Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Pierwotniaki

Indeks Pierwotniaki

Pierwotniaki, protisty zwierzęce (Protozoa) – drobne (według tradycyjnych definicji – jednokomórkowe) organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie (do XX w.) do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa.

72 kontakty: Akrazje, Amoebozoa, Apikompleksy, Świdrowiec gambijski, Autotrofizm, Biciliata, Bruzdnice, Cercozoa, Chromalveolata, Chromisty, Cytoplazma, Desmidie, Diploid, Dyfuzja, Ektoplazma (biologia komórki), Eugleniny, Euglenozoa, Eukarionty, Excavata, Gąbki, Giardioza, Glony, Haploid, Heterotrofizm, Incertae sedis, Klad, Korzenionóżki, Kot domowy, Królestwo (biologia), Malaria, Metamonada, Mikrosporydia, Miksotrofizm, Myksosporidiowce, Myzozoa, Okrzemki, Opisthokonta, Organellum, Orzęski, Otwornice, Parabasalia, Parzydełkowce, Pełzakowica, Pellikula, Próchnica (humus), Promienice, Promienionóżki, Protisty, Protisty grzybopodobne, Protisty roślinopodobne, ..., Protozoa, Rhizaria, Robert Whittaker, Rzęsistkowica, Słonecznice, Skamieniałość przewodnia, Supergrupa (biologia), Symbiont, Symbioza, Systematyka organizmów, Takson, Taksonomia, Thomas Cavalier-Smith, Toksoplazmoza, Typ (biologia), Wapień, Wiciowce, Wiciowce kołnierzykowe, Wrzód, Zarodziowce, Zooplankton, Zwierzęta. Rozwiń indeks (22 jeszcze) »

Akrazje

Akrazje (Acrasidae Poche, 1913) (łańcuszkorośla) – niewielka grupa organizmów o spornej przynależności systematycznej i randze taksonomicznej.

Nowy!!: Pierwotniaki i Akrazje · Zobacz więcej »

Amoebozoa

Amoebozoa – takson eukariontów o statusie supergrupy.

Nowy!!: Pierwotniaki i Amoebozoa · Zobacz więcej »

Apikompleksy

Apikompleksy (Apicomplexa, sporowce, Sporozoa) – organizmy wyłącznie pasożytnicze, wyróżniające się obecnością tzw.

Nowy!!: Pierwotniaki i Apikompleksy · Zobacz więcej »

Świdrowiec gambijski

thumb Świdrowiec gambijski (Trypanosoma gambiense lub Trypanosoma brucei gambiense) – kinetoplastyd należący do królestwa protista.

Nowy!!: Pierwotniaki i Świdrowiec gambijski · Zobacz więcej »

Autotrofizm

Autotrofizm, samożywność (gr. autós - sam, trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Autotrofizm · Zobacz więcej »

Biciliata

Biciliata – taksonomiczne podkrólestwo będące częścią królestwa protistów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Biciliata · Zobacz więcej »

Bruzdnice

Bruzdnice (Dinoflagellata) – glony zaliczane niegdyś do gromady tobołków, jedna z grup Protista.

Nowy!!: Pierwotniaki i Bruzdnice · Zobacz więcej »

Cercozoa

Cercozoa – takson eukariotów należący do supergrupy Sar.

Nowy!!: Pierwotniaki i Cercozoa · Zobacz więcej »

Chromalveolata

Chromalveolata – w niektórych nowoczesnych klasyfikacjach supergrupa eukariontów obejmująca m.in.

Nowy!!: Pierwotniaki i Chromalveolata · Zobacz więcej »

Chromisty

thumb ''Phytophthora infestans'' rozwijająca się w tkankach rośliny Chromisty (Chromista), grzybopływki – grupa eukariotycznych organizmów w większości o prostej, zwykle jednokomórkowej budowie, choć występują wśród nich również organizmy tkankowe.

Nowy!!: Pierwotniaki i Chromisty · Zobacz więcej »

Cytoplazma

białek i większych struktur. Cytoplazma – część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym a w przypadku, z definicji nie posiadających jądra, komórek prokariotycznych – cała protoplazma.

Nowy!!: Pierwotniaki i Cytoplazma · Zobacz więcej »

Desmidie

Desmidie - według różnych ujęć podrząd (Desmidiales) lub rodzina (Desmidiaceae) glonów z gromady zielenic.

Nowy!!: Pierwotniaki i Desmidie · Zobacz więcej »

Diploid

Diploid (z gr. διπλος – podwójny) – komórka zawierająca po dwa chromosomy danego typu.

Nowy!!: Pierwotniaki i Diploid · Zobacz więcej »

Dyfuzja

Schematyczna reprezentacja procesu mieszania dwóch substancji na drodze dyfuzji (droga „cząsteczki śledzonej”) Dyfuzja ukierunkowana w skali makro jako efekt chaotycznego ruchu pojedynczych cząsteczek Model dyfuzji w sieci krystalicznej Dyfuzja – proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w każdym ośrodku (o temperaturze T > 0 K) (np. w gazie, cieczy lub ciele stałym, itd.), będący konsekwencją chaotycznych zderzeń cząsteczek dyfundującej substancji między sobą lub z cząsteczkami otaczającego ją ośrodka.

Nowy!!: Pierwotniaki i Dyfuzja · Zobacz więcej »

Ektoplazma (biologia komórki)

W cytologii ektoplazmą określa się zewnętrzną warstwę cytoplazmy komórki.

Nowy!!: Pierwotniaki i Ektoplazma (biologia komórki) · Zobacz więcej »

Eugleniny

Eugleniny, klejnotki (Euglenophyta, Euglenida) – takson glonów ze względów morfologicznych włączanych do nieformalnej grupy wiciowców.

Nowy!!: Pierwotniaki i Eugleniny · Zobacz więcej »

Euglenozoa

Euglenozoa – grupa protistów wyróżniana we współczesnych systemach taksonomicznych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Euglenozoa · Zobacz więcej »

Eukarionty

Eukarionty, eukariota, eukarioty, organizmy eukariotyczne (Eukaryota, Eukarya), określane też jako jądrowce, jądrowe, organizmy jądrowe, karioty, kariota (Karyobionta) – organizmy zbudowane z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami, co jest jednym z elementów odróżniających je od prokariontów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Eukarionty · Zobacz więcej »

Excavata

Excavata – takson eukariotów o kategorii supergrupy.

Nowy!!: Pierwotniaki i Excavata · Zobacz więcej »

Gąbki

Gąbki (Porifera) – typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych (najczęściej morskich), osiadłych, zwykle kolonijnych, o nieregularnym i najczęściej zmiennym kształcie, charakteryzującym się brakiem symetrii.

Nowy!!: Pierwotniaki i Gąbki · Zobacz więcej »

Giardioza

Giardioza (łac. giardiosis; lamblioza) – choroba pasożytnicza jelita cienkiego wywoływana przez pierwotniaki z gatunku Giardia intestinalis.

Nowy!!: Pierwotniaki i Giardioza · Zobacz więcej »

Glony

Krasnorost – ''Laurencia'' Glony w stawie ogrodowym Glony, algi (łac. Algae, gr. Phykos) – grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się tradycyjnie z kilku niespokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj.

Nowy!!: Pierwotniaki i Glony · Zobacz więcej »

Haploid

Haploid (gr. απλος – niezłożony, pojedynczy).

Nowy!!: Pierwotniaki i Haploid · Zobacz więcej »

Heterotrofizm

Heterotrofizm, cudzożywność (gr. héteros - inny. różny + gr. trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok autotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Heterotrofizm · Zobacz więcej »

Incertae sedis

Incertae sedis lub incertæ sedis (łac. „o niepewnej pozycji”) – termin używany w taksonomii do określenia jednostki taksonomicznej, której szersze pokrewieństwo jest nieznane lub niezdefiniowane.

Nowy!!: Pierwotniaki i Incertae sedis · Zobacz więcej »

Klad

Klad (z gr. – gałąź) – grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe).

Nowy!!: Pierwotniaki i Klad · Zobacz więcej »

Korzenionóżki

Pełzak odmieniec jeden z przykładów korzenionóżek (obecnie w taksonie Amoebozoa) Korzenionóżki (Rhizopoda) – takson pierwotniaków wyróżniany w XIX- i XX-wiecznych systemach taksonomicznych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Korzenionóżki · Zobacz więcej »

Kot domowy

Kot domowy (Felis catus, również Felis silvestris catus lub Felis (silvestris) domesticus) – udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Kot domowy · Zobacz więcej »

Królestwo (biologia)

gatunek Królestwo (łac. regnum, l.mn. regna) – stosowana w systematyce organizmów kategoria systematyczna obejmująca spokrewnione typy (phylum) w zoologii, lub gromady (divisio) w botanice.

Nowy!!: Pierwotniaki i Królestwo (biologia) · Zobacz więcej »

Malaria

Rozmaz krwi człowieka z widocznymi pasożytami ''Plasmodium'' w erytrocytach Sporozoit przemieszczający się w cytoplazmie nabłonka jelitowego Malaria, zimnica (śrdw. 'złe powietrze'; łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris.

Nowy!!: Pierwotniaki i Malaria · Zobacz więcej »

Metamonada

Metamonada – takson eukariotów należący do supergrupy excavata.

Nowy!!: Pierwotniaki i Metamonada · Zobacz więcej »

Mikrosporydia

Mikrosporydia (Microsporidia Balbiani, sporowce) – grupa eukariotów o niejasnej pozycji filogenetycznej.

Nowy!!: Pierwotniaki i Mikrosporydia · Zobacz więcej »

Miksotrofizm

Miksotrofizm – zdolność do odżywiania autotroficznego albo heterotroficznego w zależności od warunków środowiska - natężenia światła i obecności organicznych substancji pokarmowych i substratów fotosyntezy lub chemosyntezy.

Nowy!!: Pierwotniaki i Miksotrofizm · Zobacz więcej »

Myksosporidiowce

Myksosporidiowce (Myxozoa) – typ pasożytniczych mikroorganizmów wodnych o swoistej budowie i cyklu rozwojowym, dawniej zaliczanych do pierwotniaków, ponieważ początkowo występują jako pojedyncze komórki, później tworzą wielojądrowe plazmodia lub zamknięte worki ze spłaszczonych komórek.

Nowy!!: Pierwotniaki i Myksosporidiowce · Zobacz więcej »

Myzozoa

Myzozoa (znany również jako Miozoa) – typ należący do nadtypu Alveolata, oraz królestwa Neozoa, stworzony przez Thomasa Cavaliera-Smitha.

Nowy!!: Pierwotniaki i Myzozoa · Zobacz więcej »

Okrzemki

Okrzemki (Bacillariophyceae, Bacillariophyta, Diatomophyceae) – klasa lub gromada jednokomórkowych glonów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Okrzemki · Zobacz więcej »

Opisthokonta

Opisthokonta – w nowoczesnych klasyfikacjach supergrupa eukariontów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Opisthokonta · Zobacz więcej »

Organellum

centriole Organellum – każda oddzielona od cytozolu błoną komórkową struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji.

Nowy!!: Pierwotniaki i Organellum · Zobacz więcej »

Orzęski

Schemat komórki orzęska: 1 - wodniczka tętniąca, 2 - kanał doprowadzający, 3 - wodniczka pokarmowa, 4 - makronukleus, 5 - mikronukleus, 6 - rzęska, 7 - zagłębienie okołogębowe, 8 - lejek, 9 - cytostom, 10 - cytopyge Orzęski (Ciliata), dawniej wymoczki - typ organizmów z królestwa Protista, tradycyjnie zaliczany do protistów zwierzęcych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Orzęski · Zobacz więcej »

Otwornice

Otwornice (Foraminifera) – grupa organizmów należących do królestwa Protista.

Nowy!!: Pierwotniaki i Otwornice · Zobacz więcej »

Parabasalia

Parabasalia - jednokomórkowe, cudzożywne protisty zwierzęce z supergrupy Excavata.

Nowy!!: Pierwotniaki i Parabasalia · Zobacz więcej »

Parzydełkowce

Parzydełkowce (Cnidaria, od gr. knide – pokrzywa) – typ dwuwarstwowych, wodnych, osiadłych lub pływających zwierząt tkankowych o promienistej symetrii ciała (Radiata), charakteryzujących się obecnością knidoblastów, z których powstają komórki parzydełkowe nazywane knidami, stąd naukowa nazwa typu Cnidaria.

Nowy!!: Pierwotniaki i Parzydełkowce · Zobacz więcej »

Pełzakowica

Cykl życia pasożyta Pełzakowica, inaczej ameboza (łac. amoebosis, entamoebosis) – pasożytnicza choroba inwazyjna przewodu pokarmowego wywoływana przez pierwotniaka z rodziny Entamoebidae – Entamoeba histolytica.

Nowy!!: Pierwotniaki i Pełzakowica · Zobacz więcej »

Pellikula

Pellikula – białkowo-lipidowa błona komórkowa otaczająca cytoplazmę protista zwierzęcego, podścielona utworami błoniastymi wzmacniającymi całą konstrukcję komórki.

Nowy!!: Pierwotniaki i Pellikula · Zobacz więcej »

Próchnica (humus)

gleby, próchnica oznaczona jako O Próchnica (humus) – bezpostaciowe, organiczne szczątki w różnym stadium mikrobiologicznego i fizykochemicznego procesu rozkładu, głównie roślinne, nagromadzone w glebach, albo na jej powierzchni (np. w lesie).

Nowy!!: Pierwotniaki i Próchnica (humus) · Zobacz więcej »

Promienice

Różne gatunki promienic Promienice, radiolarie (Radiolaria) – gromada promienionóżek obejmująca kilka tysięcy gatunków, żyjących wyłącznie w planktonie mórz o pełnym zasoleniu, zasiedlając wszystkie warstwy wód do głębokości 5 tysięcy metrów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Promienice · Zobacz więcej »

Promienionóżki

Promienionóżki (Actinopoda) – podtyp pierwotniaków wodnych, obejmujący trzy gromady: kolconóżki (Acantharia), słonecznice (Heliozoa) i promienice (Radiolaria).

Nowy!!: Pierwotniaki i Promienionóżki · Zobacz więcej »

Protisty

Protisty (Protista) – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów (np. w podziałach Whittakera i Margulis oraz Cavaliera-Smitha).

Nowy!!: Pierwotniaki i Protisty · Zobacz więcej »

Protisty grzybopodobne

Wykwit zmienny (''Fulgo septica'') – śluzowiec ''Achlya'' sp. – lęgniowiec ''Percolomonas'' sp. – akrazjowiec Protisty grzybopodobne – nieformalna grupa protistów zaliczanych według innych, zwłaszcza dawnych, ujęć taksonomicznych do grzybów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Protisty grzybopodobne · Zobacz więcej »

Protisty roślinopodobne

Protisty roślinopodobne – nieformalna grupa protistów zaliczanych według zwłaszcza dawnych ujęć taksonomicznych do roślin.

Nowy!!: Pierwotniaki i Protisty roślinopodobne · Zobacz więcej »

Protozoa

mikroskopem elektronowym. Protozoa – takson o różnej randze – w zależności od systemu klasyfikacyjnego – obejmujący drobne organizmy, przeważnie heterotroficzne.

Nowy!!: Pierwotniaki i Protozoa · Zobacz więcej »

Rhizaria

Rhizaria – takson eukariotów należący do supergrupy Sar, na początku XXI w. przejściowo traktowany jako samodzielna supergrupa.

Nowy!!: Pierwotniaki i Rhizaria · Zobacz więcej »

Robert Whittaker

Robert Harding Whittaker (ur. 27 grudnia 1920 w Wichita, zm. 20 października 1980) – amerykański botanik, ekolog i klimatolog.

Nowy!!: Pierwotniaki i Robert Whittaker · Zobacz więcej »

Rzęsistkowica

thumb Rzęsistkowica (trychomonadoza łac. trichomonadosis, ang. trichomoniasis) – choroba pasożytnicza dróg moczowo-płciowych człowieka i zwierząt wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Trichomonas (rzęsistki), przenoszona głównie drogą płciową.

Nowy!!: Pierwotniaki i Rzęsistkowica · Zobacz więcej »

Słonecznice

Słonecznice (Heliozoa) – wyróżniana niegdyś gromada promienionóżek.

Nowy!!: Pierwotniaki i Słonecznice · Zobacz więcej »

Skamieniałość przewodnia

Skamieniałości przewodnie – skamieniałości charakteryzujące się wąskim zasięgiem stratygraficznym i szerokim rozprzestrzenieniem geograficznym.

Nowy!!: Pierwotniaki i Skamieniałość przewodnia · Zobacz więcej »

Supergrupa (biologia)

Supergrupa – umowna kategoria systematyczna, wydzielona w pierwszych latach XXI wieku dla określenia najważniejszych linii rozwojowych eukariontów (Eukaryota).

Nowy!!: Pierwotniaki i Supergrupa (biologia) · Zobacz więcej »

Symbiont

Symbiont – organizm, który żyje w symbiozie z organizmem innego gatunku, np.

Nowy!!: Pierwotniaki i Symbiont · Zobacz więcej »

Symbioza

ukwiałem Symbioza (łac. z gr. sym- 'współ-' i gr. bíos 'życie') – zjawisko ścisłego współżycia przynajmniej dwóch gatunków organizmów, które przynosi korzyść każdej ze stron (mutualizm) lub jednej, a drugiej nie szkodzi (komensalizm).

Nowy!!: Pierwotniaki i Symbioza · Zobacz więcej »

Systematyka organizmów

Systematyka organizmów, systematyka biologiczna – najstarsza dziedzina nauk biologicznych, nauka zajmująca się klasyfikowaniem, katalogowaniem oraz opisywaniem organizmów w oparciu o badania ich różnorodności, pochodzenia i pokrewieństwa.

Nowy!!: Pierwotniaki i Systematyka organizmów · Zobacz więcej »

Takson

Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Takson · Zobacz więcej »

Taksonomia

Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Taksonomia · Zobacz więcej »

Thomas Cavalier-Smith

’’Thomas Cavalier-Smith (ur. 21 października 1942) – brytyjski biolog ewolucyjny, od 1989 profesor botaniki w University of British Columbia w Kanadzie, od 1999 profesor Wydziału Zoologii Uniwersytetu Oksfordzkiego, jeden z najbardziej uznanych naukowców zajmujących się ewolucją, filogenezą i klasyfikacją organizmów.

Nowy!!: Pierwotniaki i Thomas Cavalier-Smith · Zobacz więcej »

Toksoplazmoza

Toksoplazmoza (łac. toxoplasmosis) – pasożytnicza choroba ludzi i zwierząt spowodowana zarażeniem pierwotniakiem Toxoplasma gondii.

Nowy!!: Pierwotniaki i Toksoplazmoza · Zobacz więcej »

Typ (biologia)

gatunek Typ (phylum) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od królestwa, a wyższa od gromady (classis) w systematyce zwierząt lub klasy (classis) w botanice.

Nowy!!: Pierwotniaki i Typ (biologia) · Zobacz więcej »

Wapień

Tyńcu Kowala, Góry Świętokrzyskie'' Rzeszowa'' Jura Krakowsko-Częstochowska'' Jura Krakowsko-Częstochowska'' Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

Nowy!!: Pierwotniaki i Wapień · Zobacz więcej »

Wiciowce

Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty.

Nowy!!: Pierwotniaki i Wiciowce · Zobacz więcej »

Wiciowce kołnierzykowe

Wiciowce kołnierzykowe (Choanoflagellata) – jednokomórkowe, jednojądrowe, wodne, wolno żyjące organizmy eukariotyczne wyposażone w pojedynczą, długą wić otoczoną podobnym do choanocytu gąbek wysokim kołnierzykiem z wypustek cytoplazmatycznych (microvilli), tworzącym rodzaj aparatu filtrującego.

Nowy!!: Pierwotniaki i Wiciowce kołnierzykowe · Zobacz więcej »

Wrzód

Owrzodzenie na lewej nodze. Wrzód (łac. ulcus) – wykwit wtórny mający charakter otwartej rany na powierzchni skóry, błony śluzowej lub rogówki.

Nowy!!: Pierwotniaki i Wrzód · Zobacz więcej »

Zarodziowce

Zarodziowce (zarodziowe, pełzaki, sarkodowe, Sarcodina) - grupa jednokomórkowych protistów zwierzęcych wyróżniona na podstawie kilku wspólnych cech morfologicznych, a zwłaszcza nibinóżek oraz braku pellikuli przynajmniej w pewnym okresie cyklu życiowego.

Nowy!!: Pierwotniaki i Zarodziowce · Zobacz więcej »

Zooplankton

Plankton Zooplankton (gr. zôion – "zwierzę"; planktós – "błąkający się") – plankton stworzony z organizmów zwierzęcych.

Nowy!!: Pierwotniaki i Zooplankton · Zobacz więcej »

Zwierzęta

Zwierzęta (łac. zwierzęta – animalia; gr. zwierzę – ζώο, trb. zoo) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się.

Nowy!!: Pierwotniaki i Zwierzęta · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Pierwotniak, Protisty zwierzęce.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »