Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Starożytny Egipt

Indeks Starożytny Egipt

artefaktów egipskich. Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie).

280 kontakty: Abu Simbel, Abydos, Achemenidzi, Ad-Dachila, Ahmose, Al-Bahrijja, Al-Farafira, Al-Kusajr (Egipt), Aleksander Macedoński, Aleksandria, Amarna, Amaunet, Amenemhat I, Amon (bóg egipski), Anatolia, Ani, Antinoopolis, Anubis, Apis, Archeologia, Archeowieści, Arsinoe (miasto w Egipcie), Artefakt (archeologia), Asklepios, Średnie Państwo, Asuan, Asyria, Atfih, Athribis (Dolny Egipt), Athribis (Górny Egipt), Aton, Atum, Awaris, Azja, Babilonia, Bastet, Bes (bóg egipski), Bliski Wschód, Bubastis, Buhen, Buto, Byblos, Cesarstwo Bizantyńskie, Cesarstwo Rzymskie, Chaos (mitologia), Charga, Chepri, Chnum, Chonsu, Chronologia, ..., Chrześcijaństwo, Cypr (wyspa), Damietta, Datowanie sotisowe, Dżeser, Deir el-Bahari, Dekadencja, Delta Nilu, Demeter, Demotyka, Dendera, Dionizos, Dolina Królów, Dolny Egipt, Drugi Okres Przejściowy, Dynastia 0, Dziewictwo Marii z Nazaretu, Echnaton, Edfu, Egipt, Egiptologia, Ekwici, Elefantyna, Enneada, Epoka Późna, Fajum, Filistyni, Górny Egipt, Geb, Giza, Harpokrates, Hathor, Hatszepsut, Hauhet, Heliopolis (Egipt), Hermopolis, Herodot, Hetyci, Hibe, Hierarchia, Hierasykaminos, Hieratyka, Hieroglify, Horemheb, Horus, Huh, Huryci, Hyksosi, Ideogram, II wiek p.n.e., III dynastia, Imhotep, Ippolito Rosellini, IV dynastia, IV tysiąclecie p.n.e., Izyda, Język egipski, Język koptyjski, Jean-François Champollion, Kamień z Palermo, Kamień z Rosetty, Kanon turyński, Karnak, Katarakta (geologia), Kauket, Kleopatra VII, Klimat zwrotnikowy, Kość słoniowa, Koczownik, Kom Ombo, Koptos, Kosmogonia, Kreta, Kuk (bóstwo), Kult religijny, Kultura badaryjska, Kultura Tasa, Kusz (kraina), Libia, Lidia (kraina), Ludy Morza, Luksor, Maat, Mady, Manethon, Mastaba, Medinet Habu, Memfis, Mentuhotep II, Mezopotamia, Min (bóg egipski), Monoteizm, Monsun, Montu, Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Mumifikacja, Muzeum Brytyjskie, Nagada I, Nagada II, Napoleon Bonaparte, Narmer, Naunet, Nechen, Nefertum, Neftyda, Neolit, Nomarcha, Nomy, Nowe Państwo (Egipt), Nubia, Nun, Nut, Ogdoada, Okres predynastyczny i protodynastyczny w Egipcie, Oktawian August, Ozyrys, Paleolit, Palestyna, Półwysep Arabski, Peluzjum, Peruka, Pesymizm, Pierwszy Okres Przejściowy, Piktogram, Piramida, Piramida Chefrena, Piramida Cheopsa, Piramida Dżesera, Piramida Mykerinosa, Pismo hieroglificzne, Pismo klinowe, Podboje arabskie, Prefekt (starożytność), Psametych I, Ptah, Ptahhotep, Ptolemeusz I Soter, Ptolemeusz V Epifanes, Ptolemeusze, Punt (kraina), Pustynia Arabska, Pustynia Libijska, Ra (bóg), Ramzes II, Ramzes III, Religia starożytnego Egiptu, Renenutet, Rosetta (miasto), Rzym, Sahara, Sais, Sakkara, Sąd Ostateczny, Sechmet, Semna, Senuseret III, Serapejon, Serapis, Seszat, Set (bóg), Siwa (oaza), Sobek, Sokar, Sparta, Stare Państwo, Starożytna Grecja, Starożytna Macedonia, Starożytny Bliski Wschód, Starożytny Iran, Starożytny Rzym, Synaj (półwysep), Synkretyzm religijny, Syropalestyna, Szedet, Szu (mitologia), Tanis (Egipt), Tatenen, Tawaret, Teby (Egipt), Tefnut, Teksty Piramid, Teksty Sarkofagów, Teodozjusz I Wielki, Thot, Tinis, Totmes I, Totmes III, Totmes IV, Trzeci Okres Przejściowy, Turkus, Tutanchamon, Uadżet, V dynastia, V tysiąclecie p.n.e., VI dynastia, VI tysiąclecie p.n.e., VI wiek p.n.e., VII wiek, Władysław Dziewulski (historyk), Wezyr (starożytny Egipt), Wiano, Wielki Sfinks, William F. Albright, William Flinders Petrie, Wyprawa Napoleona do Egiptu, XII dynastia, XIII dynastia, XIX dynastia, XV dynastia, XVI wiek p.n.e., XVII dynastia, XVIII dynastia, XVIII wiek p.n.e., XX dynastia, XXII dynastia, XXII wiek p.n.e., XXIII dynastia, XXV dynastia, XXVII wiek p.n.e., Zeus, 30 p.n.e., 332 p.n.e., 343 p.n.e., 395, 404 p.n.e., 525 p.n.e., 610 p.n.e., 664 p.n.e., 671 p.n.e.. Rozwiń indeks (230 jeszcze) »

Abu Simbel

Abu Simbel (arab. أبو سمبل, Abu Sumbul) – stanowisko archeologiczne w południowym Egipcie, w muhafazie Asuan.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Abu Simbel · Zobacz więcej »

Abydos

„Wielka świątynia” Setiego I w Abydos Abydos (eg. Abdżu, arab. Arabat El-Madfurnah – Pogrzebany Arabat) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, obecnie maleńka wioska na zachodnim brzegu Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Abydos · Zobacz więcej »

Achemenidzi

Achemenidzi (pers. هخامنشیان) – dynastia panująca w Iranie w latach 550–330 p.n.e. Nazwa dynastii używana powszechnie jest greckiego pochodzenia i wiąże się z imieniem legendarnego Achemenesa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Achemenidzi · Zobacz więcej »

Ad-Dachila

Ad-Dachila Stara dzielnica w miejscowości Mut Meczet w Al-Kasr Ad-Dachila albo Ad-Dachla (arab. الواحة الداخلة.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ad-Dachila · Zobacz więcej »

Ahmose

Ahmose (także Ahmosis I lub Jahmes) – faraon, władca starożytnego Egiptu, z XVIII dynastii, z początków Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ahmose · Zobacz więcej »

Al-Bahrijja

Al-Wahat al-Bahrijja – grupa oaz w północno-zachodnim Egipcie, na Pustyni Libijskiej, w muhafazie Giza.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Al-Bahrijja · Zobacz więcej »

Al-Farafira

''Biała Pustynia'' w okolicach Farafry Al-Farafira (Farafra) – miasto i oaza w zachodnim Egipcie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Al-Farafira · Zobacz więcej »

Al-Kusajr (Egipt)

Al-Kusajr (arab. القصير Al-Quşayr, gr. Leukos Limen) – miasto portowe liczące ponad 24 tys.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Al-Kusajr (Egipt) · Zobacz więcej »

Aleksander Macedoński

Aleksander III Macedoński (Aleksandros ho Tritos ho Makedon) zwany też Aleksandrem Wielkim (Aleksandros ho Megas) i niezwyciężonym (άνίκητος) (ur. 19–20 lipca 356 p.n.e. w Pelli, zm. 10 czerwca 323 p.n.e. w Babilonie) – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336–323 p.n.e. Jest powszechnie uznawany za wybitnego stratega i jednego z największych zdobywców w historii ludzkości.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Aleksander Macedoński · Zobacz więcej »

Aleksandria

Nowy gmach Biblioteki Aleksandryjskiej Aleksandria (arab. الإسكندرية, Al-Iskandarijja;, Aleksandreia; łac. Alexandria) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczbą 4,11 mln mieszkańców w 2006) i aglomeracja z liczbą 4,48 mln mieszkańców w 2008, co stawia ją na szóstym miejscu wśród wszystkich aglomeracji Afryki.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Aleksandria · Zobacz więcej »

Amarna

Plan Achetaton Echnaton i jego rodzina oddają cześć Atonowi Amarna (staroegipskie Achetaton) – miejscowość nad środkowym biegiem Nilu, na jego wschodnim brzegu, około 320 km na południe od Kairu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Amarna · Zobacz więcej »

Amaunet

Amaunet (również Amonet) – bogini egipska, (identyfikowana z boginią Mut), małżonka Amona.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Amaunet · Zobacz więcej »

Amenemhat I

Amenemhat I – faraon – władca starożytnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Amenemhat I · Zobacz więcej »

Amon (bóg egipski)

Amon (egip. Imn – ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) – egipski bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodnościJako Amon Kamutef – bóg płodności – przedstawiany tak jak Min w ityfallicznej postaci z dużym, wzwiedzionym fallusem.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Amon (bóg egipski) · Zobacz więcej »

Anatolia

data dostępu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Anatolia · Zobacz więcej »

Ani

* ani - spójnik.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ani · Zobacz więcej »

Antinoopolis

Antinoopolis, także: Antinoe (z gr.) – starożytne miasto egipskie założone około 137 roku przez cesarza rzymskiego Hadriana na cześć zmarłego kochanka i dworzanina Antinousa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Antinoopolis · Zobacz więcej »

Anubis

Anubis (gr. ’Άνουβις) – w egipskiej mitologii bóg o głowie szakala, ściśle łączony z mumifikacją i życiem pozagrobowym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Anubis · Zobacz więcej »

Apis

Sakkarze, obecnie na wystawie w Luwrze, Paryż Apis (grecka forma egipskiego imienia Hapi – boga Nilu, który kontrolował wylewy rzeki) – święty byk w Memfis, uważany za wcielenia Ptaha, później Ozyrysa, przez co został bóstwem podziemnym kojarzonym z minerałami i klejnotami; przez Greków utożsamiany z Hadesem.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Apis · Zobacz więcej »

Archeologia

autostrady A2 Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Archeologia · Zobacz więcej »

Archeowieści

Archeowieści – częściowo płatny wortal (serwis informacyjny) pod adresem, dotyczący archeologii i nauk pokrewnych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Archeowieści · Zobacz więcej »

Arsinoe (miasto w Egipcie)

Arsinoe – miasto w starożytnym Egipcie, dziś Suez, założone przez Ptolemeusza II Filadelfosa i nazwane na cześć jego żony Arsinoe.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Arsinoe (miasto w Egipcie) · Zobacz więcej »

Artefakt (archeologia)

Artefakt – wytwór ręki ludzkiej, każdy przedmiot wykonany lub zmodyfikowany przez człowieka, a następnie odkryty w wyniku badań archeologicznych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Artefakt (archeologia) · Zobacz więcej »

Asklepios

Asklepios (także Eskulap; gr. Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Asklepios · Zobacz więcej »

Średnie Państwo

Egipt na tle starożytnego Bliskiego Wschodu w I poł. II tysiąclecia p.n.e. Mentuhotepa II Średnie Państwo – okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący panowanie XI i XII, a według niektórych również XIII dynastii, w latach od ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Średnie Państwo · Zobacz więcej »

Asuan

Nieukończony obelisk w Asuanie Widok wzdłuż jednej z głównych ulic Asuanu, łączącej stację kolejową z nabrzeżem Nilu Asuan (arab. أسوان, Aswan, Aswān) - miasto na południu Egiptu i zarazem stolica gubernatorstwa o tej samej nazwie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Asuan · Zobacz więcej »

Asyria

thumb Asyria (akad. māt Aššurki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Asyria · Zobacz więcej »

Atfih

Atfih (arab. أطفيح, gr., łac. Afroditopolis, kopt. Tepihu) - miasto w Egipcie w muhafazie Giza.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Atfih · Zobacz więcej »

Athribis (Dolny Egipt)

Obelisk Ramzesa II z Athribis, Muzeum Archeologiczne w Poznaniu Athribis (egip. Hut – Herib, Hut-Heri-Ib – Środkowa Świątynia) - miasto w starożytnym Egipcie w Delcie Nilu, obecnie Tell Atrib, dzielnica współczesnego miasta Benha, 40 km na północ od Kairu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Athribis (Dolny Egipt) · Zobacz więcej »

Athribis (Górny Egipt)

Athribis (z gr.; egip. Hut-Repit, obecnie Uannina) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, na zachodnim brzegu Nilu, w IX nomie, 10 km na południowy wschód od stolicy nomu Achmim, 10 km na południowy zachód od Sohag.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Athribis (Górny Egipt) · Zobacz więcej »

Aton

Symbol Atona Aton (także Aten – w języku egipskim ỉtn oznacza tarczę słoneczną) – bóg egipski.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Aton · Zobacz więcej »

Atum

Atum (egip.Itm) – jeden z głównych i najstarszych bogów starożytnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Atum · Zobacz więcej »

Awaris

Awaris (egip. Hut-uret) – starożytne miasto w północno-wschodniej części delty Nilu, stolica Hyksosów, władców starożytnego Egiptu z XV i XVI dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Awaris · Zobacz więcej »

Azja

Azja (gr. Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Azja · Zobacz więcej »

Babilonia

Babilonia – starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Babilonia · Zobacz więcej »

Bastet

Bastet, znana też pod nazwą Bast, Boubastis, Pasht, Ubasti, Ba en Aset – w mitologii egipskiej bogini miłości, radości, muzyki, tańca, domowego ogniska, płodności, a także kotów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Bastet · Zobacz więcej »

Bes (bóg egipski)

Bes – w mitologii egipskiej bóg wesela, tańców i rodziny, opiekun kobiet rodzących i dzieci.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Bes (bóg egipski) · Zobacz więcej »

Bliski Wschód

Bliski Wschód Mapa polityczna Zdjęcie satelitarne Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Bliski Wschód · Zobacz więcej »

Bubastis

Per-Bast (gr. Bubastis) – miasto w starożytnym Egipcie w Delcie Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Bubastis · Zobacz więcej »

Buhen

Rekonstrukcja fortecy - widok od strony południowej Buhen – starożytne miasto w Nubii, w pobliżu II Katarakty na Nilu, na terytorium dzisiejszego pn.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Buhen · Zobacz więcej »

Buto

Buto (egip. Per-Wadżet, arab. Tell el-Farain) – zhellenizowana nazwa miasta egipskiego położonego w delcie Nilu, które odgrywało znaczną rolę w okresie predynastycznym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Buto · Zobacz więcej »

Byblos

Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Byblos · Zobacz więcej »

Cesarstwo Bizantyńskie

Cesarstwo wschodniorzymskie (bizantyjskie) Cesarstwo Wschodniorzymskie, później Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Cesarstwo Bizantyńskie · Zobacz więcej »

Cesarstwo Rzymskie

Cesarstwo Rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Cesarstwo Rzymskie · Zobacz więcej »

Chaos (mitologia)

Chaos (gr. Cháos, łac. Chaos ‘pustka’) – w mitologii greckiej uosobienie Próżni pierwotnej (stanu przed uporządkowaniem elementów wszechświata).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chaos (mitologia) · Zobacz więcej »

Charga

Charga (arab. الخارجة, Al-Charidża) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Nowa Dolina, położone w oazie Charga na Pustyni Libijskiej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Charga · Zobacz więcej »

Chepri

Chepri (stający się) - prabóstwo egipskie, czczone pod postacią skarabeusza.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chepri · Zobacz więcej »

Chnum

Chnum – w mitologii egipskiej pradawny bóg Górnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chnum · Zobacz więcej »

Chonsu

Chonsu (Wędrowiec) – tebański bóg Księżyca.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chonsu · Zobacz więcej »

Chronologia

Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczeniu wydarzeń, zjawisk na podstawie przyjętego podziału czasu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chronologia · Zobacz więcej »

Chrześcijaństwo

Chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawiona, określana niekiedy jako chrystianizm.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Chrześcijaństwo · Zobacz więcej »

Cypr (wyspa)

Cypr – azjatycka wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego, często traktowana jako część Bliskiego Wschodu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Cypr (wyspa) · Zobacz więcej »

Damietta

Damietta (arab. دمياط.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Damietta · Zobacz więcej »

Datowanie sotisowe

Datowanie sotisowe leży u podstaw tradycyjnej chronologii starożytnego Egiptu, gdyż jest jedyną metodą pozwalającą na możliwie precyzyjne umiejscowienie w czasie królów egipskich rządzących w II tysiącleciu przed n.e. Jako że praktycznie cała chronologia starożytna tego okresu (dla państw Żyznego Półksiężyca oraz basenu Morza Śródziemnego) opiera się na chronologii egipskiej, można stwierdzić, iż cała chronologia starożytna II tysiąclecia p.n.e. została opracowana pośrednio przy użyciu datowania sotisowego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Datowanie sotisowe · Zobacz więcej »

Dżeser

Dżeser (Dżoser, Neczerichet) – władca górnego i dolnego Egiptu, pierwszy król z III dynastii z okresu Starego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dżeser · Zobacz więcej »

Deir el-Bahari

Plan świątyń w Deir el-Bahari: I) Świątynia Mentuhotepa II II) Świątynia Totmesa III III) Świątynia Hatszepsut 1) Bab el-Hosan 2) Westybul wewnętrzny 3) Taras z kolumnadą 4) Tumulus 5) Sala hypostylowa 6) Sanktuarium 7) Dziedziniec 8) Pierwszy portyk 9) Pierwszy taras 10) Drugi portyk 11) Kaplica Hathor 12) Kaplica Anubisa 13) Dziedziniec 14) Sanktuarium Amona 15) Świątynia solarna 16) Sanktuarium Hatszepsut i Totmesa I Kompleks świątyń w Deir el-Bahari Widok ze wzgórz tebańskich Deir el-Bahari, Dajr al-Bahri (arab. دير البحري, nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Klasztor Północny”) – obecnie jest to stanowisko archeologiczne w Górnym Egipcie leżące na zachodnim brzegu Nilu naprzeciw Karnaku w wielkim zakolu skalnym utworzonym przez urwisko płaskowyżu Pustyni Libijskiej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Deir el-Bahari · Zobacz więcej »

Dekadencja

Dekadencja (decadence – fr. z łac. decadentia - odpadnięcie, odstąpienie, zmarnienie) – rozkład wartości kulturowych, społecznych; chylenie się ku upadkowi; kryzys lub schyłek (literatury, sztuki itp.).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dekadencja · Zobacz więcej »

Delta Nilu

Delta Nilu z satelity Sieć osiedleńcza w delcie Nilu, na zdjęciu widoczne oświetlone miejscowości leżące nad rzeką Delta Nilu – rozległa delta rzeki Nil w północnym Egipcie, w miejscu gdzie wpada ona do Morza Śródziemnego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Delta Nilu · Zobacz więcej »

Demeter

Demeter (także Demetra; Dēmḗtēr, Dḗmētra) – w mitologii greckiej bogini płodności ziemi, urodzaju, ziemi uprawnej, zbóż, rolnictwa; matka Kory (Persefony).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Demeter · Zobacz więcej »

Demotyka

kamienia z Rosetty Demotyka (demotika ‘ludowe’, od demotika grammata ‘pismo ludowe’) – nazwa zarówno odmiany pisma wywodzącego się z regionalnego wariantu hieratyki stosowanej w Dolnym Egipcie w Trzecim Okresie Przejściowym, jak i ówczesnego potocznego języka zapisywanego tym pismem używanego w Starożytnym Egipcie w Epoce Późnej, Okresie Greckim i Rzymskim.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Demotyka · Zobacz więcej »

Dendera

Głowica przedstawiająca Hathor Zodiak z Dendery Dendera (gr. Tentyra; obie nazwy powstały ze staroegipskiego Enettentore) — miasto w Górnym Egipcie, na prawym brzegu Nilu; w starożytności ośrodek kultu bogini Hathor.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dendera · Zobacz więcej »

Dionizos

Dionizos Muzeum Brytyjskie Dionizos (także Bakchos, Bachus; gr. Diṓnysos, Diónysos, Bákchos, łac. Dionysus, Bacchus) – w mitologii greckiej bóg płodności, dzikiej natury, winnej latorośli i wina, reprezentujący jego upajający i dobroczynny wpływ.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dionizos · Zobacz więcej »

Dolina Królów

Widok na Dolinę Królów Wschodnia krawędź Doliny Królów Dolina Królów Biban al-Muluk – część nekropolii tebańskiej, dolina położona na terenie Teb Zachodnich będąca miejscem spoczynku królów Egiptu w okresie od XVIII do XX dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dolina Królów · Zobacz więcej »

Dolny Egipt

Nomy Dolnego Egiptu Dolny Egipt (egip. Ta Mehu) – obszar położony w delcie Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dolny Egipt · Zobacz więcej »

Drugi Okres Przejściowy

Drugi Okres Przejściowy – okres w historii starożytnego Egiptu pomiędzy Średnim Państwem a Nowym Państwem, który charakteryzował się ogólną destabilizacją polityczną państwa i rozbiciem dzielnicowym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Drugi Okres Przejściowy · Zobacz więcej »

Dynastia 0

Dynastia 0 (ok. 3200 p.n.e – ok. 3000 p.n.e.) – określenie stosowane wobec władców Górnego Egiptu, którzy prawdopodobnie zjednoczyli Egipt przed I dynastią.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dynastia 0 · Zobacz więcej »

Dziewictwo Marii z Nazaretu

język.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Dziewictwo Marii z Nazaretu · Zobacz więcej »

Echnaton

Amenhotep IV, także Amenophis IV (Echnaton) – władca starożytnego Egiptu (faraon) z XVIII dynastii, syn Amenhotepa III i królowej Teje.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Echnaton · Zobacz więcej »

Edfu

Posąg Horusa z Edfu Pylony świątyni w Edfu Edfu (arab. إدفو, Idfu, egip. Behdet, w czasach rzymskich Apollonopolis Magna) – miasto w południowym Egipcie na zachodnim brzegu Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Edfu · Zobacz więcej »

Egipt

Gizie 220x220px 200x200px Egipt (Miṣr; dialekt egipski Máṣr, /masˤɾ/;;, Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة, Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Egipt · Zobacz więcej »

Egiptologia

Egiptologia – nauka zajmująca się badaniem historii starożytnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Egiptologia · Zobacz więcej »

Ekwici

Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, posiadający majątki o wartości minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia (stąd nazwa ekwitów znacząca "jeźdźcy": łac. equus oznacza konia), noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku zdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ekwici · Zobacz więcej »

Elefantyna

Feluka na tle wschodniego brzegu Elefantyny Nocny widok z Asuanu w kierunku wyspy Elefantyny Elefantyna (arab. Dżazirat Aswan) − wyspa na rzece Nil, poniżej pierwszej katarakty.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Elefantyna · Zobacz więcej »

Enneada

Enneada (enneas, dopełniacz enneados, od ennea "dziewięć"; eg. pesedżet), Dziewiątka bogów – określenie stosowane najczęściej w mitologii egipskiej, oznaczające panteon bogów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Enneada · Zobacz więcej »

Epoka Późna

Epoka Późna – okres od około 656 – 525 p.n.e.; epoka w dziejach starożytnego Egiptu od XXVI dynastii do XXXI dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Epoka Późna · Zobacz więcej »

Fajum

Widok na oazę Fajum Mapa oazy Fajum Fajum (arab. الفيوم, w transkrypcji ISO: Al-Fayyūm) – oaza w północnym Egipcie, na Pustyni Libijskiej, w muhafazie Fajum.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Fajum · Zobacz więcej »

Filistyni

Syropalestyny ok. 830 p.n.e. Filistea oznaczona kolorem szarym. Filistyni (hebr. פלשתים Plisztim - „obcy, wędrowcy”, eg. Peleset) – lud zamieszkujący w starożytności tereny południowego wybrzeża Kanaanu położone na zachód od Judei.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Filistyni · Zobacz więcej »

Górny Egipt

Nomy Górnego Egiptu Górny Egipt (egip. Ta Shemau) – kraina starożytnego Egiptu nazwana tak dla odróżnienia od leżącej na północ od niej krainy Dolnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Górny Egipt · Zobacz więcej »

Geb

Geb – w mitologii egipskiej bóg Ziemi, brat i mąż nieba – bogini Nut, syn boga powietrza – Szu i bogini uosabiającej wilgoć – Tefnut; jeden z bogów Wielkiej Enneady.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Geb · Zobacz więcej »

Giza

Giza (arab. الجيزة, Al-Ǧīza; egip. arab. Ig-Gīza) – miasto w Egipcie, na zachodnim brzegu Nilu, naprzeciw Kairu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Giza · Zobacz więcej »

Harpokrates

Harpokrates (gr. Ἁρποκράτης Harpokrátēs) – egipsko-greckie bóstwo popularne w świecie śródziemnomorskim w okresie hellenistycznym i rzymskim.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Harpokrates · Zobacz więcej »

Hathor

Hathor (Het-heret, Het-Heru – egip. Pałac/Dom Horusa) – egipska bogini nieba, uosobienie Wielkiej Macierzy, a także patronka nekropolii tebańskiej, Oko Ra.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hathor · Zobacz więcej »

Hatszepsut

Hatszepsut – faraon, władczyni starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hatszepsut · Zobacz więcej »

Hauhet

Hauhet – prabóstwo egipskie uosabiające nieskończoność, przedstawiane w postaci węża.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hauhet · Zobacz więcej »

Heliopolis (Egipt)

Heliopolis (z gr. lub – "miasto słońca"; egip. Iunu lub Junu – "słupy", "miasto słupów"; hebr. On; arab. مصر الجديدة.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Heliopolis (Egipt) · Zobacz więcej »

Hermopolis

Hermopolis (z gr., egip. -Hemenu – "miasto ośmiu", również Hermopolis Magna) – prastare miasto w starożytnym Egipcie, stolica XV nomu Górnego Egiptu; miasto ośmiu bóstw (Ogdoady): Centrum kultu Thota (gr. Hermesa - stąd gr. nazwa miasta Hermopolis).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hermopolis · Zobacz więcej »

Herodot

Herodot z Halikarnasu (starogr., Herodotos ho Halikarnasseus) (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany Ojcem historii, czasem także Ojcem geografii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Herodot · Zobacz więcej »

Hetyci

Płaskorzeźba króla Tudhalijasa IV w Yazılıkaya pod Hattusą Procesja 12 bogów świata podziemnego; płaskorzeźba z Yazılıkaya Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hetyci · Zobacz więcej »

Hibe

Hibe (arab. الحيبة) – starożytne miasto, dziś niewielka miejscowość al-Hiba, znajdująca się w Egipcie, na pustyni Libijskiej, na północ od Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hibe · Zobacz więcej »

Hierarchia

Hierarchia (z gr. "urząd najwyższego kapłana").

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hierarchia · Zobacz więcej »

Hierasykaminos

Świątynia Mahannaki, 1857 Hierasykaminos (z greckiego) – miasto znajdujące się w starożytności w środkowym biegu Nilu, nieco powyżej I katarakty.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hierasykaminos · Zobacz więcej »

Hieratyka

Hieratyka (gr. ἱερατικός `kapłański' z ἱερεύς „kapłan”) – jedna z form starożytnego pisma egipskiego, służąca przeważnie do zapisywania świętych tekstów na papirusie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hieratyka · Zobacz więcej »

Hieroglify

Hieroglify ze świątyni w Kom Ombo Hieroglify (hieroglyphiká, dosł. „święte znaki”) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hieroglify · Zobacz więcej »

Horemheb

Horemheb dający dar dla boga Atuma. Muzeum w Luksorze Horemheb, także Haremhab, początkowo Paatonemheb (1306-1292 p.n.e.) – ostatni faraon XVIII dynastii, nie spokrewniony jednak ze swoimi poprzednikami ani następcami, mąż Amenii, a po jej śmierci Mutnedżmet, córki Aj i królowej Tiy II.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Horemheb · Zobacz więcej »

Horus

Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Horus · Zobacz więcej »

Huh

Huh (znany także jako Heh, Hah) – egipskie bóstwo męskie wyobrażane w postaci żaby, wchodzące w skład hermopolitańskiej Ogdoady.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Huh · Zobacz więcej »

Huryci

epoce brązu (kolor różowy). Huryci – lud wywodzący się z Wyżyny Armeńskiej, później zasiedlający Mezopotamię.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Huryci · Zobacz więcej »

Hyksosi

Hyksosi (egip. hekau chasut – władcy obcych krajów arab. الملوك الرعاة – królowie pasterze) – termin określający niejednorodną etnicznie grupę ludów zachodnioazjatyckich (semickich i huryckich) przybyłych do delty Nilu ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Hyksosi · Zobacz więcej »

Ideogram

Człowiek z toporem w głowie – hieroglif oznaczający „wroga” lub „śmierć”. Płaskorzeźba ze świątyni w Luksorze piśmie wielkopieczęciowym; postać współczesna '''从''' Ideogram (łac. idea – prawzór – umowny znak graficzny, wyrażający określone pojęcie bez użycia liter. Ideogramami posługuje się współcześnie pismo chińskie, pismo japońskie i pismo w Korei Południowej, a w starożytności także hieroglify egipskie i pismo klinowe. Nie informuje on o wymowie, stąd np. ten sam znak chiński może być w różnych dialektach języka chińskiego wymawiany odmiennie zachowując swoje znaczenie. Ideogramy wywodzą się z piktogramów: najprostsze ideogramy to obrazy istot lub przedmiotów (ideogram oznaczał konkretną rzecz wyobrażoną) lub obrazki przedstawiające jakąś czynność np. picia. Z czasem ulegały uproszczeniu, przedstawiając czynności itp. w sposób symboliczny (np. para naszkicowanych nóg oznaczała „chodzić”).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ideogram · Zobacz więcej »

II wiek p.n.e.

II wiek p.n.e. >.

Nowy!!: Starożytny Egipt i II wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

III dynastia

III dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu panująca w latach.

Nowy!!: Starożytny Egipt i III dynastia · Zobacz więcej »

Imhotep

Figurka Imhotepa, Luwr, Paryż Imhotep (czasami wymawiane jako A.mhotep lub Ii-em-Hotep, egip. ii-m-ḥtp) – pierwszy architekt i lekarz znany z imienia z pisanych źródeł historycznych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Imhotep · Zobacz więcej »

Ippolito Rosellini

Popiersie Ippolito Roselliniego, Muzeum Archeologiczne we Florencji Ippolito Rosellini, właśc.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ippolito Rosellini · Zobacz więcej »

IV dynastia

IV dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu w okresie Starego Państwa Lata panowania.

Nowy!!: Starożytny Egipt i IV dynastia · Zobacz więcej »

IV tysiąclecie p.n.e.

V tysiąclecie p.n.e. IV tysiąclecie p.n.e. III tysiąclecie p.n.e.XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e. XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i IV tysiąclecie p.n.e. · Zobacz więcej »

Izyda

Izyda (Isis, dopełniacz Isidos, egip. Iset, Iszet) – w mitologii egipskiej bogini płodności, opiekunka rodzin.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Izyda · Zobacz więcej »

Język egipski

Język egipski – wymarły język z grupy języków afroazjatyckich, używany przez starożytnych Egipcjan.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Język egipski · Zobacz więcej »

Język koptyjski

Koptyjska inskrypcja z tekstem liturgicznym z V – VI wieku (Górny Egipt) Język koptyjski – ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, potomek języka staroegipskiego, należy do rodziny języków afroazjatyckich.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Język koptyjski · Zobacz więcej »

Jean-François Champollion

Leona Cognieta z 1831 r. Jean-François Champollion (ur. 23 grudnia 1790 w Figeac, zm. 4 marca 1832 w Paryżu) – francuski językoznawca, archeolog, egiptolog i poliglota.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Jean-François Champollion · Zobacz więcej »

Kamień z Palermo

Kamień z Palermo Kamień z Palermo – fragment stelli, wykonanej z czarnego bazaltu, zawierający annały staroegipskie, stanowiące jedno z najważniejszych źródeł informacji o najstarszych dziejach starożytnego Egiptu z podaną jednocześnie chronologią wydarzeń.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kamień z Palermo · Zobacz więcej »

Kamień z Rosetty

Kamień z Rosetty Naukowcy oglądają Kamień z Rosetty podczas Międzynarodowego Kongresu Orientalistów w 1874 Muzeum Brytyjskim Kamień z Rosetty – zabytek piśmiennictwa staroegipskiego, którego odkrycie miało przełomowe znaczenie dla odczytania egipskich hieroglifów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kamień z Rosetty · Zobacz więcej »

Kanon turyński

Sposób zapisu imion władców i czasu ich panowania Kanon turyński, Papirus turyński, Królewska Lista z Turynu – unikatowy papirus, napisany w hieratyce, obecnie znajdujący się w Museo delle Antichità Egizie w Turynie, skąd wywodzi się jego współczesna nazwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kanon turyński · Zobacz więcej »

Karnak

Karnak - widok ogólny Karnak - aleja kriosfinksów, prowadząca do świątyni w Luksorze Posąg Ramzesa II z Nefertari na wielkim dziedzińcu Totmesa III Karnak - sala hypostylowa Karnak, arab. الكرنك, egip. Ipet-sut - "Najbardziej Dobrane z Miejsc" – miasto w Górnym Egipcie, w muhafazie Lukor, na wschodnim brzegu Nilu, 2,5 km na północ od Luksoru.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Karnak · Zobacz więcej »

Katarakta (geologia)

Sześć katarakt Nilu Katarakta – rodzaj progu rzecznego zbudowanego ze skał bardzo odpornych na erozję, sąsiadujących ze skałami mniej odpornymi, wyżłobionymi głębiej przez rzekę.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Katarakta (geologia) · Zobacz więcej »

Kauket

Kauket – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność, przedstawiane w postaci węża.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kauket · Zobacz więcej »

Kleopatra VII

Kleopatra VII Filopator, Kleopatra Wielka, gr. Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ, egip. Qlwpdrt – Kliupadrat (ur. 69 rok p.n.e., zm. 12 sierpnia 30 roku p.n.e. w Aleksandrii) – ostatnia królowa hellenistycznego Egiptu, panująca w latach 51–30 p.n.e. Nosiła tytuły Królowa, Nowa Bogini, Bogini Miłująca Ojca, Bogini Miłująca Ojczyznę.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kleopatra VII · Zobacz więcej »

Klimat zwrotnikowy

Sahara – jeden z obszarów strefy klimatów zwrotnikowych widziany z satelity Strefa Klimatów zwrotnikowych – w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Klimat zwrotnikowy · Zobacz więcej »

Kość słoniowa

Mężczyźni trzymający ciosy słonia (Dar es Salaam, ok. 1900) Ozdoba wykonana z kości słoniowej Leona Wyczółkowskiego (1907) Kość słoniowa – handlowa nazwa zębiny różnych ssaków używanej do wyrobów dzieł sztuki lub w zdobnictwieSobczak & Sobczak 1998.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kość słoniowa · Zobacz więcej »

Koczownik

Koczownik – także nomada, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Koczownik · Zobacz więcej »

Kom Ombo

Plan świątyni w Kom Ombo: 1) Święty Świętych (sanktuarium Sobka) 2) Mur otaczający kompleks 3) Święty Świętych (sanktuarium Horusa Starszego) 4) Schody 5) Sala Hypostylowa 6) Pronaos 7) Kaplica Hathor 8) Brama Ptolemeusza XII Auletesa 9) Studnia 10) Pylon 11) Wielki Dziedziniec z ołtarzem 12) Mammisi (Dom Urodzin Boga-Dziecka) 13) Sala Fundacji Świątyni 14) Sala Ofiar 15) Sala Posągów 16) Kaplica Sobka Kom Ombo (egip. Nebit - Miasto złota, arab. كوم أمبو, wym. Kaum Umbu, łac. Ambo i Ombi, pol. Ombria) – rolnicze miasto na południu Egiptu, słynące ze stojącej tam świątyni.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kom Ombo · Zobacz więcej »

Koptos

Kift – miasto w Egipcie, w muhafazie Kina.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Koptos · Zobacz więcej »

Kosmogonia

Kosmogonia, z gr. κόσμος, kósmos (wszechświat, także ład, porządek) oraz gónos (pochodzenie) – całość wyobrażeń o pochodzeniu świata dla danej religii lub systemu filozoficznego oraz dział astronomii, który zajmuje się genezą i ewolucją ciał niebieskich, przeważnie tych z Układu Słonecznego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kosmogonia · Zobacz więcej »

Kreta

Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kreta · Zobacz więcej »

Kuk (bóstwo)

Kuk – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność, przedstawiane w postaci żaby.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kuk (bóstwo) · Zobacz więcej »

Kult religijny

hinduista podczas modlitwy w rzece Kult religijny – integralny składnik religii, który w szerokim tego pojęcia znaczeniu oznacza czynności, dokonywane z pobudek religijnych, zaś w wąskim znaczeniu oznacza ustalone rytuały, odprawiane ku czci wobec sacrumJ.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kult religijny · Zobacz więcej »

Kultura badaryjska

Mapa ze znaleziskami kultury badaryjskiej (na czerwono) Kultura badaryjska, kultura Badari – nazwa niniejszej jednostki kulturowej związana jest z eponimicznym stanowiskiem w Al-Badari.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kultura badaryjska · Zobacz więcej »

Kultura Tasa

Kultura Tasa (zwana również kulturą taską) – kultura neolityczna rozwijająca się w ostatniej ćwierci V tysiąclecia p.n.e. w górnym Egipcie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kultura Tasa · Zobacz więcej »

Kusz (kraina)

Morza Czerwonego ok. 400 r. p.n.e. Kusz – starożytna kraina położona na południe od II katarakty Nilu (obecnie północny Sudan).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Kusz (kraina) · Zobacz więcej »

Libia

Flaga Libii w latach 1977–2011 Trypolis Panorama Trypolisu Tobruk Al-Bajda Bengazi Sabracie Pustynia Libijska Libia (arab. ليبيا, trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا, trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne), ze stolicą w Trypolisie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Libia · Zobacz więcej »

Lidia (kraina)

Lidia Lidia u szczytu swej potęgi Lidia (gr. Lydia) – historyczna kraina w zachodniej Azji Mniejszej leżąca w dorzeczu rzek Kaystros i Hermos, oraz nazwa starożytnego państwa, ze stolicą w Sardes, istniejącego do 546 r. p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Lidia (kraina) · Zobacz więcej »

Ludy Morza

Egipt Ludy Morza – termin utworzony przez francuskiego egiptologa Gastona Maspero na określenie przemieszczających się i wojowniczych grup ludności bliżej nieznanego pochodzenia, które doprowadziły do wielkiej destabilizacji starożytnego Bliskiego Wschodu i zagroziły państwu faraonów na przełomie XIII i XII w. p.n.e. Wiele wskazuje na to, że to właśnie Ludy Morza zapoczątkowały wielkie przemiany polityczne, kulturowe i etniczne we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ludy Morza · Zobacz więcej »

Luksor

Luksor (arab. الأقصر, wym. egip.) – miasto w południowym Egipcie, na prawym brzegu Nilu, w miejscu południowej części starożytnych Teb, oddzielone kanałem od części północnej, zwanej obecnie Karnak.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Luksor · Zobacz więcej »

Maat

120px Maat – w mitologii egipskiej bogini praw porządku, harmonii i sprawiedliwości w kosmosie i społeczeństwie, małżonka Thota.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Maat · Zobacz więcej »

Mady

Mady (l. poj.: mada, inaczej fluwisole, ang. alluvial soils) – gleby powstałe w wyniku nagromadzenia się materiału niesionego przez wody i akumulowanego w wyniku wytracania energii wody.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Mady · Zobacz więcej »

Manethon

Manethon (Maneton) (III wiek p.n.e.) - zhellenizowany kapłan egipski, znający oprócz greki egipskie tradycje i potrafiący czytać hieroglify.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Manethon · Zobacz więcej »

Mastaba

Przekrój mastaby Mastaba (arab. ława) – rodzaj grobowca spotykanego w starożytnym Egipcie, mającego kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Mastaba · Zobacz więcej »

Medinet Habu

Pylony w Medinet Habu Widok z lotu ptaka Medinet Habu – położone w Tebach Zachodnich w Egipcie ruiny zespołu świątyni Totmesa III, świątyni grobowej i pałacu Ramzesa III.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Medinet Habu · Zobacz więcej »

Memfis

Memfis (gr. Mémphis) – grecka nazwa jednego z najważniejszych miast starożytnego Egiptu, centrum politycznego, handlowego i administracyjnego, ośrodka kultu Ptaha, Sechmet i Apisa, stolicy w epoce Starego Państwa (III–VI dynastia).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Memfis · Zobacz więcej »

Mentuhotep II

Mentuhotep II – faraon, władca starożytnego Egiptu, z XI dynastii tebańskiej z okresu Średniego Pastwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Mentuhotep II · Zobacz więcej »

Mezopotamia

Mezopotamia (gr.: Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Mezopotamia · Zobacz więcej »

Min (bóg egipski)

150px Min – w mitologii egipskiej stary bóg płodności, głęboko związany z kultem fallicznym, w sztuce przedstawiany jako mężczyzna z wyeksponowanym penisem, trzymający w jednej ręce cep i noszący na głowie czapkę z dwoma piórami, często uważany za wcielenie boga Amona jako Amon-Min.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Min (bóg egipski) · Zobacz więcej »

Monoteizm

Monoteizm, jedynobóstwo (monoteizm z monos – „jedyny” + theos – „bóg”) – wiara na istnienie jedynego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczająca istnienie jakichkolwiek innych istot boskich.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Monoteizm · Zobacz więcej »

Monsun

Chmury monsunowe w Indiach Monsun (z grec. μουσώνες – zmienny) – układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Monsun · Zobacz więcej »

Montu

Montu (egip. mntw) – w panteonie starożytnego Egiptu lokalne bóstwo Hermonthis i główny bóg Teb, popularny w czasach Średniego i Nowego Państwa, później zastąpiony przez Amona.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Montu · Zobacz więcej »

Morze Śródziemne

Morze Śródziemne – morze międzykontynentalne leżące pomiędzy Europą, Afryką i Azją, o powierzchni około 2,5 mln km².

Nowy!!: Starożytny Egipt i Morze Śródziemne · Zobacz więcej »

Morze Czerwone

Morze Czerwone (arab. البحر الأحم ر al-Bahr al-ahmar, hebr. ‏'ים סוף Yam Suf, tigrinia ቀይሕ ባሕሪ QeyH baHri) – morze śródlądowe między Afryką a Półwyspem Arabskim, część Oceanu Indyjskiego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Morze Czerwone · Zobacz więcej »

Mumifikacja

Mumifikacja, (łac. mumificatio) – proces konserwacji, zwłok zapobiegający rozkładowi.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Mumifikacja · Zobacz więcej »

Muzeum Brytyjskie

Muzeum Brytyjskie (ang. British Museum) – jedno z największych na świecie muzeów historii starożytnej, mieszczące się w Londynie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Muzeum Brytyjskie · Zobacz więcej »

Nagada I

Ityfalliczna rzeźba z inkrustowanymi oczami, okres Nagada I, kość hipopotama, Luwr, Paryż, nr kat. E 27457 Nagada I - zwana również kulturą amrańską (zwana tak od cmentarza niedaleko el-Amrah) zapoczątkowała w Egipcie okres zwany Predynastycznym; koncentrowała się w zespole stanowisk położonych ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nagada I · Zobacz więcej »

Nagada II

gazel, okres Nagada II, Paryż - Luwr, nr kat. E 28023 Nagada II – zwana również kulturą gerzeńską (zwana tak od cmentarza niedaleko Gerzeh) – kultura archeologiczna, rozwijająca się terenach starożytnego Egiptu przez w przybliżeniu 300 lat, od ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nagada II · Zobacz więcej »

Napoleon Bonaparte

Napoléon Bonaparte (wym. fr., pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821 w Longwood na Wyspie Św. Heleny) – francuski wojskowy, Pierwszy Konsul Republiki Francuskiej 1799–1804, cesarz Francuzów w latach 1804–1814 i 1815, prezydent (1802–1805), a następnie król Włoch (1805–1814), Suweren Wyspy Elba (11 kwietnia 1814 – 20 marca 1815) Pełny tytuł cesarski Napoleona brzmiał: „Napoleon, z łaski Boga i Konstytucji cesarz Francuzów, król Włoch, protektor Związku Reńskiego, mediator Konfederacji Szwajcarskiej, etc., etc., etc.”.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Napoleon Bonaparte · Zobacz więcej »

Narmer

Narmer (/u Diodora/, Mena, Meni, Min /u Herodota/, egip. Hr nar-mr), Józef Flawiusz nadał mu imię Minajas – uważany za twórcę i założyciela państwa „Obydwu Krajów”, czyli Górnego i Dolnego Egiptu oraz I dynastii, choć najnowsze badania stawiają go raczej jako ostatniego władcę dynastii „0”.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Narmer · Zobacz więcej »

Naunet

Naunet – prabóstwo egipskie uosabiające wody praoceanu otaczającego ziemię, przedstawiane w postaci węża.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Naunet · Zobacz więcej »

Nechen

Paleta Narmera Nechen (gr., translit. Hierakonpolis, Hieraconpolis lub Hieracompolis,, translit. Kom El-Ahmar) – miasto w starożytnym Egipcie; arabska nazwa oznacza „Czerwone Wzgórze”.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nechen · Zobacz więcej »

Nefertum

Nefertum – bóstwo lotosu, członek triady memfickiej wraz z Ptahem i Sechmet.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nefertum · Zobacz więcej »

Neftyda

Neftyda, Neftys, Nefthis – córka bogini Nut i boga Geba, siostra Ozyrysa, Seta,Horusa i Izydy, poślubiła Seta.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Neftyda · Zobacz więcej »

Neolit

cywilizację maltańską w okresie neolituhttp://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/00001.pdf Ġgantija Temples - National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islandshttp://www.bradshawfoundation.com/malta/ The Prehistoric Archaeology of the Temples of Malta – bradshawfoundation.com Rekonstrukcja neolitycznego ołtarza na terenie dzisiejszej Ukrainy Skara Brae na Orkadach jest najlepiej zachowaną wsią neolityczną w Europie. Wzgórze Silbury jest najwyższym usypanym w prehistorii. Avebury w Anglii. Neolit (grec. néos 'nowy' i líthos 'kamień'), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Neolit · Zobacz więcej »

Nomarcha

Nomarcha (z od nomos - pastwisko, okręg, prowincja; egip. adż-mer lub heka-hut) – w starożytnym Egipcie wyższy urzędnik i zarządca nomów, kierował pracą niższych urzędników, do jego obowiązków należało składanie przed królem szczegółowych raportów o stanie zasobów państwowych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nomarcha · Zobacz więcej »

Nomy

Nomy Dolnego i Górnego Egiptu Nom (nomos; egip. sepat, od okresu amarneńskiego qah) – w starożytności i wczesnym średniowieczu egipska jednostka terytorialno-administracyjna kraju, odpowiednik okręgu, województwa, prowincji lub powiatu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nomy · Zobacz więcej »

Nowe Państwo (Egipt)

Nowe Państwo – okres w dziejach starożytnego Egiptu, trwający od XVI do XI wieku p.n.e. Był to okres panowania XVIII, XIX i XX dynastii (lata 1570-1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił Trzeci Okres Przejściowy.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nowe Państwo (Egipt) · Zobacz więcej »

Nubia

Mapa Nubii Nubia – kraina historyczna w północno-wschodniej Afryce obejmująca środkowy bieg Nilu pomiędzy Asuanem a Chartumem (między VI a I kataraktą), obecnie na terenie południowego Egiptu i północnego Sudanu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nubia · Zobacz więcej »

Nun

Nun – w mitologii egipskiej pramateria, pierwszy materialny przejaw bytu, Nun jest przede wszystkim żywiołem kosmicznym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nun · Zobacz więcej »

Nut

Bogini Nut przedstawiona jako ''Niebiańska Krowa'' Nut (egip. noc) — w mitologii egipskiej bogini nieba należąca do Wielkiej Enneady.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Nut · Zobacz więcej »

Ogdoada

Ogdoada (gr. ογδοάς ogdoás - "ósemka", egip. hemenu) – w mitologii egipskiej grupa ośmiu bóstw czczonych w Hermopolis i ściśle związanych z tamtejszą koncepcją kosmogoniczną.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ogdoada · Zobacz więcej »

Okres predynastyczny i protodynastyczny w Egipcie

Okres predynastyczny – okres przedhistoryczny starożytnego Egiptu bezpośrednio poprzedzający panowanie I dynastii w którym występują kultury Nagada I, II i III, przy czym okres kultury Nagada III pokrywa się w znacznej części z panowaniem I dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Okres predynastyczny i protodynastyczny w Egipcie · Zobacz więcej »

Oktawian August

Gaius Octavius Thurinus, po adopcji Gaius Iulius Caesar Octavianus (Gajusz Juliusz Cezar Oktawian) (ur. 23 września 63 roku p.n.e. w Rzymie, zm. 19 sierpnia 14 roku n.e. w Noli) – pierwszy cesarz rzymski, panował od 16 stycznia 27 roku p.n.e. do śmierci jako Imperator Caesar Augustus.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Oktawian August · Zobacz więcej »

Ozyrys

Ozyrys (egip. Isir lub Iszir) – w mitologii egipskiej bóg śmierci i odrodzonego życia, Wielki Sędzia zmarłych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ozyrys · Zobacz więcej »

Paleolit

Paleolit (gr. παλαιός, palaiós 'stary', λίθος, líthos 'kamień'), starsza epoka kamienia, epoka kamienia łupanego – pierwszy okres epoki kamienia, jedna z epok prehistorii, najstarszy i najdłuższy etap w dziejach rozwoju społeczności ludzkiej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Paleolit · Zobacz więcej »

Palestyna

Syropalestyna – zdjęcie satelitarne Palestyńska moneta z okresu rządów brytyjskich mandatu Palestyna Flaga współczesnego państwa Palestyna Jerozolimie Banknot palestyńskiego funta Palestyna (Filasṭīn) – region geograficzny, część Bliskiego Wschodu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Palestyna · Zobacz więcej »

Półwysep Arabski

Zdjęcie satelitarne Półwyspu Arabskiego Półwysep Arabski według dwóch definicji: politycznej (ciemny żółty) i geograficznej (jasny żółty) Półwysep Arabski (arab. جزيرة العرب Dżazirat al-Arab, dosłownie "wyspa Arabów") – półwysep w Azji Południowo-Zachodniej, położony między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Półwysep Arabski · Zobacz więcej »

Peluzjum

Peluzjum (gr. Peloúsion; rzym. Pelusium; arab. Al-Fara, Tell el-Farama, biblijne miasto Sin, aram. Seyân) – starożytny port przeładunkowy i miasto graniczne starożytnego Egiptu, położone w północno-wschodniej Delcie Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Peluzjum · Zobacz więcej »

Peruka

Peruka Kolorowe peruki na bale kostiumowe Peruka (fr. perruque) – nakrycie głowy, zwykle w formie kunsztownej fryzury, wykonane z włosów naturalnych lub sztucznych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Peruka · Zobacz więcej »

Pesymizm

Pesymizm (fr. pessimisme, łac. pessimus – najgorszy) – postawa wyrażająca się w skłonności do dostrzegania tylko ujemnych stron życia, negatywnej oceny rzeczywistości oraz przyszłości.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pesymizm · Zobacz więcej »

Pierwszy Okres Przejściowy

Pierwszy Okres Przejściowy (ok. 2250 – ok. 2050 p.n.e.) – okres w historii starożytnego Egiptu między Starym a Średnim Państwem charakteryzujący się upadkiem silnej, scentralizowanej władzy, wewnętrznymi walkami o panowanie nad całym krajem i niepokojami społecznymi spowodowanymi pogorszeniem się sytuacji uboższych warstw społeczeństwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pierwszy Okres Przejściowy · Zobacz więcej »

Piktogram

Biuro Rzeczy Znalezionych – piktogram Piktogram (łаc. pictus – narysowany i gr. grámma – pismo) – przedstawienie pojęcia (opisywanego wyrazem bądź równoważnikiem zdania) za pomocą obrazka w oderwaniu od zapisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piktogram · Zobacz więcej »

Piramida

Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piramida · Zobacz więcej »

Piramida Chefrena

Kompleks piramid w Gizie. Od lewej: piramida Mykerinosa, Chefrena oraz piramida Cheopsa Piramida Chefrena Piramida Chefrena – druga co do wielkości piramida w Gizie, grobowiec faraona Chefrena – czwartego z kolei władcy starożytnego Egiptu z IV dynastii, który przypuszczalnie był również budowniczym Wielkiego Sfinksa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piramida Chefrena · Zobacz więcej »

Piramida Cheopsa

Piramida Cheopsa Piramida Cheopsa. Zdjęcie z XIX wieku Piramida Cheopsa, Wielka Piramida, piramida Chufu – piramida znajdująca się w Egipcie na płaskowyżu w Gizie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piramida Cheopsa · Zobacz więcej »

Piramida Dżesera

Piramida Schodkowa Dżosera (Dżesera) – piramida schodkowa zbudowana w Sakkarze około 2650 p.n.e. przez budowniczego Imhotepa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piramida Dżesera · Zobacz więcej »

Piramida Mykerinosa

Piramida Mykerinosa – najmniejsza spośród piramid w Gizie, będąca grobowcem władcy Mykerinosa z IV dynastii z okresu Starego Państwa, którego prawdziwe, egipskie imię brzmiało MenKauRe i znaczyło: "Trwała-jest-moc-Re (boskiej-światłości)".

Nowy!!: Starożytny Egipt i Piramida Mykerinosa · Zobacz więcej »

Pismo hieroglificzne

Pismo hieroglificzne starożytnego Egiptu jest najstarszą i najdłużej funkcjonującą formą pisma egipskiego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pismo hieroglificzne · Zobacz więcej »

Pismo klinowe

Mapa ważniejszych stanowisk archeologicznych na których znaleziono archiwa z tekstami zapisanymi pismem klinowym Pismo klinowe – jedna z najstarszych na świecie odmian pisma, powstała na Bliskim Wschodzie, stworzona najprawdopodobniej przez Sumerów ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pismo klinowe · Zobacz więcej »

Podboje arabskie

Ekspansja czasów Umajjadów, 661–750 Podboje arabskie - podboje dokonane przez Arabów od momentu założenia kalifatu w roku 632 aż do jego rozpadu w drugiej połowie VIII i IX wieku.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Podboje arabskie · Zobacz więcej »

Prefekt (starożytność)

Prefekt (łac. praefectus) – rzymski urzędnik, który reprezentował władcę, a także wykonywał niektóre czynności w jego zastępstwie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Prefekt (starożytność) · Zobacz więcej »

Psametych I

Psametych I (Psametyk I) – faraon, władca starożytnego Egiptu, założyciel XXVI dynastii, zwanej Saicką.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Psametych I · Zobacz więcej »

Ptah

Ptah (czyt. pta) – bóg memficki.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ptah · Zobacz więcej »

Ptahhotep

Ptahhotep – wezyr władcy starożytnego Egiptu Dżedkare z V dynastii, pisarz i filozof, tradycyjnie uznawany za autora „Maksym”.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ptahhotep · Zobacz więcej »

Ptolemeusz I Soter

Ptolemeusz I Soter (Ptolemaĩos Sōtḗr, ur. 367 p.n.e., zm. 283 p.n.e.) – założyciel dynastii Ptolemeuszy, władca Egiptu w latach 323–283 p.n.e., syn Lagosa i Arsinoe, mąż Artakamy, Eurydyki i Bereniki I. Ojciec: Ptolemeusza Keraunosa, Meleagra, Lizandry, Ptolemais, Teokseny, Arsinoe II, Ptolemeusza II Filadelfosa i Filotery.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ptolemeusz I Soter · Zobacz więcej »

Ptolemeusz V Epifanes

Ptolemeusz V Epifanes (ur. 210 p.n.e., zm. 180 p.n.e.) – piąty władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszy, panował w latach 204-180 p.n.e., syn Ptolemeusza IV Filopatora i Arsinoe III, mąż Kleopatry I, ojciec Ptolemeusza VI Filometora, Ptolemeusz VIII Euergetesa II Fyskona i Kleopatry II.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ptolemeusz V Epifanes · Zobacz więcej »

Ptolemeusze

Ptolemeusze (albo Lagidzi) – dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304–30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301–200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48–30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e. Przejściowo do państwa Ptolemeuszów należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ptolemeusze · Zobacz więcej »

Punt (kraina)

Punt – starożytna kraina leżąca prawdopodobnie na terenie Etiopii i Erytrei.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Punt (kraina) · Zobacz więcej »

Pustynia Arabska

Hurghady Pustynia Arabska (Pustynia Wschodnia) – pustynia w Afryce, stanowi północno-wschodnią część Sahary.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pustynia Arabska · Zobacz więcej »

Pustynia Libijska

Pustynia Libijska w południowej Libii Pustynia Libijska – pustynia we wschodniej części Sahary, położna we wschodniej Libii, zachodnim Egipcie i północno-zachodnim Sudanie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Pustynia Libijska · Zobacz więcej »

Ra (bóg)

Ra (Re) – bóg Słońca, stwórca świata i pan ładu we Wszechświecie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ra (bóg) · Zobacz więcej »

Ramzes II

Ramzes II (zwany też Ramzesem Wielkim, w źródłach greckich Ozymandias) – trzeci faraon z XIX dynastii, syn i następca Setiego I, jeden z najwybitniejszych i najdłużej żyjących władców starożytnego Egiptu okresu Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ramzes II · Zobacz więcej »

Ramzes III

Ramzes III – faraon, władca starożytnego Egiptu z XX dynastii, z okresu Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Ramzes III · Zobacz więcej »

Religia starożytnego Egiptu

Religia starożytnego Egiptu – religia politeistyczna, zespół wierzeń wyznawanych przez starożytnych Egipcjan.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Religia starożytnego Egiptu · Zobacz więcej »

Renenutet

Renenutet – w mitologii egipskiej bogini-kobra przedstawiana jako kobieta z głową węża.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Renenutet · Zobacz więcej »

Rosetta (miasto)

Rosetta, Rosette (arab. Raszid) – miasto portowe w Egipcie nad jednym z ramion delty Nilu o tej samej nazwie, w pobliżu Morza Śródziemnego, 65 km na wschód od Aleksandrii, w muhafazie Al-Buhajra.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Rosetta (miasto) · Zobacz więcej »

Rzym

(wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju nad rzeką Tyber i Morzem Śródziemnym.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Rzym · Zobacz więcej »

Sahara

Zdjęcie satelitarne Sahara Sahara (Libia) Sahara (Algieria) Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sahara · Zobacz więcej »

Sais

Sais (egip. Zau, arab. Sa al-Hadżar) – miasto w starożytnym Egipcie, w zachodniej części Delty Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sais · Zobacz więcej »

Sakkara

Sakkara (ar.: سقارة, wymowa egipska) – miejscowość w Egipcie położona na południe od Kairu i na zachód od Memfis.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sakkara · Zobacz więcej »

Sąd Ostateczny

Sąd Ostateczny'', ok. 1470 Sąd Ostateczny – w różnych religiach ujawnienie historycznych owoców ludzkiego postępowania na rzecz dobra lub zła następujące po paruzji.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sąd Ostateczny · Zobacz więcej »

Sechmet

Dwa posągi stojącej Sechmet (Muzeum Egipskie w Berlinie) Sechmet (Sachmet, Sachmis) – w mitologii egipskiej bogini wojny, zemsty i chorób, a także bogini opiekuńcza Dolnego Egiptu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sechmet · Zobacz więcej »

Semna

Semna (Semne) – miasto w południowym Egipcie, leżące na południowy zachód od jeziora Nasera, pomiędzy I a III kataraktą.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Semna · Zobacz więcej »

Senuseret III

Senuseret III (gr. Sesostris, Sezostris) – władca starożytnego Egiptu z XII dynastii, z czasów Średniego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Senuseret III · Zobacz więcej »

Serapejon

Serapejon (gr. Serapejon, łac. Serapeum) – świątynia Serapisa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Serapejon · Zobacz więcej »

Serapis

Muzeum Watykańskie Altes Museum Berlin Serapis, Sarapis – synkretyczne bóstwo hellenistycznego Egiptu, łączące cechy niektórych bogów egipskich i greckich.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Serapis · Zobacz więcej »

Seszat

Seszat – w mitologii egipskiej bogini pisma i rachunków, opiekunka budownictwa i budowniczych, wywodząca się z Sais w delcie Nilu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Seszat · Zobacz więcej »

Set (bóg)

Set (polskie), Seth (angielskie), Stẖ, Stš, Swty (staroegipskie), Σήθ (greckie), Sutekh, Setech (egipskie), hebr.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Set (bóg) · Zobacz więcej »

Siwa (oaza)

Oaza Siwa Położenie największych oaz w Egipcie Siwa (Sīwah, Wahat Siwa, Wāḩat Sīwah, arab. واحة سيوة; Kraina Palm) – oaza w północno-zachodnim Egipcie, blisko granicy z Libią, w muhafazie Matruh, 560 km na zachód od Kairu i 300 km na południe od portu nad Morzem Śródziemnym w Matruh.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Siwa (oaza) · Zobacz więcej »

Sobek

Sobek (także Sebek; gr. Σοῦχος Suchos) – w mitologii egipskiej opiekun jezior, wody, symbol siły królewskiej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sobek · Zobacz więcej »

Sokar

Sokar (Seker, Sekeri; gr. Sokaris, Socharis) – w mitologii egipskiej bóg odpowiadający za przyjęcie i oczyszczenie zmarłego władcy oraz zawożący go na swej barce do nieba; patron metalurgów, rzemieślników i nosicieli lektyk oraz wszystkich osób związanych z transportem; bóg pustyni i wiatru, strażnik wejścia do podziemi, opiekun nekropoli w Sakkarze, której nazwa najprawdopodobniej pochodzi od jego imienia.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sokar · Zobacz więcej »

Sparta

Ruiny starożytnej Sparty Tajgetem w tle. Sparta (gr., Spártī; starogr. Spártē;; Lakedaímōn, Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Sparta · Zobacz więcej »

Stare Państwo

250px Stare Państwo – okres w dziejach Starożytnego Egiptu obejmujący lata ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Stare Państwo · Zobacz więcej »

Starożytna Grecja

Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach mórz Egejskiego i Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. Starożytna Grecja uważana jest za kolebkę cywilizacji zachodniej. Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia, nauka zostały za pośrednictwem Rzymian przekazane Europie i wywierały na jej mieszkańców ogromny wpływ w różnych okresach dziejów. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Starożytna Grecja · Zobacz więcej »

Starożytna Macedonia

Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkane przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Starożytna Macedonia · Zobacz więcej »

Starożytny Bliski Wschód

Ważniejsze państwa i krainy starożytnego Bliskiego Wschodu Starożytny Bliski Wschód - zespół cywilizacji starożytnych, skupionych przede wszystkim wokół obszaru Mezopotamii i często (choć mylnie) do niego ograniczany; zakres procesów historycznych na terenie Bliskiego Wschodu w przedziale czasowym od prahistorii do nastania wpływów cywilizacji antycznej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Starożytny Bliski Wschód · Zobacz więcej »

Starożytny Iran

Starożytny Iran (albo Starożytna Persja) − Iran w starożytności, od początku do podboju arabskiego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Starożytny Iran · Zobacz więcej »

Starożytny Rzym

cesarstwo nicejskie, Despotat Epiru i Despotat Morei Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Starożytny Rzym · Zobacz więcej »

Synaj (półwysep)

Mapa półwyspu Synaj Mapa hipsometryczna (ukształtowania terenu) półwyspu Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Synaj (półwysep) · Zobacz więcej »

Synkretyzm religijny

Synkretyzm religijny (z gr. συγκρητισμός, synkrētismós 'sojusz miast kreteńskich') – łączenie ze sobą różnych tradycji religijnych wielu narodów i wyznań, powodujące zderzenia odmiennych poglądów, a także ich przemieszanie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Synkretyzm religijny · Zobacz więcej »

Syropalestyna

Syropalestyna w starożytności. Niektóre z miast i osad regionu od neolitu preceramicznego do czasów historycznych. Syropalestyna (inaczej Syro-Palestyna, Syro-palestyna) – zbiorcza nazwa ziem wchodzących w skład dzisiejszego Izraela, Autonomii Palestyńskiej, Jordanii, Syrii i Libanu stosowana głównie w opracowaniach z zakresu historii starożytnego Bliskiego Wschodu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Syropalestyna · Zobacz więcej »

Szedet

Szedet (gr. Krokodilopolis, Arsinoe) – starożytne miasto egipskie w oazie Fajum w północnej części współczesnego miasta Fajum.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Szedet · Zobacz więcej »

Szu (mitologia)

Szu – w mitologii egipskiej bóg powietrza, mąż Tefnut (córki Neit), ojciec ziemi - Geba i nieba - Nut.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Szu (mitologia) · Zobacz więcej »

Tanis (Egipt)

Tanis (egip. Dżanet, współcześnie San al-Hadżar al-Kiblijja) – starożytne miasto w Egipcie w północno-wschodniej Delcie, istniejące już w połowie III tysiąclecia p.n.e. Ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tanis (Egipt) · Zobacz więcej »

Tatenen

Tatenen – w mitologii egipskiej pierwotne bóstwo ziemi, czasu, minerałów, utożsamiane z Ptahem.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tatenen · Zobacz więcej »

Tawaret

Tawaret (staroegip. „Wielka”; również Tauret, Thoueris, (gr.) Thoeris lub Toeris) – starożytne egipskie bóstwo opiekuńcze chroniące kobiety podczas ciąży, porodu i połogu, uważane za piastunkę małych dzieci, opiekunkę domu i snu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tawaret · Zobacz więcej »

Teby (Egipt)

Teby (egip. Uaset, gr. Θῆβαι - Thēbai, u Homera Stubramne) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem, ok.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Teby (Egipt) · Zobacz więcej »

Tefnut

Tefnut – w mitologii egipskiej bogini wilgoci i ciemnych otchłani podziemnych, żona boga Szu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tefnut · Zobacz więcej »

Teksty Piramid

piramidy Teti w Sakkarze Teksty Piramid – niejednorodny zbiór straroegipskich tekstów religijnych, związanych z kultem zmarłych i zredagowanych w Starym Państwie przez kapłanów z On (Heliopolis).

Nowy!!: Starożytny Egipt i Teksty Piramid · Zobacz więcej »

Teksty Sarkofagów

Średniego Państwa zawierający Teksty Sarkofagów namalowane na panelach Teksty Sarkofagów (Księga Sarkofagów) – zbiór staroegipskich, religijnych tekstów magicznych, związanych z kultem zmarłych.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Teksty Sarkofagów · Zobacz więcej »

Teodozjusz I Wielki

Teodozjusz I Wielki, Flavius Theodosius, Theodosius I (ur. 11 stycznia 347, zm. 17 stycznia 395) – ostatni cesarz władający zarówno wschodnią jak i zachodnią częścią cesarstwa rzymskiego.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Teodozjusz I Wielki · Zobacz więcej »

Thot

Thot pod postacią pawiana (Luwr, Paryż). Tot (Thoth) – egipski bóg Księżyca, patron mądrości.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Thot · Zobacz więcej »

Tinis

Tinis – starożytne miasto w Górnym Egipcie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tinis · Zobacz więcej »

Totmes I

Totmes I (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu z XVIII Dynastii, z okresu Nowego Państwa, syn Seniseneb, która nie pochodziła z królewskiego rodu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Totmes I · Zobacz więcej »

Totmes III

Totmes III lub Tutmozis (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Totmes III · Zobacz więcej »

Totmes IV

Totmes IV (gr. Tutmosis) – faraon - władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Totmes IV · Zobacz więcej »

Trzeci Okres Przejściowy

right Trzeci Okres Przejściowy – epoka w historii Starożytnego Egiptu trwająca od śmierci faraona Ramzesa XI z XX dynastii w roku 1070 p.n.e. do koronacji faraona Psametycha I z XXVI dynastii w roku 664 p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Trzeci Okres Przejściowy · Zobacz więcej »

Turkus

Turkus (kalait) – rzadki minerał z grupy fosforanów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Turkus · Zobacz więcej »

Tutanchamon

Tutanchamon, pierwotnie Tutanchaton (ur. ok. 1342–39 p.n.e., zm. 1323 p.n.e.) – w latach 1333–1323 p.n.e. faraon XVIII dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Tutanchamon · Zobacz więcej »

Uadżet

N33*N33*N33:M13-X1*I13|Kobra + Słońce --> Uadżet lub Uadżyt (polskie), Wadjet (angielskie), staroegip.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Uadżet · Zobacz więcej »

V dynastia

V dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i V dynastia · Zobacz więcej »

V tysiąclecie p.n.e.

VI tysiąclecie p.n.e. V tysiąclecie p.n.e. IV tysiąclecie p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i V tysiąclecie p.n.e. · Zobacz więcej »

VI dynastia

VI dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, panowała w latach 2347-2216 p.n.e. Uważa się, że członkowie tej dynastii nie byli w żaden sposób spokrewnieni z członkami poprzednich dynastii panujących.

Nowy!!: Starożytny Egipt i VI dynastia · Zobacz więcej »

VI tysiąclecie p.n.e.

VII tysiąclecie p.n.e. VI tysiąclecie p.n.e. V tysiąclecie p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i VI tysiąclecie p.n.e. · Zobacz więcej »

VI wiek p.n.e.

VI WIEK P.N.E. VIII wiek p.n.e. VII wiek p.n.e. VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e. IV wiek p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i VI wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

VII wiek

VI wiek VIII wiek 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700.

Nowy!!: Starożytny Egipt i VII wiek · Zobacz więcej »

Władysław Dziewulski (historyk)

Władysław Dziewulski (ur. 16 lutego 1904 w Moskwie, zm. 6 lutego 1981 w Opolu) – polski historyk.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Władysław Dziewulski (historyk) · Zobacz więcej »

Wezyr (starożytny Egipt)

Statua przedstawiająca Hemiunu, wezyra faraona Cheopsa.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Wezyr (starożytny Egipt) · Zobacz więcej »

Wiano

* Wiano - film.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Wiano · Zobacz więcej »

Wielki Sfinks

Fragment kopii Steli Snu Totmesa IV Wizerunek Sfinksa i piramidy (1880 r.) Jean-Léon Gérôme: Napoleon Bonaparte przed obliczem Sfinksa Davida Robertsa Wielki Sfinks – monolityczny posąg sfinksa, znajdujący się na terenie kompleksu piramid w Gizie, w Egipcie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Wielki Sfinks · Zobacz więcej »

William F. Albright

William F. Albright William Foxwell Albright (ur. 24 maja 1891, zm. 19 września 1971) – amerykański archeolog, biblista, filolog, oraz znawca sztuki ceramicznej.

Nowy!!: Starożytny Egipt i William F. Albright · Zobacz więcej »

William Flinders Petrie

Sir William Matthew Flinders Petrie (ur. 3 czerwca 1853 w Charlton pod Londynem, obecnie część Londynu - zm. 28 lipca 1942 w Jerozolimie) – brytyjski archeolog i egiptolog.

Nowy!!: Starożytny Egipt i William Flinders Petrie · Zobacz więcej »

Wyprawa Napoleona do Egiptu

Wyprawa Napoleona do Egiptu (wyprawa egipska) rozpoczęła się 19 maja 1798 roku, kiedy flota Bonapartego wypłynęła z Tulonu, a trwała do października 1801 roku, gdy ostatnie oddziały francuskie opuściły Egipt.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Wyprawa Napoleona do Egiptu · Zobacz więcej »

XII dynastia

XII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących, początkowo w Tebach, następnie w Iczi-taui.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XII dynastia · Zobacz więcej »

XIII dynastia

XIII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących, początkowo w Iczi-taui (dziś wioska Liszt na południe od Kairu) i władających całym krajem, a następnie rezydujących w Tebach, rywalizujących z władcami Ksois z XIV dynastii i władcami Awaris, stanowiącymi dynastie hyksoskie; XV i XVI, konkurujące później z XVII dynastią tebańską, będącą kontynuacją tejże, XIII dynastii.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XIII dynastia · Zobacz więcej »

XIX dynastia

XIX dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, panujących w Górnym i Dolnym Egipcie w latach 1292-1186 p.n.e., rezydujących w Tebach.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XIX dynastia · Zobacz więcej »

XV dynastia

XV dynastia - dynastia Wielkich Hyksosów – dynastia władców Dolnego i Środkowego Egiptu, pochodzących z rejonów północnej i środkowej Syrii, rezydujących w Memfis, a później w Awaris, rywalizująca z władcami Teb.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XV dynastia · Zobacz więcej »

XVI wiek p.n.e.

XVI wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. XVII wiek p.n.e. XVI wiek p.n.e. XV wiek p.n.e. XIV wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XVI wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XVII dynastia

XVII dynastia tebańska – dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących w Tebach, panujących w Górnym Egipcie, będąca kontynuacją XIII dynastii, tebańskiej, płacąca trybut władcom hyksoskim, panującym w Dolnym i Środkowym Egipcie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XVII dynastia · Zobacz więcej »

XVIII dynastia

XVIII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu panujących w Dolnym i Górnym Egipcie, w latach 1550–1292 p.n.e., rezydujących w Tebach i przejściowo w Amarnie.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XVIII dynastia · Zobacz więcej »

XVIII wiek p.n.e.

XVIII WIEK P.N.E. XX wiek p.n.e. XIX wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. XVII wiek p.n.e. XVI wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XVIII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XX dynastia

XX dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, panująca w latach 1186-1070 p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XX dynastia · Zobacz więcej »

XXII dynastia

Zarys genealogii od XIX do XXIII dynastii. XXII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, wywodzących się od wodzów plemion libijskich Maszuasz.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XXII dynastia · Zobacz więcej »

XXII wiek p.n.e.

XXII WIEK P.N.E. XXIV wiek p.n.e. XXIII wiek p.n.e. XXII wiek p.n.e. XXI wiek p.n.e. XX wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XXII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XXIII dynastia

XXIII dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, rezydujących w Tebach, Herakleopolis, Hermopolis, Leontopolis i Tanis.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XXIII dynastia · Zobacz więcej »

XXV dynastia

XXV dynastia – dynastia władców starożytnego Egiptu, wywodzących się z Nubii, rezydujących najpierw w Napacie, potem w Tebach, Memfis i Tanis, władających Egiptem w latach 746–655 p.n.e.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XXV dynastia · Zobacz więcej »

XXVII wiek p.n.e.

XXVII WIEK P.N.E. XXIX wiek p.n.e. XXVIII wiek p.n.e. XXVII wiek p.n.e. XXVI wiek p.n.e. XXV wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Starożytny Egipt i XXVII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

Zeus

Statua Zeusa w Olimpii Zeus (także Dzeus, stgr. Zeús, nowogr. Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów.

Nowy!!: Starożytny Egipt i Zeus · Zobacz więcej »

30 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 30 p.n.e. · Zobacz więcej »

332 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 332 p.n.e. · Zobacz więcej »

343 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 343 p.n.e. · Zobacz więcej »

395

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 395 · Zobacz więcej »

404 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 404 p.n.e. · Zobacz więcej »

525 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 525 p.n.e. · Zobacz więcej »

610 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 610 p.n.e. · Zobacz więcej »

664 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 664 p.n.e. · Zobacz więcej »

671 p.n.e.

Bez opisu.

Nowy!!: Starożytny Egipt i 671 p.n.e. · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Cywilizacja egipska, Kemet.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »