadowe, zielony – reszty polarne, biały – reszty niepolarne) mioglobiny Białka, proteiny – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-.

Nowy!!: Metabolizm i Białka · Zobacz więcej »

Białka fibrylarne

80px Białka fibrylarne (białka włókniste, włókienkowe lub włókiennikowe, skleroproteiny, skleroproteidy, albuminoidy) - białka proste o strukturze włókienkowej stanowiące podstawowy materiał budulcowy organizmów zwierzęcych.

Nowy!!: Metabolizm i Białka fibrylarne · Zobacz więcej »

Biochemia

Biochemia – nauka zajmująca się chemią w organizmach żywych, a w szczególności biosyntezą, strukturą, stężeniem, funkcjami (w tym skutkami niedoboru oraz nadmiaru) i przemianami substancji chemicznych w organizmach (z uwzględnieniem aspektów energetycznych).

Nowy!!: Metabolizm i Biochemia · Zobacz więcej »

Biodegradacja

Mokry papierowy pojemnik ulegający biodegradacji. Sztućce wykonane z materiału podlegającego biodegradacji. Biodegradacja (gr. bios.

Nowy!!: Metabolizm i Biodegradacja · Zobacz więcej »

Bioremediacja

Bioremediacja – technologia usuwania zanieczyszczeń (głównie substancji ropopochodnych) z gleby i wód podziemnych za pomocą żywych mikroorganizmów w celu katalizowania, destrukcji lub transformacji różnego rodzaju zanieczyszczeń w formy mniej szkodliwe.

Nowy!!: Metabolizm i Bioremediacja · Zobacz więcej »

Biosynteza białka

Biosynteza białka – proces prowadzący do wytworzenia cząsteczek białka.

Nowy!!: Metabolizm i Biosynteza białka · Zobacz więcej »

Blok d

4 (fioletowy). Blok d (metale przejściowe, pierwiastki przejściowe) – grupa pierwiastków chemicznych w układzie okresowym, obejmująca grupy poboczne układu okresowego, tj.

Nowy!!: Metabolizm i Blok d · Zobacz więcej »

Blok metaboliczny

Bloki metaboliczne - zaburzenia procesów przemiany materii bezpośrednio wywołane brakiem lub niedoborem określonego enzymu.

Nowy!!: Metabolizm i Blok metaboliczny · Zobacz więcej »

Bodziec (fizjologia)

Bodziec (fizjologia) - uczucie, czynnik fizyczny lub biochemiczny powodujący specyficzną reakcję receptorów nerwowych lub innej komórki; bądź rozpoczynający ciąg reakcji w układach: nerwowym lub hormonalnym; zmiana środowiska zewnętrznego, w którym znajduje się dana komórka lub narząd.

Nowy!!: Metabolizm i Bodziec (fizjologia) · Zobacz więcej »

Celuloza

Celuloza – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi.

Nowy!!: Metabolizm i Celuloza · Zobacz więcej »

Chemoautotrofy

Chemoautotrofy – organizmy chemosyntetyzujące, które wykorzystują energię chemiczną pozyskiwaną z utleniania związków nieorganicznych do produkcji związków organicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Chemoautotrofy · Zobacz więcej »

Chemosynteza

Chemosynteza – starszy ewolucyjnie od fotosyntezy i mniej od niej skomplikowany sposób autotrofizmu.

Nowy!!: Metabolizm i Chemosynteza · Zobacz więcej »

Chityna

Chityna (C8H13O5N)n (gr. chiton - wierzchnia szata) - polisacharyd glukozy (β-glukozy).

Nowy!!: Metabolizm i Chityna · Zobacz więcej »

Chlor

Chlor, Cl (od chloros - „zielonożółty”) − pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców, niemetal o liczbie atomowej 17.

Nowy!!: Metabolizm i Chlor · Zobacz więcej »

Chlorki

Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.

Nowy!!: Metabolizm i Chlorki · Zobacz więcej »

Chloroform

Chloroform – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.

Nowy!!: Metabolizm i Chloroform · Zobacz więcej »

Chloroplast

zawilca Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone podwójną błoną białkowo-lipidową organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych.

Nowy!!: Metabolizm i Chloroplast · Zobacz więcej »

Cholesterol

thumb Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi.

Nowy!!: Metabolizm i Cholesterol · Zobacz więcej »

Chromatografia

chlorofilu Zautomatyzowany kolektor frakcji dla metod chromatograficznych Chromatografia (z gr. chrōma lub chrōmatos – barwa i gráphō – piszę) – technika analityczna lub preparatywna służąca do rozdzielania lub badania składu mieszanin związków chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Chromatografia · Zobacz więcej »

Ciała ketonowe

kwas β-hydroksymasłowy Ciała ketonowe – grupa organicznych związków chemicznych będących pośrednimi metabolitami tłuszczów.

Nowy!!: Metabolizm i Ciała ketonowe · Zobacz więcej »

Ciśnienie osmotyczne

Ciśnienie osmotyczne – ciśnienie, którym należy działać na roztwór aby powstrzymać przepływ rozpuszczalnika przez półprzepuszczalną membranę, która rozdziela roztwory o różnym stężeniu.

Nowy!!: Metabolizm i Ciśnienie osmotyczne · Zobacz więcej »

Cykl biogeochemiczny

Cykl biogeochemiczny – krążenie pierwiastka lub związku chemicznego w obrębie całej ekosfery, łącznie z biosferą.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl biogeochemiczny · Zobacz więcej »

Cykl Calvina

Przebieg cyklu Calvina. Czerwone liczby oznaczają liczbę cząsteczek biorących udział w reakcji. Cykl Calvina-Bensona-Basshama (CBB), Cykl Calvina-Bensona, cykl Calvina, redukcyjny cykl węgla, cykl C-3 cykl PCR (PCR – ang. Photosynthetic Carbon Reduction), redukcyjny szlak pentozofosforanowy – cykl biochemiczny który zachodzi w stromie chloroplastów oraz cytoplazmie niektórych bakterii, jest to drugi etap fotosyntezy określany jako faza bezpośrednio niezależna od światła lub faza ciemna fotosyntezy.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl Calvina · Zobacz więcej »

Cykl glioksylanowy

Cykl glioksylanowy, zwany też cyklem glioksalowym lub cyklem glioksalanowym lub cyklem kwasu glioksalowego lub cyklem Krebsa-Kornberga – cykliczny szereg przemian biochemicznych (reakcji enzymatycznych) umożliwiający przekształcanie tłuszczów w cukrowce.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl glioksylanowy · Zobacz więcej »

Cykl komórkowy

Cykl komórkowy, cykl podziału komórki – seria zdarzeń, które zachodzą w komórce eukariotycznej, prowadząc do jej podziału.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl komórkowy · Zobacz więcej »

Cykl kwasu cytrynowego

Cykl kwasu cytrynowego, cykl kwasów trikarboksylowych (TCA) lub cykl Krebsa – cykliczny szereg reakcji biochemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl kwasu cytrynowego · Zobacz więcej »

Cykl ornitynowy

Cykl ornitynowy, cykl mocznikowy, mocznikowy cykl Krebsa – cykl metaboliczny trzech aminokwasów: ornityny, cytruliny i argininy, w wyniku którego z amoniaku, dwutlenku węgla i asparaginianu powstaje mocznik.

Nowy!!: Metabolizm i Cykl ornitynowy · Zobacz więcej »

Cynk

Cynk (Zn) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z grupy cynkowców w układzie okresowym (grupa 12).

Nowy!!: Metabolizm i Cynk · Zobacz więcej »

Cytochrom P450

Modele cytochromu P450 Cytochrom P450 – cytochrom z grupy enzymów wykazujących aktywność monooksygenazy.

Nowy!!: Metabolizm i Cytochrom P450 · Zobacz więcej »

Cytochromy

Cytochromy – grupa białek uczestniczących w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej.

Nowy!!: Metabolizm i Cytochromy · Zobacz więcej »

Cytoplazma

białek i większych struktur. Cytoplazma – część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym a w przypadku, z definicji nie posiadających jądra, komórek prokariotycznych – cała protoplazma.

Nowy!!: Metabolizm i Cytoplazma · Zobacz więcej »

Cytoszkielet

jądro komórkowe Cytoszkielet – sieć włóknistych struktur białkowych w komórce eukariotycznej, dzięki którym organella i substancje nie pływają swobodnie w cytozolu, ale zajmują pewne przypisane sobie miejsca.

Nowy!!: Metabolizm i Cytoszkielet · Zobacz więcej »

Cytozyna

Cytozyna (skróty: Cyt, C) – organiczny związek chemiczny, jedna z zasad pirymidynowych występujących w DNA i RNA jako element nukleozydów (deoksycytydyny i cytydyny).

Nowy!!: Metabolizm i Cytozyna · Zobacz więcej »

Czynnik wzrostu

Czynnik wzrostu, czynnik wzrostowy – peptyd pobudzający inne komórki do podziału albo różnicowania, wydzielany przez niektóre typy komórek zwierzęcych.

Nowy!!: Metabolizm i Czynnik wzrostu · Zobacz więcej »

Dehydrogenaza mleczanowa

Podjednostka M ludzkiej dehydrogenazy mleczanowej z mięśni szkieletowych Dehydrogenaza mleczanowa (skrót LDH, od ang. lactate dehydrogenase, EC 1.1.1.27) – enzym z klasy oksydoreduktaz, obecny w wątrobie, mięśniach i jelitach.

Nowy!!: Metabolizm i Dehydrogenaza mleczanowa · Zobacz więcej »

Dehydrogenazy

Dehydrogenazy – ogólna nazwa grupy enzymów zaliczanych do oksydoreduktaz, odczepiających atomy wodoru (łac. hydrogenium) z rozmaitych związków organicznych występujących w organizmach żywych.

Nowy!!: Metabolizm i Dehydrogenazy · Zobacz więcej »

Dekarboksylacja

Dekarboksylacja (inaczej dekarboksylowanie) – reakcja chemiczna, w której dochodzi do usunięcia grupy karboksylowej z kwasów karboksylowych lub ich soli i estrów.

Nowy!!: Metabolizm i Dekarboksylacja · Zobacz więcej »

Denitryfikacja

Denitryfikacja – reakcja chemiczna polegająca na redukcji azotanów do azotu.

Nowy!!: Metabolizm i Denitryfikacja · Zobacz więcej »

Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy

Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy (NADH – forma zredukowana, NAD+ – forma utleniona) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd pełniący istotną rolę w procesach oddychania komórkowego.

Nowy!!: Metabolizm i Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy · Zobacz więcej »

Domena (biologia)

gatunek Domena (dominium) – kategoria systematyczna wyższa od królestwa, stosowana w klasyfikacji biologicznej, zaproponowana w 1974 przez Royalla T. Moore’a, a wprowadzona w 1990 przez Carla Woese'a, Ottona Kandlera i Marka Wheelisa jako kategoria najwyższego poziomu (o najwyższej randze taksonomicznej).

Nowy!!: Metabolizm i Domena (biologia) · Zobacz więcej »

Druga zasada termodynamiki

Druga zasada termodynamiki – jedno z podstawowych praw termodynamiki, stwierdzające, że w układzie termodynamicznie izolowanym istnieje funkcja stanu, która nie maleje z czasem.

Nowy!!: Metabolizm i Druga zasada termodynamiki · Zobacz więcej »

Dwutlenek węgla

Dwutlenek węgla, ditlenek węgla, – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.

Nowy!!: Metabolizm i Dwutlenek węgla · Zobacz więcej »

Dyfuzja

Schematyczna reprezentacja procesu mieszania dwóch substancji na drodze dyfuzji (droga „cząsteczki śledzonej”) Dyfuzja ukierunkowana w skali makro jako efekt chaotycznego ruchu pojedynczych cząsteczek Model dyfuzji w sieci krystalicznej Dyfuzja – proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w każdym ośrodku (o temperaturze T > 0 K) (np. w gazie, cieczy lub ciele stałym, itd.), będący konsekwencją chaotycznych zderzeń cząsteczek dyfundującej substancji między sobą lub z cząsteczkami otaczającego ją ośrodka.

Nowy!!: Metabolizm i Dyfuzja · Zobacz więcej »

Dynamika molekularna

Dynamika molekularna (MD) - numeryczne rozwiązywanie i komputerowa symulacja przestrzeni fazowej dla modelu układu molekuł.

Nowy!!: Metabolizm i Dynamika molekularna · Zobacz więcej »

Eduard Buchner

Eduard Buchner (ur. 20 maja 1860 w Monachium, zm. 13 sierpnia 1917 w Fokszanach) – niemiecki profesor chemii na uniwersytetach w Kolonii, Tybindze, Berlinie, Wrocławiu i Würzburgu, prowadzący badania dotyczące związków cyklicznych, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w roku 1907 za badania w zakresie biochemii, w tym przede wszystkim za odkrycie fermentacji zachodzącej bez udziału sił witalnych.

Nowy!!: Metabolizm i Eduard Buchner · Zobacz więcej »

Ekspresja genu

Ekspresja genu (ang. gene expression) – proces, w którym informacja genetyczna zawarta w genie zostaje odczytana i przepisana na jego produkty, które są białkami lub różnymi formami RNA.

Nowy!!: Metabolizm i Ekspresja genu · Zobacz więcej »

Elektrochemia

Elektrochemia – dział chemii fizycznej, zajmujący się badaniem elektrycznych aspektów reakcji chemicznych, a także w mniejszym stopniu własnościami elektrycznymi związków chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Elektrochemia · Zobacz więcej »

Elektrolit

Elektrolit – termin o dwojakim znaczeniu.

Nowy!!: Metabolizm i Elektrolit · Zobacz więcej »

Eliminacja (chemia)

Eliminacja − reakcja chemiczna, w wyniku której z cząsteczki usuwane (eliminowane) są atomy lub grupy atomów, bez jednoczesnego przyłączenia się innych atomów lub grup.

Nowy!!: Metabolizm i Eliminacja (chemia) · Zobacz więcej »

Energia (fizyka)

Uderzenie pioruna jest przykładem przemian energii kuli plazmowej Energia gr. ενεργεια (energeia) – skalarna wielkość fizyczna charakteryzująca stan układu fizycznego (materii)Leksykon naukowo-techniczny WNT 1984 s. 200Encyklopedia techniki - podstawy techniki WNT 1994 s. 155 jako jego zdolność do wykonania pracyIlustrowana encyklopedia dla wszystkich.

Nowy!!: Metabolizm i Energia (fizyka) · Zobacz więcej »

Energia termiczna

Energia termiczna (zwana też potocznie energią cieplną) – część energii wewnętrznej układu, która jest związana z chaotycznym ruchem cząsteczek układu.

Nowy!!: Metabolizm i Energia termiczna · Zobacz więcej »

Entropia

Entropia (s lub S) – termodynamiczna funkcja stanu, określająca kierunek przebiegu procesów spontanicznych (samorzutnych) w odosobnionym układzie termodynamicznym.

Nowy!!: Metabolizm i Entropia · Zobacz więcej »

Enzymy

lipidowych cząsteczek sygnałowych Enzymy (z gr. ἔνζυμον, od ἔν en ‘w’ i ζύμη dzýmē ‘zaczyn (za)kwas’) – wielkocząsteczkowe, w większości białkoweWiększość słowników, leksykonów i encyklopedii definiuje enzymy jako cząsteczki białkowe.

Nowy!!: Metabolizm i Enzymy · Zobacz więcej »

Ergosterol

Ergosterol – organiczny związek chemiczny z grupy steroidów.

Nowy!!: Metabolizm i Ergosterol · Zobacz więcej »

Estrogeny

Estron (E1) Estradiol (E2) Estriol (E3) Estetrol (E4) Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3); oraz estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).

Nowy!!: Metabolizm i Estrogeny · Zobacz więcej »

Estry

Wzór ogólny estrów kwasów karboksylowych Estry (od niem. Essigäther - octan etylu; Essig - ocet i Äther - eter) – grupa organicznych związków chemicznych będących produktami kondensacji kwasów i alkoholi lub fenoli.

Nowy!!: Metabolizm i Estry · Zobacz więcej »

Eukarionty

Eukarionty, eukariota, eukarioty, organizmy eukariotyczne (Eukaryota, Eukarya), określane też jako jądrowce, jądrowe, organizmy jądrowe, karioty, kariota (Karyobionta) – organizmy zbudowane z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami, co jest jednym z elementów odróżniających je od prokariontów.

Nowy!!: Metabolizm i Eukarionty · Zobacz więcej »

Ewolucja

Ewolucja – najogólniej proces zmian zachodzących w czasie.

Nowy!!: Metabolizm i Ewolucja · Zobacz więcej »

Fermentacja

Fermentacja – enzymatyczny proces przemian związków organicznych prowadzony przez mikroorganizmy, zachodzący w warunkach beztlenowych, którego efektem jest uzyskanie energii, najczęściej pod postacią ATP.

Nowy!!: Metabolizm i Fermentacja · Zobacz więcej »

Ferrytyna

Struktura ferrytyny Ferrytyna – białko kompleksujące jony żelaza Fe3+ i przechowujące je w wątrobie.

Nowy!!: Metabolizm i Ferrytyna · Zobacz więcej »

Fosfataza alkaliczna

Model fosfatazy alkalicznej Fosfataza alkaliczna (fosfataza zasadowa) – enzym z klasy hydrolaz o aktywności fosfatazy.

Nowy!!: Metabolizm i Fosfataza alkaliczna · Zobacz więcej »

Fosfolipidy

Ogólny model budowy fosfolipidu Fosfolipidy (inaczej fosfatydy lub fosfotłuszczowce) – grupa organicznych związków chemicznych, lipidy, które oprócz reszt glicerolu i wyższych kwasów tłuszczowych zawierają resztę kwasu fosforowego związanego z zasadą azotową, np.

Nowy!!: Metabolizm i Fosfolipidy · Zobacz więcej »

Fosforany

Grupa fosforanowa Fosforany (nazwa systematyczna: tetraoksydofosforany(3−); w systemie Stocka: ortofosforany(V)) – związki chemiczne, pochodne kwasu fosforowego.

Nowy!!: Metabolizm i Fosforany · Zobacz więcej »

Fosforylacja

Fosforylacja – reakcja przyłączenia reszty fosforanowej do nukleofilowego atomu dowolnego związku chemicznego.

Nowy!!: Metabolizm i Fosforylacja · Zobacz więcej »

Fosforylacja oksydacyjna

Fosforylacja oksydacyjna u eukariotów zachodzi dzięki łańcuchowi transportu elektronów w mitochondriach. NADH i bursztynian wytworzone w cyklu kwasu cytrynowego są utleniane wytwarzając energię niezbędną do syntezy ATP. Fosforylacja oksydacyjna – jest szlakiem metabolicznym, w którego wyniku energia uwalniana podczas utleniania zredukowanych nukleotydów przekształcana jest w energię ATP.

Nowy!!: Metabolizm i Fosforylacja oksydacyjna · Zobacz więcej »

Fosforylaza glikogenu

Fosforylaza glikogenu – enzym klasy transferaz (EC 2.4.1.1) katalizujący odłączanie cząsteczek glukozy (w postaci glukozo-1-fosforanu) od łańcucha glikogenu w procesie fosforolizy, co stanowi pierwszy etap glikogenolizy.

Nowy!!: Metabolizm i Fosforylaza glikogenu · Zobacz więcej »

Fotoautotrofy

chlorofilu a w oceanach i wskaźnik wegetacji lądowej są przybliżonymi wartościami masy fotoautotrofów Fotoautotrofy – autotroficzne organizmy pozyskujące pożywienie na drodze fotosyntezy.

Nowy!!: Metabolizm i Fotoautotrofy · Zobacz więcej »

Fotosynteza

Najczęściej substratami fotosyntezy są dwutlenek węgla i woda, produktami – węglowodany i tlen, a źródłem energii – światło słoneczne barwnik fotosyntetyczny) Fotosynteza (– światło, – łączenie) – biochemiczny proces wytwarzania związków organicznych z materii nieorganicznej, zachodzący w komórkach zawierających chlorofil lub bakteriochlorofil, przy udziale światła.

Nowy!!: Metabolizm i Fotosynteza · Zobacz więcej »

Fotosynteza CAM

Rośliny przeprowadzające fotosyntezę CAM są wyjątkowo odporne na suszę. Jedną z nich jest ananas Fotosynteza CAM – szczególny typ fotosyntezy zachodzącej u organizmów określanych jako rośliny CAM.

Nowy!!: Metabolizm i Fotosynteza CAM · Zobacz więcej »

Fotoukład

Fragment błony tylakoidu Schemat fotoukładu I i II Fotoukład, Fotosystem – jest kompleksem barwnikowo-lipidowo-białkowym absorbującym kwanty światła.

Nowy!!: Metabolizm i Fotoukład · Zobacz więcej »

Friedrich Wöhler

Friedrich Wöhler (ur. 31 lipca 1800 w Eschersheim koło Frankfurtu nad Menem, zm. 23 września 1882 w Getyndze) – niemiecki chemik.

Nowy!!: Metabolizm i Friedrich Wöhler · Zobacz więcej »

Fruktoza

Fruktoza, czyli cukier owocowy (z łac. fructus – owoc) – organiczny związek chemiczny z grupy ketoz.

Nowy!!: Metabolizm i Fruktoza · Zobacz więcej »

Galaktoza

Galaktoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów prostych (monosacharydów), aldoheksoza.

Nowy!!: Metabolizm i Galaktoza · Zobacz więcej »

Gliceryna

Gliceryna, glicerol (łac. Glycerolum) – organiczny związek chemiczny z grupy cukroli; najprostszy trwały alkohol trójwodorotlenowy (triol).

Nowy!!: Metabolizm i Gliceryna · Zobacz więcej »

Glicyna

Glicyna, skr.

Nowy!!: Metabolizm i Glicyna · Zobacz więcej »

Glikogen

Glikogen – polisacharyd (wielocukier), którego cząsteczki zbudowane są z połączonych ok.

Nowy!!: Metabolizm i Glikogen · Zobacz więcej »

Glikogenoliza

Glikogenoliza – proces rozkładu glikogenu do glukozy (w wątrobie i nerkach) lub glukozo-6-fosforanu (w mięśniach szkieletowych).

Nowy!!: Metabolizm i Glikogenoliza · Zobacz więcej »

Glikoliza

Schemat glikolizy Glikoliza, szlak Embdena-Meyerhofa-Parnasa – ciąg reakcji biochemicznych, podczas których jedna cząsteczka glukozy zostaje przekształcona w dwie cząsteczki pirogronianu.

Nowy!!: Metabolizm i Glikoliza · Zobacz więcej »

Globuliny

Globuliny – frakcja białek osocza krwi.

Nowy!!: Metabolizm i Globuliny · Zobacz więcej »

Glukoneogeneza

Glukoneogeneza Glukoneogeneza (ang. Gluconeogenesis) – enzymatyczny proces przekształcania niecukrowcowych prekursorów, np.

Nowy!!: Metabolizm i Glukoneogeneza · Zobacz więcej »

Glukoza

Glukoza, D-glukoza – organiczny związek chemiczny, monosacharyd (cukier prosty) z grupy aldoheksoz.

Nowy!!: Metabolizm i Glukoza · Zobacz więcej »

Glukozydazy

Glukozylazy, glukozydazy - enzymy z grupy hydrolaz, rozcinające wiązania pomiędzy poszczególnymi cząsteczkami glukozy w cukrach złożonych.

Nowy!!: Metabolizm i Glukozydazy · Zobacz więcej »

Glutamina

Glutamina (łac. Levoglutamidum; skróty: Gln lub Q; skróty "Glx" lub "Z" oznaczają "kwas glutaminowy lub glutamina") – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, amid kwasu glutaminowego.

Nowy!!: Metabolizm i Glutamina · Zobacz więcej »

Grupa acetylowa

Grupa acetylowa cysteiny Grupa acetylowa, acetyl, Ac, (z – ocet i – materia) – rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego.

Nowy!!: Metabolizm i Grupa acetylowa · Zobacz więcej »

Grupa acylowa

Struktura grupy acylowej pochodzącej od kwasu karboksylowego Grupa acylowa (acyl) – grupa funkcyjna utworzona formalnie poprzez oderwanie przynajmniej jednej grupy hydroksylowej od cząsteczki kwasu tlenowego posiadającego wzór ogólny (n ≠ 0) lub analog takiej grupy.

Nowy!!: Metabolizm i Grupa acylowa · Zobacz więcej »

Grupa funkcyjna

Grupa funkcyjna – rodzaj podstawnika w związku organicznym, który zmienia jego właściwości chemiczne i decyduje o sposobie jego reagowania w danej reakcji i stanowiący podstawę klasyfikacji związku.

Nowy!!: Metabolizm i Grupa funkcyjna · Zobacz więcej »

Grupa hydroksylowa

Grupa hydroksylowa, grupa wodorotlenowa (-OH) – jednowartościowa grupa funkcyjna zbudowana z atomu tlenu i wodoru.

Nowy!!: Metabolizm i Grupa hydroksylowa · Zobacz więcej »

Guanozyno-5′-trifosforan

Guanozyno-5′-trifosforan (GTP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd purynowy pełniący funkcję przenośnika energii w komórce.

Nowy!!: Metabolizm i Guanozyno-5′-trifosforan · Zobacz więcej »

Hans Adolf Krebs

Hans Adolf Krebs (ur. 25 sierpnia 1900 w Hildesheim, Niemcy, zm. 22 listopada 1981 w Oksfordzie, Anglia, Wielka Brytania) – biochemik i lekarz niemiecki pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1953 roku za odkrycie i opracowanie mechanizmów cyklu przemian kwasu cytrynowego (nazwanego później cyklem Krebsa).

Nowy!!: Metabolizm i Hans Adolf Krebs · Zobacz więcej »

Hem (biochemia)

Hem B Delokalizacja wiązań w cząsteczce hemu B model czaszowy) model pręcikowo-kulkowy) Hem, żelazoporfiryna – grupa prostetyczna wielu enzymów, występująca między innymi w hemoglobinie, mioglobinie oraz cytochromach.

Nowy!!: Metabolizm i Hem (biochemia) · Zobacz więcej »

Heterotrofizm

Heterotrofizm, cudzożywność (gr. héteros - inny. różny + gr. trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok autotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów.

Nowy!!: Metabolizm i Heterotrofizm · Zobacz więcej »

Historia życia na Ziemi

Historia życia na Ziemi obejmuje kilka miliardów lat, od powstania pierwszych organizmów do gatunków jakie istniały i istnieją dzisiaj.

Nowy!!: Metabolizm i Historia życia na Ziemi · Zobacz więcej »

Holizm

Holizm (od gr. holos – całość) – pogląd (przeciwstawny redukcjonizmowi), według którego wszelkie zjawiska tworzą układy całościowe, podlegające swoistym prawidłowościom, których nie można wywnioskować na podstawie wiedzy o prawidłowościach rządzących ich składnikami.

Nowy!!: Metabolizm i Holizm · Zobacz więcej »

Homeostaza

Homeostaza (gr. homoíos - podobny, równy; stásis - stanie, trwanie, postawa) – zdolność utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych w systemie (zamkniętym lub otwartym).

Nowy!!: Metabolizm i Homeostaza · Zobacz więcej »

Hormony

* hormony roślinne.

Nowy!!: Metabolizm i Hormony · Zobacz więcej »

Hydrofil

Hydrofil (gr. hýder - woda + gr. phileín - lubić) – termin stosowany w ekologii i zoocenologii na określenie gatunków żyjących w środowisku wodnym.

Nowy!!: Metabolizm i Hydrofil · Zobacz więcej »

Hydrofobowość

Kropla rosy na powierzchni liścia Krople wody na hydrofobowej powierzchni trawy Hydrofobowość (gr. hydro – woda, phobos – strach) – skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody.

Nowy!!: Metabolizm i Hydrofobowość · Zobacz więcej »

Hydroliza

Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją.

Nowy!!: Metabolizm i Hydroliza · Zobacz więcej »

In vitro

In vitro (łac.), dosłownie „w szkle” – termin stosowany przy opisywaniu badań biologicznych, oznacza procesy biologiczne przeprowadzane w warunkach laboratoryjnych, poza organizmem.

Nowy!!: Metabolizm i In vitro · Zobacz więcej »

Inżynieria genetyczna

Inżynieria genetyczna – świadoma i celowa (kontrolowana przez człowieka) ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Inżynieria genetyczna · Zobacz więcej »

Inhibitor

Inhibitor (łac. inhibitio – powstrzymanie) – substancja chemiczna, która powoduje zmniejszenie szybkości reakcji chemicznej.

Nowy!!: Metabolizm i Inhibitor · Zobacz więcej »

Inozyna

Inozyna (łac. Inosinum) – organiczny związek chemiczny, nukleozyd purynowy zawierający hipoksantynę jako zasadę azotową.

Nowy!!: Metabolizm i Inozyna · Zobacz więcej »

Izopren

Izopren – organiczny związek chemiczny z grupy dienów.

Nowy!!: Metabolizm i Izopren · Zobacz więcej »

Język grecki

Wyraz "Grecja" napisany po nowogrecku Wyraz "Cypr" napisany po nowogrecku Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego.

Nowy!!: Metabolizm i Język grecki · Zobacz więcej »

Jon

− Jon – atom lub grupa atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, która ma niedomiar lub nadmiar elektronów w stosunku do protonów.

Nowy!!: Metabolizm i Jon · Zobacz więcej »

Karotenoidy

barwę m.in. pomidorów Karotenoidy – grupa organicznych związków chemicznych, węglowodory nienasycone o szczególnej budowie, żółte, czerwone, pomarańczowe i różowe barwniki roślinne, występujące w chloroplastach i chromatoforach.

Nowy!!: Metabolizm i Karotenoidy · Zobacz więcej »

Katabolizm

Katabolizm – ogół reakcji chemicznych metabolizmu prowadzący do rozpadu złożonych związków chemicznych na prostsze cząsteczki.

Nowy!!: Metabolizm i Katabolizm · Zobacz więcej »

Katalaza

Katalaza Katalaza (EC 1.11.1.6) – enzym z grupy oksydoreduktaz katalizujący proces rozkładu nadtlenku wodoru do wody i tlenu.

Nowy!!: Metabolizm i Katalaza · Zobacz więcej »

Ketokwasy karboksylowe

Przykładowe ketokwasy. Od góry:kwas pirogronowy (α-ketokwas),kwas acetylooctowy (β-ketokwas),kwas lewulinowy (γ-ketokwas) Ketokwasy karboksylowe, kwasy ketokarboksylowe, w skrócie ketokwasy lub ketonokwasy – rodzaj oksokwasów karboksylowych, grupa organicznych związków chemicznych, pochodnych kwasów karboksylowych zawierających jednocześnie grupę karboksylową i ketonową.

Nowy!!: Metabolizm i Ketokwasy karboksylowe · Zobacz więcej »

Ketony

Wzór ogólny ketonów Ketony – grupa związków organicznych zawierających grupę ketonową, tj.

Nowy!!: Metabolizm i Ketony · Zobacz więcej »

Kinazy białkowe

Kinazy białkowe – grupa kinaz, których substratami są białka.

Nowy!!: Metabolizm i Kinazy białkowe · Zobacz więcej »

Kinetyka chemiczna

Kinetyka chemiczna – dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem przebiegu reakcji chemicznej w czasie.

Nowy!!: Metabolizm i Kinetyka chemiczna · Zobacz więcej »

Koenzym A

Koenzym A (CoA, CoA∼SH) – organiczny związek chemiczny zbudowany z reszt 3′-fosforyloadenozynodifosforanu, pantotenianu i cysteaminy.

Nowy!!: Metabolizm i Koenzym A · Zobacz więcej »

Kofaktory

Kofaktory (z łac. co- 'współ-' i factor 'sprawca' od facere 'czynić') – związki chemiczne, które są potrzebne enzymom do katalizowania konkretnych reakcji chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Kofaktory · Zobacz więcej »

Komórka

DNA (zielony), obraz mikroskopowy Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie).

Nowy!!: Metabolizm i Komórka · Zobacz więcej »

Kręgowce

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki.

Nowy!!: Metabolizm i Kręgowce · Zobacz więcej »

Ksenobiotyk

Ksenobiotyk (z gr. ksenos - obcy i bioticos) - związek chemiczny występujący w organizmie, który ani go nie produkuje ani też w normalnych warunkach nie przyjmuje z pożywieniem.

Nowy!!: Metabolizm i Ksenobiotyk · Zobacz więcej »

Kwas asparaginowy

Kwas asparaginowy (łac. Acidum asparticum; skróty: Asp lub D; skróty „Asx” lub „B” oznaczają „kwas asparaginowy lub asparagina”, czyli Asx.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas asparaginowy · Zobacz więcej »

Kwas deoksyrybonukleinowy

wiązania wodorowe) Widełki replikacyjne DNA Kwas deoksyrybonukleinowy, DNA (z), daw.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas deoksyrybonukleinowy · Zobacz więcej »

Kwas foliowy

Kwas foliowy, witamina B9 – organiczny związek chemiczny z grupy witamin B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folium, oznaczającego „liść”.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas foliowy · Zobacz więcej »

Kwas glutaminowy

Kwas glutaminowy (Glu, E; łac. Acidum glutamicum)skróty "Glx" lub "Z" oznaczają "kwas glutaminowy lub glutamina" czyli Glx.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas glutaminowy · Zobacz więcej »

Kwas α-ketoglutarowy

Kwas α-ketoglutarowy – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych ketokwasów, ketonowa pochodna kwasu glutarowego.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas α-ketoglutarowy · Zobacz więcej »

Kwas mewalonowy

Kwas mewalonowy (kwas 3-metylo-3,5-dihydroksypentanowy) – organiczny związek chemiczny z grupy hydroksykwasów.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas mewalonowy · Zobacz więcej »

Kwas mrówkowy

Kwas mrówkowy (E236) – organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas mrówkowy · Zobacz więcej »

Kwas orotowy

Kwas orotowy (nazwa systematyczna - kwas 2,6-diokso-1,2,3,6-tetrahydro-4-pirymidynowy lub kwas 6-uracylokarboksylowy) - organiczny związek chemiczny, pochodna uracylu, uczestniczy w metabolizmie kwasu foliowego i witaminy B12.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas orotowy · Zobacz więcej »

Kwas pirogronowy

Kwas pirogronowy (kwas 2-oksopropanowy) – organiczny związek chemiczny z grupy α-ketokwasów.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas pirogronowy · Zobacz więcej »

Kwas szczawiooctowy

Kwas szczawiowooctowy – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych ketokwasów, jeden ze składników zapoczątkowujących cykl kwasu cytrynowego – drugim jest Acetylo-CoA.

Nowy!!: Metabolizm i Kwas szczawiooctowy · Zobacz więcej »

Kwasy nukleinowe

podwójnej helisy DNA Kwasy nukleinowe (dawniej nukleiny) – organiczne związki chemiczne, biopolimery zbudowane z nukleotydów.

Nowy!!: Metabolizm i Kwasy nukleinowe · Zobacz więcej »

Kwasy rybonukleinowe

Porównanie RNA z DNA. RNA ma często znacznie bardziej skomplikowaną budowę Trójwymiarowa struktura tRNA Kwasy rybonukleinowe, RNA (od ang. ribonucleic acid) – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi.

Nowy!!: Metabolizm i Kwasy rybonukleinowe · Zobacz więcej »

Kwasy tłuszczowe

Kwasy tłuszczowe – kwasy monokarboksylowe o wzorze ogólnym R-COOH (R oznacza łańcuch węglowodorowy, a COOH jest grupą karboksylową znajdującą się na końcu tego łańcucha).

Nowy!!: Metabolizm i Kwasy tłuszczowe · Zobacz więcej »

Lanosterol

Lanosterol – organiczny związek chemiczny z grupy triterpenów.

Nowy!!: Metabolizm i Lanosterol · Zobacz więcej »

Lek

Lek, termin ustawowy: produkt leczniczy – każda substancja, niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub syntetycznego), nadająca się do bezpośredniego wprowadzania do organizmu w odpowiedniej postaci farmaceutycznej w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego, lub w celu zapobiegania chorobie, często podawana w ściśle określonej dawce.

Nowy!!: Metabolizm i Lek · Zobacz więcej »

Lipazy

Lipazy - grupa enzymów należących do hydrolaz.

Nowy!!: Metabolizm i Lipazy · Zobacz więcej »

Lipidy

Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Lipidy · Zobacz więcej »

Litotrofia

Litotrofia - sposób odżywiania niektórych organizmów prokariotycznych, polegający na czerpaniu elektronów potrzebnych do biosyntezy ze zredukowanych substancji nieorganicznych (najczęściej pochodzenia mineralnego): jonów S2-, Fe2+, amoniaku czy wodoru.

Nowy!!: Metabolizm i Litotrofia · Zobacz więcej »

Louis Pasteur

winianu amonowo-sodowego Louis Pasteur (ur. 27 grudnia 1822 w Dole, zm. 28 września 1895 w Saint-Cloud) – francuski chemik i prekursor mikrobiologii.

Nowy!!: Metabolizm i Louis Pasteur · Zobacz więcej »

Ludzki wirus niedoboru odporności

Ludzki wirus niedoboru odporności, ludzki wirus upośledzenia odporności, HIV (ang. human immunodeficiency virus) – wirus z rodzaju lentiwirusów, z rodziny retrowirusów, wywołujący AIDS.

Nowy!!: Metabolizm i Ludzki wirus niedoboru odporności · Zobacz więcej »

Magnez

Magnez (Mg, łac. magnesium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego).

Nowy!!: Metabolizm i Magnez · Zobacz więcej »

Metabolit

Metabolit – produkt metabolizmu (przemian chemicznych zachodzących w organizmach).

Nowy!!: Metabolizm i Metabolit · Zobacz więcej »

Metabolizm (ujednoznacznienie)

* Metabolizm – reakcje chemiczne, zachodzące w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Metabolizm (ujednoznacznienie) · Zobacz więcej »

Metabolomika

Metabolomika – dziedzina nauki zajmująca się analizą jakościową i ilościową niskocząsteczkowych produktów naturalnych endogennych metabolitów (pierwotnych i wtórnych inaczej dodatkowych), które tworzą metabolom.

Nowy!!: Metabolizm i Metabolomika · Zobacz więcej »

Metanogeny

Metanogeny zwane też tradycyjnie bakteriami metanogennymi, bakteriami metanogenicznymi lub metanobakteriami, mimo że według obecnych klasyfikacji taksonomicznych nie są zaliczane do bakterii, są to archeowce u których głównym produktem oddychania jest metan.

Nowy!!: Metabolizm i Metanogeny · Zobacz więcej »

Mięsień

Mięsień – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny.

Nowy!!: Metabolizm i Mięsień · Zobacz więcej »

Miejsce aktywne

Miejsce aktywne, centrum aktywne, centrum katalityczne – część cząsteczki, która jest bezpośrednio zaangażowana w reakcji chemicznej.

Nowy!!: Metabolizm i Miejsce aktywne · Zobacz więcej »

Mikroskop elektronowy

Elektronowy mikroskop transmisyjny Mikroskop elektronowy  – mikroskop wykorzystujący do obrazowania wiązkę elektronów.

Nowy!!: Metabolizm i Mikroskop elektronowy · Zobacz więcej »

Mocznik

Mocznik (karbamid, E927b), – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

Nowy!!: Metabolizm i Mocznik · Zobacz więcej »

Monomery

Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej, z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery.

Nowy!!: Metabolizm i Monomery · Zobacz więcej »

Monosacharydy

Monosacharydy, cukry proste – węglowodany nieulegające hydrolizie na mniejsze podjednostki pod wpływem rozcieńczonych kwasów.

Nowy!!: Metabolizm i Monosacharydy · Zobacz więcej »

Mostek dwusiarczkowy

Mostek dwusiarczkowy, wiązanie dwusiarczkowe, mostek disulfidowy – mostek utworzony przez dwa atomy siarki (-S-S-) dwóch cząsteczek tego samego związku chemicznego lub różnych związków.

Nowy!!: Metabolizm i Mostek dwusiarczkowy · Zobacz więcej »

MRNA

ogona poli-A. mRNA (od ang. messenger RNA), informacyjny RNA, matrycowy RNA, przekaźnikowy RNA – rodzaj kwasu rybonukleinowego (RNA), którego funkcją jest przenoszenie informacji genetycznej o sekwencji poszczególnych polipeptydów z genów do aparatu translacyjnego.

Nowy!!: Metabolizm i MRNA · Zobacz więcej »

Nadtlenek wodoru

Nadtlenek wodoru (H2O2) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków, jedna z reaktywnych form tlenu.

Nowy!!: Metabolizm i Nadtlenek wodoru · Zobacz więcej »

Napięcie mięśniowe

Napięcie mięśniowe (tonus) − zdolność mięśni do przeciwdziałania skurczom biernym na rozciąganie.

Nowy!!: Metabolizm i Napięcie mięśniowe · Zobacz więcej »

Naprawa DNA

Uszkodzenie DNA doprowadziło do licznych pęknięć chromosomów Naprawa DNA – szereg procesów prowadzących do identyfikacji i naprawy zmian w cząsteczkach DNA w żywej komórce.

Nowy!!: Metabolizm i Naprawa DNA · Zobacz więcej »

Narkotyk

Narkotyk (gr. narkōtikós 'oszałamiający') – potoczna nazwa niektórych substancji psychoaktywnych działających na ośrodkowy układ nerwowy.

Nowy!!: Metabolizm i Narkotyk · Zobacz więcej »

Neuron

thumb thumb Obraz mikroskopowy neuronów rdzenia kręgowego szczura barwionych metodą Cajala. Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego.

Nowy!!: Metabolizm i Neuron · Zobacz więcej »

Nitryfikacja

Nitryfikacja – proces utleniania amoniaku i soli amonowych do azotynów i azotanów prowadzony przez bakterie nitryfikacyjne.

Nowy!!: Metabolizm i Nitryfikacja · Zobacz więcej »

Nukleotydy

Nukleotydy – organiczne związki chemiczne z grupy estrów fosforanowych; są estrami nukleozydów i kwasu fosforowego (5'-fosforany nukleozydów).

Nowy!!: Metabolizm i Nukleotydy · Zobacz więcej »

Nukleozydy

Nukleozydy – organiczne związki chemiczne, glikozoaminy zbudowane z zasady azotowej połączonej wiązaniem β-''N''-glikozydowym z pentozami (rybozą, deoksyrybozą lub rybitolem).

Nowy!!: Metabolizm i Nukleozydy · Zobacz więcej »

Odwrotna transkrypcja

Odwrotna transkrypcja – proces przepisania jednoniciowego RNA (ssRNA) przez enzym odwrotną transkryptazę (RT) na dwuniciowy DNA.

Nowy!!: Metabolizm i Odwrotna transkrypcja · Zobacz więcej »

Oksydaza cytochromu c

dwuwarstwie lipidowej. Przestrzeń międzybłonowa u góry. Oksydaza cytochromu c (też oksydaza cytochromowa, kompleks IV łańcucha oddechowego) – to duży transbłonowy kompleks białkowy błony wewnętrznej mitochondrium oraz bakterii.

Nowy!!: Metabolizm i Oksydaza cytochromu c · Zobacz więcej »

Organizm wielokomórkowy

Organizm wielokomórkowy – organizm składający się z wielu komórek.

Nowy!!: Metabolizm i Organizm wielokomórkowy · Zobacz więcej »

Pałeczka okrężnicy

Skupisko ''Escherichia coli'' powiększone 10.000 x Pałeczka okrężnicy (łac. Escherichia coli) – Gram-ujemna względnie beztlenowa bakteria należąca do rodziny Enterobacteriaceae.

Nowy!!: Metabolizm i Pałeczka okrężnicy · Zobacz więcej »

Pasożytnictwo

sówki Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody.

Nowy!!: Metabolizm i Pasożytnictwo · Zobacz więcej »

Płyn pozakomórkowy

Płyn pozakomórkowy, płyn zewnątrzkomórkowy – płyn występujący w przestrzeni pozakomórkowej ustroju.

Nowy!!: Metabolizm i Płyn pozakomórkowy · Zobacz więcej »

Pentozy

Pentozy — rodzina organicznych związków chemicznych, cukry proste zawierające pięć atomów węgla w cząsteczce.

Nowy!!: Metabolizm i Pentozy · Zobacz więcej »

Peroksydazy

Peroksydazy (EC 1.11.-.-) – grupa enzymów należących do klasy oksydoreduktaz katalizujących utlenianie nadtlenkiem wodoru różnych substratów.

Nowy!!: Metabolizm i Peroksydazy · Zobacz więcej »

Pierwiastek chemiczny

Układ okresowy pierwiastków Pierwiastek chemiczny – podstawowe pojęcie chemiczne posiadające dwa znaczenia.

Nowy!!: Metabolizm i Pierwiastek chemiczny · Zobacz więcej »

Pirymidyna

Pirymidyna (1,3-diazyna), C4H4N2 – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, strukturalnie zbliżony do pirydyny.

Nowy!!: Metabolizm i Pirymidyna · Zobacz więcej »

Plastyd

Typy plastydów Możliwe przemiany jednych plastydów w inne Plastyd – organellum otoczone dwiema błonami plastydowymi, występujące u roślin oraz protistów roślinopodobnych.

Nowy!!: Metabolizm i Plastyd · Zobacz więcej »

Polikondensaty

Polikondensaty – związki chemiczne powstałe w wyniku reakcji polikondensacji.

Nowy!!: Metabolizm i Polikondensaty · Zobacz więcej »

Polimery

meru przykładowego syntetycznego polimeru organicznego – polipropylenu polisiloksanów RNA – przykładowego polimeru naturalnego Polimery (– wieloczęściowy, zbudowany z wielu części) – substancje chemiczne o bardzo dużej masie cząsteczkowej, które składają się z wielokrotnie powtórzonych jednostek zwanych merami.

Nowy!!: Metabolizm i Polimery · Zobacz więcej »

Polisacharydy

Polisacharydy, wielocukry, cukry złożone – grupa węglowodanów i zarazem biopolimerów, które są złożone z merów będących cukrami prostymi połączonych wiązaniami glikozydowymi.

Nowy!!: Metabolizm i Polisacharydy · Zobacz więcej »

Potencjał czynnościowy

Figure 1. '''A.''' Wyidealizowany obraz potencjału czynnościowego (iglicowego), pokazujący jego poszczególne fazy. ''' B. ''' Rejestrowane różnymi technikami rzeczywiste potencjały czynnościowe mogą odbiegać od idealnego wzorca. Potencjał czynnościowy (czyli iglicowy) – przejściowa zmiana potencjału błonowego komórki, związana z przekazywaniem informacji.

Nowy!!: Metabolizm i Potencjał czynnościowy · Zobacz więcej »

Potencjał elektrochemiczny

Potencjał elektrochemiczny (\overline_i) – pojęcie z zakresu elektrochemii oznaczające potencjał chemiczny jonu i w polu elektrostatycznym, zgodnie z definicją IUPAC opisaną wzorem.

Nowy!!: Metabolizm i Potencjał elektrochemiczny · Zobacz więcej »

Potencjał elektryczny

Potencjał elektrostatyczny, potencjał pola elektrycznego – pole skalarne opisujące pole elektrostatyczne.

Nowy!!: Metabolizm i Potencjał elektryczny · Zobacz więcej »

Produkt reakcji

Produkt reakcji – cząsteczka związku chemicznego lub inne indywiduum chemiczne (np. jon) powstałe w wyniku reakcji chemicznej.

Nowy!!: Metabolizm i Produkt reakcji · Zobacz więcej »

Prokarionty

Gronkowiec złocisty (''Staphylococcus aureus'') jest organizmem prokariotycznym Prokarionty, prokarioty, organizmy prokariotyczne (Prokaryota, Procaryota) – mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych, charakterystycznych dla eukariontów.

Nowy!!: Metabolizm i Prokarionty · Zobacz więcej »

Proteazy

Proteazy, enzymy proteolityczne (EC 3.4) – podklasa enzymów z klasy hydrolaz katalizująca proteolizę, czyli hydrolizę wiązań peptydowych.

Nowy!!: Metabolizm i Proteazy · Zobacz więcej »

Proteomika

Proteomika – gałąź nauki zajmująca się badaniem białek – ich struktury, sprawowanych przez nie funkcji i zależności między nimi.

Nowy!!: Metabolizm i Proteomika · Zobacz więcej »

Protisty

Protisty (Protista) – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha).

Nowy!!: Metabolizm i Protisty · Zobacz więcej »

Przeciwciało

mostki dwusiarczkowe Przeciwciało, antyciało (określenie bliskoznaczne: immunoglobulinaRóżnice między tymi terminami objaśniono w sekcji Terminologia.) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego.

Nowy!!: Metabolizm i Przeciwciało · Zobacz więcej »

Przeciwutleniacze

Owoce i warzywa zawierające naturalne przeciwutleniacze Przeciwutleniacze (antyoksydanty, antyutleniacze) – grupa związków chemicznych, które same występując w małych stężeniach (w porównaniu z substancją podlegającą utlenianiu), wstrzymują lub opóźniają proces utleniania tej substancji.

Nowy!!: Metabolizm i Przeciwutleniacze · Zobacz więcej »

Puryna

Puryna (imidazolopirymidyna) – heterocykliczny, aromatyczny związek organiczny, zbudowany ze skondensowanych pierścieni pirymidyny i imidazolu.

Nowy!!: Metabolizm i Puryna · Zobacz więcej »

Równowaga termodynamiczna

Równowaga termodynamiczna – pojęcie stosowane w termodynamice.

Nowy!!: Metabolizm i Równowaga termodynamiczna · Zobacz więcej »

Reakcja chemiczna

Sn2 rozerwanie wiązania i utworzenie nowego zachodzi równocześnie Reakcja chemiczna – każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem.

Nowy!!: Metabolizm i Reakcja chemiczna · Zobacz więcej »

Reakcja egzoenergetyczna

Reakcja egzoenergetyczna – reakcja chemiczna lub jądrowa, w wyniku której wyzwala się do otoczenia energia w dowolnej postaci.

Nowy!!: Metabolizm i Reakcja egzoenergetyczna · Zobacz więcej »

Reakcja endoenergetyczna

Reakcja endoenergetyczna – reakcja chemiczna, która pochłania energię z otoczenia w dowolnej postaci.

Nowy!!: Metabolizm i Reakcja endoenergetyczna · Zobacz więcej »

Reakcja redoks

Reakcja redoks – każda reakcja chemiczna, w której dochodzi zarówno do redukcji, jak i utleniania.

Nowy!!: Metabolizm i Reakcja redoks · Zobacz więcej »

Reaktywne formy tlenu

Reaktywne formy tlenu (RFT lub ROS, z ang. reactive oxygen species) – reaktywne indywidua chemiczne zawierające w swoim składzie atomy tlenu z niesparowanym elektronem (rodniki) lub wiązania O−O i zdolne do uczestniczenia w reakcjach chemicznych, które odgrywają znaczącą rolę w metabolizmie i starzeniu się organizmów żywych.

Nowy!!: Metabolizm i Reaktywne formy tlenu · Zobacz więcej »

Receptor

Receptory – wyspecjalizowane komórki lub narządy zmysłowe odbierające informacje z otoczenia.

Nowy!!: Metabolizm i Receptor · Zobacz więcej »

Receptor insuliny

pmid.

Nowy!!: Metabolizm i Receptor insuliny · Zobacz więcej »

Redukcjonizm

Redukcjonizm – pogląd w filozofii nauki, stanowisko metodologiczne przyjmujące, że możliwe i właściwe jest wyjaśnienie i opis własności złożonego układu poprzez opis i wyjaśnienie zachowania jego części.

Nowy!!: Metabolizm i Redukcjonizm · Zobacz więcej »

Reduktazy

Reduktazy – grupa enzymów katalizujących reakcje redukcji.

Nowy!!: Metabolizm i Reduktazy · Zobacz więcej »

Rentgenografia strukturalna

Rentgenografia strukturalna – technika analityczna używana w krystalografii i chemii.

Nowy!!: Metabolizm i Rentgenografia strukturalna · Zobacz więcej »

Replikacja DNA

Replikacja DNA − proces, w którym podwójna nić DNA (podwójna helisa) ulega skopiowaniu (proces samoodtwarzania się DNA).

Nowy!!: Metabolizm i Replikacja DNA · Zobacz więcej »

Retrowirusy

Retrowirusy (Retroviridae) – rodzina wirusów RNA (których materiał genetyczny zawarty jest w kwasie rybonukleinowym), które przeprowadzają proces odwrotnej transkrypcji.

Nowy!!: Metabolizm i Retrowirusy · Zobacz więcej »

Rośliny

Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy heterotroficzne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

Nowy!!: Metabolizm i Rośliny · Zobacz więcej »

Rodzaj (biologia)

gatunek Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Rodzaj (biologia) · Zobacz więcej »

Rozpuszczalnik

Woda – najbardziej rozpowszechniony na Ziemi rozpuszczalnik Rozpuszczalnik − ciecz zdolna do tworzenia roztworu po zmieszaniu z ciałem stałym, inną cieczą lub gazem.

Nowy!!: Metabolizm i Rozpuszczalnik · Zobacz więcej »

Rubisco

Model cząsteczki RuBisCO RuBisCO, karboksylaza/oksygenaza rybulozo-1,5-bisfosforanu, karboksydysmutaza (ang. ribulose bisphosphate carboxylase-oxygenase) – (EC 4.1.1.39) enzym występujący w komórkach roślin.

Nowy!!: Metabolizm i Rubisco · Zobacz więcej »

Rybosom

Rybosom: 1 – duża podjednostka, 2 – mała podjednostka Rybosom – budowa przestrzenna Rybosom – kompleks białek z kwasami nukleinowymi służący do produkcji białek w procesie translacji.

Nowy!!: Metabolizm i Rybosom · Zobacz więcej »

Ryboza

Ryboza – organiczny związek chemiczny, pięciowęglowy cukier prosty (pentoza) należący do aldoz (aldopentoza).

Nowy!!: Metabolizm i Ryboza · Zobacz więcej »

Rybozymy

Rybozymy – substancje zbudowane z kwasu rybonukleinowego (RNA) zdolne do katalizowania pewnych reakcji chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Rybozymy · Zobacz więcej »

Sekwencja aminokwasów

Schemat I, II, III i IV-rzędowej struktury białek Sekwencja aminokwasów, struktura pierwszorzędowa białka, struktura pierwotna białka – liniowy układ aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym, zgodny z kodem genetycznym (zob. biosynteza białka).

Nowy!!: Metabolizm i Sekwencja aminokwasów · Zobacz więcej »

Sekwencja nukleotydów

Sekwencja nukleotydów – kolejność ułożenia czterech rodzajów nukleotydów (ACGT lub ACGU) w cząsteczce DNA lub RNA (odpowiednio).

Nowy!!: Metabolizm i Sekwencja nukleotydów · Zobacz więcej »

Siarczany

Siarczany (nazwa systematyczna: tetraoksydosiarczany(2−); w systemie Stocka: siarczany(VI); daw. witriole lub koperwasy) – sole lub estry kwasu siarkowego.

Nowy!!: Metabolizm i Siarczany · Zobacz więcej »

Siarka

Siarka w postaci granulowanej Kryształy siarki w toluenie Siarka (S, łac. sulphur) – pierwiastek chemiczny, niemetal z bloku p w układzie okresowym.

Nowy!!: Metabolizm i Siarka · Zobacz więcej »

Siarkowodór

Osad siarki na skale powstający przy wydobywaniu się siarkowodoru z wnętrza wulkanu Siarkowodór (sulfan), – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorków kowalencyjnych, połączenie siarki i wodoru.

Nowy!!: Metabolizm i Siarkowodór · Zobacz więcej »

Siła życiowa

Siła życiowa (łac. vis vitalis, siła witalna) – pojęcie wprowadzone w XVI wieku przez Jan Baptista van Helmonta, wywodzące się z wcześniejszych koncepcji alchemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Siła życiowa · Zobacz więcej »

Sinice

Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).

Nowy!!: Metabolizm i Sinice · Zobacz więcej »

Skala pH

Skala pH – ilościowa skala kwasowości i zasadowości roztworów wodnych związków chemicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Skala pH · Zobacz więcej »

Skrobia

Skrobia – węglowodan, polisacharyd roślinny, składający się wyłącznie z merów glukozy połączonych wiązaniami α-glikozydowymi, pełniący w roślinach rolę magazynu energii.

Nowy!!: Metabolizm i Skrobia · Zobacz więcej »

Sozologia

Sozologia (gr. sódzo.

Nowy!!: Metabolizm i Sozologia · Zobacz więcej »

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego

MRI Animowana sekwencja przekrojów strzałkowych ludzkiego mózgu wykonana techniką MRI Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego, spektroskopia MRJ, spektroskopia NMR (skrótowiec z ang. nuclear magnetic resonance) – technika spektroskopowa obserwacji lokalnych pól magnetycznych wokół jąder atomowych.

Nowy!!: Metabolizm i Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego · Zobacz więcej »

Spliceosom

Spliceosom - kompleks białek i RNA, który bierze udział w wycinaniu intronów z pre-mRNA w procesie splicingu.

Nowy!!: Metabolizm i Spliceosom · Zobacz więcej »

Stężenie

Stężenie – miara ilości substancji (pierwiastka, związku chemicznego, jonu bądź innego indywiduum chemicznego) w mieszaninie.

Nowy!!: Metabolizm i Stężenie · Zobacz więcej »

Steroidy

Steran z oznaczeniem pierścieni i numeracją atomów Steroidy, sterydy − organiczne związki chemiczne, specyficzne lipidy, których wspólną cechą jest występowanie w ich cząsteczkach szkieletu węglowego w postaci czterech sprzężonych pierścieni, czyli steranu (cyklopentanoperhydrofenantrenu).

Nowy!!: Metabolizm i Steroidy · Zobacz więcej »

Stres oksydacyjny

Stres oksydacyjny – stan braku równowagi pomiędzy działaniem reaktywnych form tlenu a biologiczną zdolnością do szybkiej detoksykacji reaktywnych produktów pośrednich lub naprawy wyrządzonych szkód.

Nowy!!: Metabolizm i Stres oksydacyjny · Zobacz więcej »

Struktury dyssypatywne

Struktura dyssypatywna - jedno z podstawowych pojęć termodynamiki układów nierównowagowych.

Nowy!!: Metabolizm i Struktury dyssypatywne · Zobacz więcej »

Substrat (chemia)

Substrat – związek chemiczny, pierwiastek lub jon, który ulega przemianie w wyniku reakcji chemicznej.

Nowy!!: Metabolizm i Substrat (chemia) · Zobacz więcej »

Sygnalizacja komórkowa

Sygnalizacja komórkowa – część złożonego systemu komunikacji, który reguluje procesy zachodzące w komórkach i koordynuje ich aktywność.

Nowy!!: Metabolizm i Sygnalizacja komórkowa · Zobacz więcej »

Szlak metaboliczny

Szlak metaboliczny – szereg następujących po sobie reakcji biochemicznych, w których produkt jednej reakcji jest substratem kolejnej.

Nowy!!: Metabolizm i Szlak metaboliczny · Zobacz więcej »

Tłuszcze

triglicerydu)'''R''' oznacza łańcuchy alifatyczne Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli.

Nowy!!: Metabolizm i Tłuszcze · Zobacz więcej »

Teoria endosymbiozy

Teoria endosymbiozykolory oznaczają: czarny – błona komórkowa, różowy – eukariotyczny DNA, zielony – cyjanobakterie lub ctDNA, czerwony protobakterie lub mtDNA Teoria endosymbiozy – teoria stanowiąca, że mitochondria, plastydy (jak chloroplasty) i być może inne organella komórki eukariotycznej powstały na skutek endosymbiozy pomiędzy różnymi mikroorganizmami.

Nowy!!: Metabolizm i Teoria endosymbiozy · Zobacz więcej »

Teoria sterowania

Teoria sterowania - jedna z gałęzi matematyki i cybernetyki, zajmuje się analizą i modelowaniem matematycznym obiektów i procesów różnej natury, zarówno fizycznych (np. chemicznych, cieplnych, mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych, elektrycznych) jak i społecznych (np. ekonomia matematyczna), traktowanych jako układy dynamiczne ze sterowaniem.

Nowy!!: Metabolizm i Teoria sterowania · Zobacz więcej »

Termodynamika

Termodynamika – dział fizyki zajmujący się badaniem energetycznych efektów wszelkich przemian fizycznych i chemicznych, które wpływają na zmiany energii wewnętrznej analizowanych układów.

Nowy!!: Metabolizm i Termodynamika · Zobacz więcej »

Termodynamika chemiczna

Termodynamika chemiczna – dział chemii fizycznej, stosujący zasady termodynamiki do badań reakcji chemicznych i procesów fizykochemicznych, wykorzystujący fenomenologiczne pojęcia potencjału chemicznego i aktywności składników układu w celu określania kierunku przemian, zmierzających do stanu termodynamicznej równowagi, oraz energetycznych efektów tych przemian – ilości energii, wymienianej między badanym układem i jego otoczeniem (ciepło i praca).

Nowy!!: Metabolizm i Termodynamika chemiczna · Zobacz więcej »

Terpeny

Terpeny (izoprenoidy) – organiczne związki chemiczne o wzorze ogólnym (C5H8)n, których główny szkielet powstał w wyniku połączenia pięciowęglowych jednostek izoprenowych, dlatego liczba atomów węgla w cząsteczce terpenów jest podzielna przez pięć.

Nowy!!: Metabolizm i Terpeny · Zobacz więcej »

Tlen

Tlen (O, łac. oxygenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 8, niemetal z grupy tlenowców w układzie okresowym.

Nowy!!: Metabolizm i Tlen · Zobacz więcej »

Transaminacja

Transaminacja – reakcja chemiczna przeniesienia grupy aminowej z aminokwasu na jeden z 3 ketokwasów, w wyniku czego powstaje nowy aminokwas i nowy ketokwas.

Nowy!!: Metabolizm i Transaminacja · Zobacz więcej »

Transkrypcja (genetyka)

Transkrypcja – proces syntezy RNA na matrycy DNA przez różne polimerazy RNA, czyli przepisywanie informacji zawartej w DNA na RNA.

Nowy!!: Metabolizm i Transkrypcja (genetyka) · Zobacz więcej »

Transport aktywny

I - uniport, II - symport, III - antyport Transport aktywny – rodzaj przenikania związków chemicznych przez błony komórkowe, który zachodzi z udziałem pewnych mechanizmów transportujących lub substancji przenośnikowych, ze środowiska o mniejszym stężeniu do środowiska o stężeniu większym, czyli wbrew gradientowi elektrochemicznemu.

Nowy!!: Metabolizm i Transport aktywny · Zobacz więcej »

TRNA

Trójwymiarowy model tRNAPhe z drożdży '''Schemat budowy tRNA''': α, ramię antykodonowe A; β, ramię aminokwasowe (akceptorowe); γ, ramię dodatkowe (zmienne); δ, ramię dihydrourydynowe D; τ, ramię rybotymidowe (pseudourydynowe) T Struktura drugorzędowa tRNA tRNA, transportujący (transferowy) RNA (ang. transfer RNA) − stosunkowo nieduże, składające się z kilkudziesięciu nukleotydów, cząsteczki kwasu rybonukleinowego (RNA), których zadaniem jest przyłączanie wolnych aminokwasów w cytoplazmie i transportowanie ich do rybosomów, gdzie w trakcie procesu translacji zostają włączone do powstającego łańcucha polipeptydowego.

Nowy!!: Metabolizm i TRNA · Zobacz więcej »

Trucizna

Dyrektywę 67/548/EWG Trucizna – substancja, która po dostaniu się do organizmu, w określonej dawce, powoduje niekorzystne zaburzenia w jego funkcjonowaniu, inne niekorzystne zmiany w organizmie lub śmierć.

Nowy!!: Metabolizm i Trucizna · Zobacz więcej »

Tylakoid

Schemat chloroplastu Tylakoid – pęcherzykowata struktura, podstawowy element budowy wewnętrznej chloroplastu komórki roślinnej lub podobna struktura wchodząca w skład autotroficznej komórki prokariotycznej.

Nowy!!: Metabolizm i Tylakoid · Zobacz więcej »

Tymina

Tymina – organiczny związek chemiczny, należący do zasad pirymidynowych.

Nowy!!: Metabolizm i Tymina · Zobacz więcej »

Układ pokarmowy

Schemat układu pokarmowego królika Schemat układu pokarmowego człowieka Układ pokarmowy, układ trawienny (łac. systema digestorium) – układ narządów zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz usuwania niestrawionych resztek.

Nowy!!: Metabolizm i Układ pokarmowy · Zobacz więcej »

Układ termodynamicznie otwarty

Układ termodynamicznie otwarty – taki układ termodynamiczny, który może wymieniać z otoczeniem materię i energię.

Nowy!!: Metabolizm i Układ termodynamicznie otwarty · Zobacz więcej »

Uracyl

Uracyl (z łac. urina.

Nowy!!: Metabolizm i Uracyl · Zobacz więcej »

Urydyno-5′-difosforan

Urydyno-5′-difosforan (UDP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd złożony z urydyny i dwóch grup fosforanowych.

Nowy!!: Metabolizm i Urydyno-5′-difosforan · Zobacz więcej »

Wapń

Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc „metal z wapna”) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

Nowy!!: Metabolizm i Wapń · Zobacz więcej »

Węgiel (pierwiastek)

Węgiel (C, łac. carboneum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 6, niemetal z bloku p układu okresowego.

Nowy!!: Metabolizm i Węgiel (pierwiastek) · Zobacz więcej »

Węglowodany

Węglowodany, cukry, cukrowce, sacharydy – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O.

Nowy!!: Metabolizm i Węglowodany · Zobacz więcej »

Wiązanie peptydowe

Wiązanie peptydowe – umowna nazwa wiązania amidowego występującego między aminokwasami peptydów i białek.

Nowy!!: Metabolizm i Wiązanie peptydowe · Zobacz więcej »

Wirusy

Wirus Marburg HIV Wirusy (łac. virus, trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne, niemające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych.

Nowy!!: Metabolizm i Wirusy · Zobacz więcej »

Witamina B3

Witamina B3 (witamina PP) – wspólna nazwa na określenie dwóch związków: kwasu nikotynowego (niacyny, czyli kwasu 3-pirydynokarboksylowego, pochodnej pirydyny) i jego amidu (nikotynamidu), które dla człowieka są witaminą.

Nowy!!: Metabolizm i Witamina B3 · Zobacz więcej »

Witaminy

Witaminy – grupa organicznych związków chemicznych o różnorodnej budowie, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania żywego organizmu.

Nowy!!: Metabolizm i Witaminy · Zobacz więcej »

Wodór

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego.

Nowy!!: Metabolizm i Wodór · Zobacz więcej »

Wodorowęglany

Wodorowęglany – grupa związków chemicznych, wodorosoli kwasu węglowego.

Nowy!!: Metabolizm i Wodorowęglany · Zobacz więcej »

Wrodzone błędy metabolizmu

Wrodzone błędy metabolizmu, inaczej wrodzone wady metabolizmu (ang. inborn errors of metabolism) stanowią dużą grupę genetycznie uwarunkowanych chorób, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie jakiegoś szlaku metabolicznego.

Nowy!!: Metabolizm i Wrodzone błędy metabolizmu · Zobacz więcej »

Związki heterocykliczne

Związki heterocykliczne: pirydyna, puryna, furan Związki heterocykliczne – szeroka klasa pierścieniowych związków chemicznych, w których co najmniej jeden układ cykliczny zawiera jeden lub więcej atomów pierwiastków innych niż węgiel.

Nowy!!: Metabolizm i Związki heterocykliczne · Zobacz więcej »

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne – wszystkie związki chemiczne niebędące związkami organicznymi, tj.

Nowy!!: Metabolizm i Związki nieorganiczne · Zobacz więcej »

Związki organiczne

Metan to przykład jednego z najprostszych związków organicznych Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne zawierające węgiel, oprócz nielicznych najprostszych związków tradycyjnie zaliczanych do związków nieorganicznych.

Nowy!!: Metabolizm i Związki organiczne · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Metabolizm komórkowy, Przemiana materii.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »