Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Sefardyjczycy

Indeks Sefardyjczycy

292x292px Sefardyjczycy (także Spaniolowie, Żydzi sefardyjscy; od hebr. ספרד Sefarad Hiszpania i Portugalia) – określenie ludności żydowskiej zamieszkującej obszar Półwyspu Iberyjskiego, posługującej się dialektami judeo-romańskimi.

27 kontakty: Ameryka Południowa, Żydzi, Żydzi aszkenazyjscy, Bałkany, Bliski Wschód, Dialekty judeo-romańskie, Edykt z Alhambry, Francisco Franco, Heinrich Himmler, Hiszpania, Holandia, II wojna światowa, Imperium Osmańskie, Izrael, Język hebrajski, Jidysz, Katolicyzm, Ladino (dialekt judeo-hiszpański), Maghreb, Manuel I Szczęśliwy, Marrani, Mizrachijczycy, Półwysep Iberyjski, Polska, Portugalia, Włochy, Zamość.

Ameryka Południowa

Ameryka Południowa – kontynent o powierzchni 17,8 milionów km² leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Ameryka Południowa · Zobacz więcej »

Żydzi

Żydzi (dosł. „chwalcy /Jahwe/” lub „czciciele /Jahwe/” z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wówczas językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Żydzi · Zobacz więcej »

Żydzi aszkenazyjscy

Europie Środkowej (1881) Żydzi aszkenazyjscy, również Aszkenazyjczycy lub Aszkenazim (hebr. (l.mn.) אַשְׁכֲּנָזִים) oraz יְהוּדֵי אַשְׁכֲּנָז Jehudej Aszkenaz, „Żydzi z Aszkenazu”) – Żydzi zamieszkujący Europę Środkową, Wschodnią i częściowo Zachodnią, a od XVII wieku również Amerykę. Nazwa „aszkenazi” wywodzi się od Aszkanaza, postaci biblijnej i pierworodnego syna Gomera (Ks. Rodzaju X). W literaturze rabinicznej królestwo Aszkanaza pierwotnie związane było z ziemiami zamieszkałymi przez Scytów, następnie Słowian, zaś od XI wieku z Europą Północną i NiemcamiYiddish Civilisation: The Rise and Fall of a Forgotten Nation, Paul Kriwaczek (Londyn 2011), Rozdział 3, przypis 9.. Gdy w czasach późniejszych główne ośrodki żydowskiego nauczania skupiły się w Niemczech, Żydów zamieszkujących Europę Zachodnią i Środkową, zaczęto nazywać aszkenazim (aszkenazyjczykami). Pomiędzy XI a XIX wiekiem wielu Żydów aszkenazyjskich emigrowało na wschód, m.in. do Czech, Węgier, Rzeczpospolitej i do Rosji, czyli na tereny zamieszkałe przez ludność nie posługującą się językami germańskimi. Przenieśli ze sobą jidysz, język wywodzący się z dialektu wysokoniemieckiego i zapisywany alfabetem hebrajskim. Jidysz stopniowo ewoluował i stał się lingua franca aszkenazyjskich Żydów. Wspólnoty żydowskie trzech miast wzdłuż Renu: Spiry, Wormacji i Moguncji, utworzyły ligę zwaną miastami SzUMSzUM: akronim pierwszych liter nazw miast: Sz – ש‍ od Szpira, U – ו od Wermajza, M – מ od Magenca).. Miasta te były kolebką kultury i liturgii aszkenazyjskiej. Mimo że w XI wieku Żydzi aszkenazyjscy stanowili jedynie 3% ludności żydowskiej na świecie, w 1931 roku stanowili ok. 92%. Dziś liczbę tę można szacować na 80%. Większość wspólnot żydowskich wywodzących się z Europy, z wyjątkiem regionu Morza Śródziemnego, to wspólnoty aszkenazyjskie.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Żydzi aszkenazyjscy · Zobacz więcej »

Bałkany

Obszar Półwyspu Bałkańskiego Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Bałkany · Zobacz więcej »

Bliski Wschód

Bliski Wschód Mapa polityczna Zdjęcie satelitarne Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Bliski Wschód · Zobacz więcej »

Dialekty judeo-romańskie

Dialekty judeo-romańskie - dialekty lub języki, którymi posługują lub posługiwali się Żydzi wywodzący się z krajów romańskich - przede wszystkim Żydzi sefardyjscy wywodzący się z Półwyspu Iberyjskiego, ale także Żydzi włoscy i francuscy.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Dialekty judeo-romańskie · Zobacz więcej »

Edykt z Alhambry

Edykt z Alhambry (zwany również edyktem o wygnaniu Żydów) – edykt wydany 31 marca 1492 przez Królów Katolickich Hiszpanii Izabelę I Kastylijską i Ferdynanda II Aragońskiego, nakazujący wypędzenie Żydów z Królestwa Hiszpanii i jej posiadłości do 31 lipca 1492 roku.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Edykt z Alhambry · Zobacz więcej »

Francisco Franco

Francisco Franco Bahamonde, właśc.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Francisco Franco · Zobacz więcej »

Heinrich Himmler

Heinrich Luitpold HimmlerAdrian Weale SS Historia pisana na nowo, wyd.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Heinrich Himmler · Zobacz więcej »

Hiszpania

Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España) – państwo w Europie Południowej, największe z czterech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Hiszpania · Zobacz więcej »

Holandia

Holandia (nid. Nederland, wym.; zachodniofryzyjski Nederlân; papiamento Hulanda), Królestwo Niderlandów – państwo położone w zachodniej Europie i południowej części Ameryki Północnej (Karaiby), będące monarchią konstytucyjną, złożone z czterech krajów składowych: Holandii (część europejska), Aruby, Curaçao i Sint Maarten, oraz trzech gmin zamorskich: Bonaire, Saba i Sint Eustatius.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Holandia · Zobacz więcej »

II wojna światowa

Polskiego Radia o wybuchu wojny II wojna światowa – największa wojna światowa w historii, trwająca od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8/9 maja 1945), jej teatr działań wojennych objął prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany.

Nowy!!: Sefardyjczycy i II wojna światowa · Zobacz więcej »

Imperium Osmańskie

Imperium Osmańskie – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, które w okresie od XIV do XX wieku u szczytu rozwoju terytorialnego znajdowało się na trzech kontynentach: części Azji Południowo-Zachodniej, Afryce Północnej i Europie Południowo-Wschodniej.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Imperium Osmańskie · Zobacz więcej »

Izrael

Izrael (Jisra’el, Isrā’īl), oficjalnie Państwo Izrael (Medinat Jisra’el, Dawlat Isrā’īl) – państwo na Bliskim Wschodzie położone w Azji Zachodniej na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Izrael · Zobacz więcej »

Język hebrajski

Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. ˤiwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich północno-zachodnich, należących do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany przeważnie alfabetem hebrajskim.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Język hebrajski · Zobacz więcej »

Jidysz

''Elementarz'', Warszawa 1958 Jidysz (jid. jidisz, dosł. „żydowski” – od pierwotnego określenia w tym języku jidisz-tajcz „żydowski niemiecki”) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Jidysz · Zobacz więcej »

Katolicyzm

Katolicyzm – najliczniejsze wyznanie chrześcijańskie, uznające prymat biskupa Rzymu (papieża) nad całym Kościołem oraz dogmat o nieomylności papieża.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Katolicyzm · Zobacz więcej »

Ladino (dialekt judeo-hiszpański)

Ladino (לאדינו; zwany także dżudezmo, dżudio, spaniol, hakitia, judeo-hiszpański – ג'ודיאו-איספאנייול) – język żydowski, który powstał jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492-1497; zapisywany obecnie głównie alfabetem łacińskim.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Ladino (dialekt judeo-hiszpański) · Zobacz więcej »

Maghreb

Kraje Maghrebu Maghreb (al-Maġrib, dosłownie: 'zachód') – określenie stosowane przez Arabów w stosunku do regionu północno-zachodniej Afryki, powstałe w czasie ekspansji arabskiej w średniowieczu.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Maghreb · Zobacz więcej »

Manuel I Szczęśliwy

Manuel I Szczęśliwy lub Wielki (inne formy imienia: Emanuel lub Manoel), (ur. 31 maja 1469 r., zm. 13 grudnia 1521 r.) – król (Dom) portugalski od 1495 r. do dnia swojej śmierci.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Manuel I Szczęśliwy · Zobacz więcej »

Marrani

''Wieczór sederowy'' obchodzony przez marranów Marrani lub marranowie, a także marani, niekiedy zwani conversos (hiszp. marrano – znaczenie niejasne, być może „świnia”, hebr. אֲנוּסִים anusim – „zmuszeni”) – w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii nazwa używana w stosunku do żydowskich konwertytów, których podejrzewano o potajemne praktykowanie judaizmu.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Marrani · Zobacz więcej »

Mizrachijczycy

''Kurdyjscy Żydzi Mizrahi w Rawanduz, północny Irak, 1905.'' ''Jemeński Żyd Mizrahi z wczesnego XX wieku.'' Mizrachijczycy (także Mizrahi, z hebr. מזרחים – wschodni, spolszczona forma: Mizrachim; inne nazwy: orientalni, mizrachijscy, lub arabscy Żydzi) – określenie ludności żydowskiej zamieszkującej obszary państw arabskich położonych w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie, w Azji Środkowej oraz na Kaukazie.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Mizrachijczycy · Zobacz więcej »

Półwysep Iberyjski

Półwysep Iberyjski na mapie Europy Półwysep Iberyjski Półwysep Iberyjski (Półwysep Pirenejski, hiszp. i port. Península Ibérica, kat. Península Ibèrica, bask. Iberiar penintsula; w starożytności i średniowieczu Hiszpania) to półwysep znajdujący się w południowo-zachodniej części Europy.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Półwysep Iberyjski · Zobacz więcej »

Polska

Mapa administracyjna Polski Polska, Rzeczpospolita Polska (RP) – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w przeważającej części w dorzeczu Wisły i Odry.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Polska · Zobacz więcej »

Portugalia

Portugalia, Republika Portugalska (port. Portugal, wym.; oficjalna nazwa República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Portugalia · Zobacz więcej »

Włochy

Zdjęcie satelitarne Włoch Włochy, Republika Włoska (wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem Unii Europejskiej oraz wielu organizacji, m.in.: NATO, należące do siedmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G7.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Włochy · Zobacz więcej »

Zamość

Zamość (łac. Zamoscia, ukr. Замостя, ros. Замость (Замостье), jid.זאמאשטש) – miasto na prawach powiatu w południowej części województwa lubelskiego, siedziba władz powiatu zamojskiego i gminy Zamość.

Nowy!!: Sefardyjczycy i Zamość · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Żydzi Sefardyjscy.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »