Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Sakja

Indeks Sakja

Sakja (tyb.: ས་སྐྱ་, Wylie: sa skya, ZWPY: Sa’gya) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego.

53 kontakty: Buddyzm, Buddyzm tybetański, Czogje Triczen Rinpocze, Dharma, Gelug, Hewadżra, Indie, Język tybetański, Jidam, Kagju, Kalaczakra, Lamdre, Luding Khenczen Rinpocze, Madhjamaka, Mahamudra, Mahasiddha, Manjushri, Marpa Tłumacz, Nagardżuna, Naropa, Natura Buddy, Ningma, Padmasambhava, Pinyin tybetański, Prasangika, Sakja (klasztor), Sakja Pandita, Sanskryt, Scholastyka (filozofia), Siunjata, Sonam Tsemo, Swatantrika, Tantra, Tantry jogi najwyższej, Transliteracja Wyliego, Tulku, Tybet (region), Virupa, Wadźrabhajrawa, Wadźrajogini, Wadżrajana, 1034, 1073, 1092, 1102, 1142, 1158, 1174, 1182, 1216, ..., 1235, 1251, 1280. Rozwiń indeks (3 jeszcze) »

Buddyzm

"Koło Dharmy" – najczęściej spotykany buddyjski symbol Flaga buddyjska Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach.

Nowy!!: Sakja i Buddyzm · Zobacz więcej »

Buddyzm tybetański

Wylie: mkhas grub dge legs dpal bzang po; 1385–1438). Od słowa lama pochodzi określenie buddyzmu tybetańskiego jako lamaizmu Buddyzm tybetański (tyb.: བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།, Wylie: bod brgyud nang bstan; określany też jako lamaizm, choć nazwa ta bywa odbierana jako pejoratywna i jest merytorycznie niesłuszna) – odmiana buddyzmu, która jest główną religią Tybetu i jego regionów sąsiadujących (np. Bhutanu, Nepalu, Sikkimu i Ladakhu) od czasu ustanowienia jej jako religii państwowej przez króla Trisong Decena (Wylie: khri srong lde btsan) panującego w Tybecie w okresie od roku 755 do 797.

Nowy!!: Sakja i Buddyzm tybetański · Zobacz więcej »

Czogje Triczen Rinpocze

Czogje Triczen Rinpocze (ur. 1920, zm. 2007) – wielki mistrz buddyzmu tybetańskiego, zwierzchnik tradycji tsharpa - jednej z trzech głównych szkół tradycji sakja buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Czogje Triczen Rinpocze · Zobacz więcej »

Dharma

Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pŏp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np.

Nowy!!: Sakja i Dharma · Zobacz więcej »

Gelug

Gelug (tyb. དགེ་ལུགས་པ།, Wylie: dge lugs pa, ZWPY: Gêlug-pa; nazwa po tybetańsku oznacza system szlachetności) – jedna z czterech głównych tradycji (szkół, obrządków) buddyzmu tybetańskiego nauczających hinajany, mahajany i wadżrajany.

Nowy!!: Sakja i Gelug · Zobacz więcej »

Hewadżra

Hewadżra i Nairatmja Hewadżra (tyb. ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་, Kje(ba) dorże; chiń. 喜金刚, Xǐ jīngāng; mong. Kevajra) – bóstwo będące jednym z jidamów.

Nowy!!: Sakja i Hewadżra · Zobacz więcej »

Indie

Indie (hindi: भारत, trl. Bhārat, trb. Bharat,; ang. India), Republika Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. Bhārat Gaṇarājya, trb. Bharat Ganaradźja; ang. Republic of India) – państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Nowy!!: Sakja i Indie · Zobacz więcej »

Język tybetański

Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) – język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich.

Nowy!!: Sakja i Język tybetański · Zobacz więcej »

Jidam

Jidam Wadżrajogini tradycji Sakja/Gelug pochodzącej od mahasiddhy Naropa Jidam (transliteracja Wyliego: yi dam; sanskryt. iṣṭadevatā) – jeden z trzech korzeni praktyki do oświecenia poprzez buddyzm; charakterystyczna dla wadżrajany metoda praktyki w której występuje medytacyjne skupienie na postać manifestacji buddy (lub mahasiddhy np. Padmasambhawy) wybieranej na podstawie indywidualnie wybranej tantry lub termy i bezpośredniego przekazu autentycznego mistrza (język tybetański: lama) odpowiednio do możliwości i zdolności adepta wadżrajany.

Nowy!!: Sakja i Jidam · Zobacz więcej »

Kagju

Tradycyjne wyobrażenie Marpy Tłumacza (1012-1097), założyciela marpa kagju w Tybecie Kagju (wymowa tybetańska kagjü, tyb.: བཀའ་བརྒྱུད་པ, wylie: bka’ brgyud pa, ZWPY: Gagyü-pa) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Kagju · Zobacz więcej »

Kalaczakra

Koło Czasu (sanskr. कालचक्र kālacakra; tyb.: དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།, Wylie: dus kyi 'khor lo) – medytacyjny aspekt buddy (tyb. jidam) należący do cyklu nauk tradycji Wadżrajana i tantr klasy Maha-Anuttara-Yoga.

Nowy!!: Sakja i Kalaczakra · Zobacz więcej »

Lamdre

Lamdre (tyb. Lam „Ścieżka”, Dre „Rezultat”) – „Ścieżka i jej Owoc”, kompletny i unikatowy system teorii i praktyk kultywowany w szkole sakja, związany z Tantrami Jogi Najwyższej, obejmujący wszystkie poziomy w ścieżce do oświecenia w buddyzmie tybetańskim.

Nowy!!: Sakja i Lamdre · Zobacz więcej »

Luding Khenczen Rinpocze

Luding Khenczen Rinpocze (ur. 1931) – mistrz buddyzmu tybetańskiego, zwierzchnik tradycji ngor szkoły sakja - jednej z trzech głównych tradycji sakja buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Luding Khenczen Rinpocze · Zobacz więcej »

Madhjamaka

Posążek przedstawiający nauczającego Nagardżunę, klasztor tybetański w Kullu, Indie. Madhjamaka, czyli "Droga Środka" (sanskryt: माध्यमक, Mādhyamaka, chin.: 中觀派 Zhōngguānpài lub 中道宗 Zhōngdàozōng; zwana też Śunyavada) – jest tradycją nauk mahajany, na temat m.in.

Nowy!!: Sakja i Madhjamaka · Zobacz więcej »

Mahamudra

Mahamudra (sanskryt. mahāmudrā; wymowa tybetańska. ciakcien; tyb. ཕྱག་ཆེན།; Wylie. phyag chen) – naturalny stan oraz kompleksowy system prowadzący do tego stanu związany z tantrami jogi najwyższej "nowożytnego przekazu" sarma (Wylie. gsar ma) bądź tantrami wewnętrznymi (Wylie. nang rgyud) "starożytnego przekazu" ningma (Wylie. rnying ma) buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Mahamudra · Zobacz więcej »

Mahasiddha

Mahasiddha (tyb.: གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ, Wylie: grub thob chen po, ZWPY: Chubtobqênbo), urzeczywistniony mistrz – w buddyzmie tybetańskim i hinduizmie tantrycznym termin określający oświeconych mistrzów ścieżki tantrycznej, którzy osiągnęli najwyższy poziom poznania, maha-siddhi, oznaczający najwyższą moc, osiągnięcie jedności z nienazywalną rzeczywistością, jak i również manifestujących to urzeczywistnienie (spełnienie) w wymiarze względnym, zjawiskowym.

Nowy!!: Sakja i Mahasiddha · Zobacz więcej »

Manjushri

'''Tradycyjna figurka z Nepalu ze swymi atrybutami''' Monju Bosatsu w klasztorze Myoshinji w Kioto, Japonia Manjushri (skr. मञ्जुश्री, Mañjuśrī, Manjushri, Mandziuśri (chiń. 文殊師利 Wénshū Shīlì, 文殊 Wénshū; kor. Munsu(sari); jap. Monju) – w buddyzmie Bodhisattwa Mądrości. Należy do 3 najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego). Jest emanacją buddy Wajroczany (jednego z buddów 5 rodzin). Inspiruje do odkrywania pustki (świadczą o tym m.in. przedmioty, które trzyma w swoich dłoniach – w prawej miecz odcinający dualistyczne spojrzenie na rzeczywistość, a w lewej kwiat lotosu, na którym spoczywa tekst Pradżniaparamity). Z tego też powodu nazywany jest też bodhisattwą mądrości. Jest przedstawiany w postaci 16-letniego młodzieńca, co daje w ten sposób wskazówkę, iż mądrość nie musi być kojarzona z dojrzałym wiekiem. Uważa się, że Mandziuśri przebywa obecnie w czystej krainie, która ma swoje ziemskie odniesienie w rejonie chińskich gór Wutai Shan (Pięć gór raju). W XIX w. Mipham Rinpocze (1846-1912) opracował MO (jest to tybetańska sztuka wróżenia), która opiera się na postaci bodhisattwy Mandziuśriego i jego mantrze OM AH RA PA TSA NA DHI. Jest jidamem na którego medytowało wielu wielkich mistrzów przeszłości jak ww. Mipham Rinpocze i Szantidewa. Emanacją Mandziuśriego był m.in. wielki mistrz i współinicjator niesekciarskiego ruchu Rime – Dziamjang Khjentse Rinpocze. Istnieje kilka form Mandziuśriego m.in. w kolorze białym, żółtym (złotym). Kategoria:Bodhisattwowie.

Nowy!!: Sakja i Manjushri · Zobacz więcej »

Marpa Tłumacz

Tradycyjne wyobrażenie Marpy namalowane na skale w szkockiej zatoce Firth of Clyde Marpa Tłumacz (tyb.: མར་པ་ལོ་ཙྰ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་, Wylie:mar pa lo bo' chos kyi blo gros; 1012-1097) – wielki mistrz buddyzmu tybetańskiego, uczeń m.in.

Nowy!!: Sakja i Marpa Tłumacz · Zobacz więcej »

Nagardżuna

Nagardżuna Nagardżuna (Nāgārjuna, telugu నాగార్జునా) – żyjący w II wieku twórca filozofii ''madhjamiki'' („Środkowej Drogi”).

Nowy!!: Sakja i Nagardżuna · Zobacz więcej »

Naropa

Naropa (tyb.; sanskryt: Nadaprada, ur. 1016, zm. 1100) – indyjski mistyk i mnich buddyjski, uczeń Tilopy, brat Nigumy, a także główny nauczyciel Marpy.

Nowy!!: Sakja i Naropa · Zobacz więcej »

Natura Buddy

Natura Buddy (także Tathagatagarbha, Sugatagarbha; sans. Buddhatā, chin. 佛性 fóxìng, kor. pulsŏng lub bulseong, jap. 仏性 busshō, wiet. phật tính, wylie: de bzhin gshegs pa’i snying po; chin. rulaizang) – esencja umysłu, najwyższa mądrość, absolutna natura wszystkiego, co istnieje, umożliwiająca osiągnięcie Oświecenia według buddyzmu.

Nowy!!: Sakja i Natura Buddy · Zobacz więcej »

Ningma

Mandarawy i Jeszie Tsogial nad którymi znajdują się Samantabhadra, Wadżrasattwa i Garab Dordże, a poniżej tybetańscy mistrzowie Longczenpa oraz Dżigme Lingpa Ningma (tyb.: རྙིང་མ་, Wylie: rnying ma, ZWPY: Nyingma) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Ningma · Zobacz więcej »

Padmasambhava

Padmasambhava (dosł. "zrodzony z lotosu"; tyb.: པདྨ་འབྱུང་གནས།, Wylie: pad ma 'byung gnas, ZWPY: Bämajungnä; chin.: 蓮花生, Liánhuāshēng), Guru Rinpocze (ok. 730-810) – urodzony w królestwie Oddijana, które znajdowało się na terenie obecnego Pakistanu wielki mahasiddha, który w VIII wieku przeniósł pełen przekaz buddyzmu do Tybetu i Bhutanu, a zwłaszcza nauki Wadżrajany.

Nowy!!: Sakja i Padmasambhava · Zobacz więcej »

Pinyin tybetański

Tybetański pinyin (chin. 藏文拼音 Zàngwén Pīnyīn, stąd skrót ZWPY) – oficjalna transkrypcja języka tybetańskiego przy użyciu alfabetu łacińskiego, używana na terenie ChRL.

Nowy!!: Sakja i Pinyin tybetański · Zobacz więcej »

Prasangika

Prasangika – jedna ze szkół madhjamaki, czyli tzw.

Nowy!!: Sakja i Prasangika · Zobacz więcej »

Sakja (klasztor)

Starsza północna część klasztoru Klasztor Sakja (tyb: ས་སྐྱ་དགོན།་, Wylie: sa skya dgon pa, od ས་སྐྱ sa skya, szara lub blada ziemia) – buddyjski klasztor w prefekturze Xigazê, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym.

Nowy!!: Sakja i Sakja (klasztor) · Zobacz więcej »

Sakja Pandita

Sakya Pandita Sakja Pandita Kunga Gyeltsen, Kunga Gylatshan Pal Zangpo (tyb.: ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་།, Wylie: sa skya paṇḍita kun dga’ rgyal mtshan, tyb.: Sa’gya Pandita Günga Gyaincain; 1182–1251 r. n.e.) – wielki tybetański przywódca duchowy, jeden z najbardziej wpływowych buddyjskich uczonych oraz scholastyków.

Nowy!!: Sakja i Sakja Pandita · Zobacz więcej »

Sanskryt

Rygwedy w sanskrycie Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii.

Nowy!!: Sakja i Sanskryt · Zobacz więcej »

Scholastyka (filozofia)

Mistrz i uczniowie (1464) Scholastyka – termin wieloznaczny, oznaczający początkowo naukę uprawianą na średniowiecznych uniwersytetach.

Nowy!!: Sakja i Scholastyka (filozofia) · Zobacz więcej »

Siunjata

Posąg przedstawiający Buddę Siakjamuniego nauczającego siunjatę, Muzeum w Sarnath, Indie. Siunjata (pāli. suññatā; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsŏng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) – pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu.

Nowy!!: Sakja i Siunjata · Zobacz więcej »

Sonam Tsemo

Sonam Tsemo (tyb.: བསོད་ནམས་རྩེ་མོ།, Wylie: bsod nams rtse mo, ZWPY: Soinam Zêmo; 1142-1182) – tybetański mistrz buddyzmu wadżrajany, należy do Pięciu Wielkich Mistrzów, którzy uważani są za założycieli szkoły sakja buddyzmu tybetańskiego.

Nowy!!: Sakja i Sonam Tsemo · Zobacz więcej »

Swatantrika

Bhavavivekę (Vi w n.e.), kluczową postać dla współczesnej madhjamaki Swatantrika – jedna ze szkół madhjamaki, czyli tzw.

Nowy!!: Sakja i Swatantrika · Zobacz więcej »

Tantra

Tantra - ilustracja z Patan Muzeum. Nepal. Tantra – rodzaj dzieła, właściwy dla tantryzmu śaktyjskiego, dźinijskiego i buddyjskiego.

Nowy!!: Sakja i Tantra · Zobacz więcej »

Tantry jogi najwyższej

Tantry jogi najwyższej (sanskryt. anuttara joga tantra, tyb. བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་, transliteracja Wyliego. rnal 'byor bla na med pa’i rgyud) – najbardziej zaawansowane tantry wadżrajany, gdzie występuje praktyka fazy spełniającej (transliteracja Wyliego. rdzogs rim), z punktu widzenia szkół sarma buddyzmu tybetańskiego takich jak sakja, kagju, gelug, dzionang.

Nowy!!: Sakja i Tantry jogi najwyższej · Zobacz więcej »

Transliteracja Wyliego

Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turrella Wyliego (1927–1984) w 1959.

Nowy!!: Sakja i Transliteracja Wyliego · Zobacz więcej »

Tulku

Tulku (tyb.: སྥྲུལ་སྐུ་, Wylie: sprul sku, ZWPY: zhügu) – w buddyzmie tybetańskim – istota, która manifestuje się w postaci ludzkiej przez wiele kolejnych inkarnacji, w przeciwieństwie do innych istot odradzająca się w świadomy sposób, aczkolwiek nie zawsze pamiętająca swoje poprzednie żywoty.

Nowy!!: Sakja i Tulku · Zobacz więcej »

Tybet (region)

Terytorium historycznego Tybetu, zaznaczone linią w kolorze ciemnopomarańczowym na tle współczesnych granic administracyjnych. Tybet (tyb.: བོད, Wylie: Bod, ZWPY: Poi; chin.: 西藏, pinyin: Xīzàng) – kraina historyczna w Azji obejmująca Wyżynę Tybetańską i jej przyległości, obecnie w większości w granicach Chin.

Nowy!!: Sakja i Tybet (region) · Zobacz więcej »

Virupa

Virupa – wielki mistrz buddyzmu tybetańskiego, mahasiddha z Indii, prekursor tybetańskiej szkoły sakja.

Nowy!!: Sakja i Virupa · Zobacz więcej »

Wadźrabhajrawa

Posążek przedstawiający jidama Wadżrabhajrawa, British Museum Wadżrabhajrawa (skt. यमान्तक Wadżra-przerażliwy, tybetański གཤིན་རྗེ་གཤེད་ Dzordże Shinjeshe, Transliteracja Wyliego: rDorje Gshin-rje-gshed), inna nazwa Jamantaka – gniewna forma Buddy należąca do nauk tantr Jogi Najwyższej buddyzmu tybetańskiego zwanych z sanskrytu jako Maha Anuttara Joga Tantra.

Nowy!!: Sakja i Wadźrabhajrawa · Zobacz więcej »

Wadźrajogini

Thanka przedstawiająca Wadżrajogini Wadżrajogini (sanskryt: Vajrayoginī; język chiński: 瑜伽空行母 Yújiā kōngxíngmǔ; język tybetański: Dorje Naljorma, transliteracja Wyliego: Rdo rje rnal ’byor ma, dosłownie Diamentowa Jogini) – jidam związany z tantrami Jogi najwyższej.

Nowy!!: Sakja i Wadźrajogini · Zobacz więcej »

Wadżrajana

mala Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok.

Nowy!!: Sakja i Wadżrajana · Zobacz więcej »

1034

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1034 · Zobacz więcej »

1073

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1073 · Zobacz więcej »

1092

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1092 · Zobacz więcej »

1102

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1102 · Zobacz więcej »

1142

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1142 · Zobacz więcej »

1158

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1158 · Zobacz więcej »

1174

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1174 · Zobacz więcej »

1182

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1182 · Zobacz więcej »

1216

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1216 · Zobacz więcej »

1235

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1235 · Zobacz więcej »

1251

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1251 · Zobacz więcej »

1280

Bez opisu.

Nowy!!: Sakja i 1280 · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Sakjapa.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »