Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Darmowy
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Sumer

Indeks Sumer

Sumer (Szumer, Sumeria; sum. 𒌦 𒊕 𒈪 𒂵 Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak).

84 kontakty: Agga, Amoryci, Asyria, Aszur (miasto), Babilon, Bliski Wschód, Chabur, Cywilizacja doliny Indusu, Dżamdat Nasr, Eanatum, Elam, Elamici, Enlil, Enmebaragesi, Enmetena, Ensi, Epoka brązu, Eridu, Eufrat, Europa, Gilgamesz, Gudea, Gutejowie, Hammurabi, Hetyci, I dynastia z Ur, Ibbi-Suen, III dynastia z Ur, Irak, Isin, Język hebrajski, Język sumeryjski, Języki semickie, Kisz, Koczownik, Lagasz, Lament nad upadkiem Ur, Larsa, Ludy semickie, Lugalzagesi, Lulubejowie, Mad'an, Malaje, Manisztusu, Mesanepada, Mezopotamia, Mitologia sumeryjska, Nammahani, Nanna (bóg), Naram-Sin z Akadu, ..., Nizina Mezopotamska, Okres starosumeryjski, Okres Ubajd, Okres Uruk, Politeizm, Religia Sumerów, Rimusz, Samsu-iluna, Sargon Wielki, Sippar, Starożytność, Sumerowie, Sumeryjska lista królów, Szinear, Sztuka sumeryjska, Sztuka sumeryjska i akadyjska, Szulgi, Tygrys (rzeka), Umma (miasto), Ur (miasto), Ur-Nammu, Ur-Nansze, Uruk, Urukagina, Utuhengal, Wyżyna Tybetańska, XIX wiek p.n.e., XVI wiek p.n.e., XVIII wiek p.n.e., XX wiek p.n.e., XXI wiek p.n.e., XXII wiek p.n.e., Zagros, Zatoka Perska. Rozwiń indeks (34 jeszcze) »

Agga

Agga, Akka – według Sumeryjskiej listy królów dwudziesty trzeci, ostatni władca należący do I dynastii z Kisz, syn i następca Enmebaragesi.

Nowy!!: Sumer i Agga · Zobacz więcej »

Amoryci

Mapa starożytnego Bliskiego Wschodu z zaznaczonymi najważniejszymi stanowiskami, przełom III i II tysiąclecia p.n.e. Amoryci (sum. MAR.TU, akad. Amurru) – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii.

Nowy!!: Sumer i Amoryci · Zobacz więcej »

Asyria

thumb Asyria (akad. māt Aššurki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

Nowy!!: Sumer i Asyria · Zobacz więcej »

Aszur (miasto)

Plan miasta Aszur (kolor czarny - pozostałości z okresu staroasyryjskiego; kolor zielony - pozostałości z okresu średnioasyryjskiego; kolor pomarańczowy - pozostałości z okresu nowoasyryjskiego) Aszur (akad. aš-šurki zapisywane w piśmie klinowym 100x20px) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii; w III i II tysiącleciu p.n.e. główne miasto i stolica Asyrii, święte miasto boga Aszura z jego główną świątynią E-szara; obecnie stanowisko archeologiczne Kalat asz-Szarkat w północnym Iraku, nad zachodnim brzegiem Tygrysu, około 110 km (68 mil) na południe od Mosulu; w 2003 roku wpisane zostało na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Nowy!!: Sumer i Aszur (miasto) · Zobacz więcej »

Babilon

Mapa Babilonii w czasach Hammurabiego z zaznaczonym Babilonem Bramy Isztar, kompleksu z ziguratem E-temenanki i świątyni E-sagila. Muzeum Pergamońskim w Berlinie. Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. Bāb-ilim „brama boga” lub Bāb-ilāni „brama bogów”; gr. Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

Nowy!!: Sumer i Babilon · Zobacz więcej »

Bliski Wschód

Bliski Wschód Mapa polityczna Zdjęcie satelitarne Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

Nowy!!: Sumer i Bliski Wschód · Zobacz więcej »

Chabur

Chabur – rzeka w Azji (w Turcji i Syrii).

Nowy!!: Sumer i Chabur · Zobacz więcej »

Cywilizacja doliny Indusu

Saraswati artefaktów tzw. „król-kapłan” z Mohendżo Daro Cywilizacja doliny Indusu, zwana także Kulturą Indusu, Cywilizacją Indusu-Saraswati, Kulturą harappańską, Kulturą Mohendżo-Daro itp.

Nowy!!: Sumer i Cywilizacja doliny Indusu · Zobacz więcej »

Dżamdat Nasr

Rzeźba siedzącego byka pochodząca z wykopalisk w Dżamdat Nasr Dżamdat Nasr – miasto w Iraku, leżące 75 kilometrów na południe od Bagdadu.

Nowy!!: Sumer i Dżamdat Nasr · Zobacz więcej »

Eanatum

Steli sępów; znaleziony w Girsu (ob. Telloh); zbiory Luwru Eanatum (sum. é.an.na.túm, tłum. „świątynia E-ana przyniosła”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący na początku 2 połowy III tys.

Nowy!!: Sumer i Eanatum · Zobacz więcej »

Elam

Mapa Elamu Elam – starożytne państwo o strukturze federacyjnej, powstałe około 2400 roku p.n.e. na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu (prowincja Chuzestan na granicy z Irakiem) oraz górskiej prowincji Lurestan, sięgającej aż do Buszehr nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Sumer i Elam · Zobacz więcej »

Elamici

Elamici - lud z południowo-zachodniego Iranu, o nieustalonym pochodzeniu.

Nowy!!: Sumer i Elamici · Zobacz więcej »

Enlil

Enlil (sum. 𒀭𒂗𒆤 den-lil2, tłum. „Pan Wiatru/Powietrza”) – w mitologii mezopotamskiej bóg stojący (jako następca boga An) faktycznie na czele panteonu sumeryjskiego; syn Ziemi (Ki) i Nieba (An), małżonek Ninlil, ojciec Nanny, Nergala, Ningirsu, Ninurty i Nisaby; głównym ośrodkiem jego kultu była świątynia E-kur w mieście Nippur; jeden z czwórki wielkich bogów-stworzycieli (obok boga An, boga Enki i bogini Ninhursag).

Nowy!!: Sumer i Enlil · Zobacz więcej »

Enmebaragesi

Enmebaragesi, Mebarasi – według ''Sumeryjskiej listy królów'' dwudziesty drugi, przedostatni władca należący do I dynastii z Kisz.

Nowy!!: Sumer i Enmebaragesi · Zobacz więcej »

Enmetena

Enmetena (odczytywane wcześniej Entemena) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący ok.

Nowy!!: Sumer i Enmetena · Zobacz więcej »

Ensi

Ensi (sum. ensi2 zapisywane PA.TE.SI) – tytuł sumeryjski oznaczający księcia lub namiestnika prowincji.

Nowy!!: Sumer i Ensi · Zobacz więcej »

Epoka brązu

Mapa świata ok. 2000 p.n.e.; kolorem czerwonym zaznaczono obszar występowania kultur epoki brązu Chronologiczne schematy i podziały epoki brązu dla Europy Broń i ozdoby z okresu epoki brązu Tzw. ''Złoty kapelusz berliński'', artefakt z epoki brązu Epoka brązu – epoka prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza.

Nowy!!: Sumer i Epoka brązu · Zobacz więcej »

Eridu

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Ruiny Eridu Eridu (sum. eridu/eridug(NUN)kiVolk K., A Sumerian Reader, Editrice Pontificio Istituto Biblico, Roma 1999Borger R., Assyrisch-babylonische Zeichenliste, Neukirchen-Vluyn 1978, s. 82., też eri.du10/dùgki, tłum. "dobre miasto"; akad. Eridu) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone 24 km na południowy zachód od Urhasło Eridu, w: Bryce T., The Routledge..., s. 233-234.

Nowy!!: Sumer i Eridu · Zobacz więcej »

Eufrat

Eufrat (Eufrates; także Firat, arab. الفرات, Nahr al-Furat, kurd. Ferat) to obok Tygrysu jedna z dwóch największych rzek Mezopotamii.

Nowy!!: Sumer i Eufrat · Zobacz więcej »

Europa

Europa Mapa polityczna Europy Europa – część świata (nazywana zwykle, jednak nieściśle, kontynentem) leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, której część kontynentalna stanowi wraz z Azją kontynent Eurazję.

Nowy!!: Sumer i Europa · Zobacz więcej »

Gilgamesz

Sargona II w Dur-Szarrukin mający przedstawiać Gilgamesza z małym lwem; zbiory Luwru (AO 19862) III dynastii z Ur; zbiory Luwru (AO 3761) Gilgamesz, Bilgamesz (sum. dgiš-bil/bil2-ga-mes, późniejsze dgiš i dgiš-gin2-maš; akad. Gilgameš) – na wpół legendarny król sumeryjskiego miasta Unug (akadyjskie Uruk).

Nowy!!: Sumer i Gilgamesz · Zobacz więcej »

Gudea

głowa Gudei (fragment kamiennego posągu); zbiory Luwru (AO 13) Napis „Gudea władca Lagasz” (fragment kamiennego posągu); zbiory Luwru tzw. cylindry Gudei - gliniane walce pokryte inskrypcją klinową opisującą budowę E-ninnu („Domu Pięćdziesiątki”) - świątyni boga Ningirsu w mieście Girsu Gudea (sum. gù.dé.a, tłum. „powołany”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący w 2 połowie XXII w. p.n.e., zięć i następca Ur-Baby, mąż Nin-alli, ojciec Ur-Ningirsu II.

Nowy!!: Sumer i Gudea · Zobacz więcej »

Gutejowie

Gutejowie (Gutejczycy, Gutowie) – starożytny lud wywodzący się z gór Zagros (dzisiejszy zachodni Iran), o nieznanej bliżej przynależności etnicznej.

Nowy!!: Sumer i Gutejowie · Zobacz więcej »

Hammurabi

Babilonii w czasach Hammurabiego z zaznaczonym Babilonem Gliniany stożek z inskrypcją Hammurabiego upamiętniającą wzniesienie murów miasta Sippar; terakota, zbiory Luwru (AO 3277) Pomnik Hammurabiego w Iraku Hammurabi, Hammurapi (1792–1750 p.n.e. – chronologia średnia) – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z Babilonu, syn i następca Sin-muballita, twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor Kodeksu Praw.

Nowy!!: Sumer i Hammurabi · Zobacz więcej »

Hetyci

Płaskorzeźba króla Tudhalijasa IV w Yazılıkaya pod Hattusą Procesja 12 bogów świata podziemnego; płaskorzeźba z Yazılıkaya Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii.

Nowy!!: Sumer i Hetyci · Zobacz więcej »

I dynastia z Ur

I dynastia z Ur – panowała w latach ok.

Nowy!!: Sumer i I dynastia z Ur · Zobacz więcej »

Ibbi-Suen

III trzecią dynastię z Ur – najciemniejszym odcieniem zielonego zaznaczono obszar kontrolowany przez Ibbi-Suena na początku jego panowania Ibbi-Suen, Ibbisin – ostatni władca III dynastii z Ur, panował w latach 2029-2005 p.n.e. (chronologia średnia).

Nowy!!: Sumer i Ibbi-Suen · Zobacz więcej »

III dynastia z Ur

Imperium III dynastii z Ur (na zielono) III dynastia z Ur – mezopotamska dynastia założona przez Ur-Nammu z Ur, panowała nad zjednoczonym Sumerem i Akadem w latach 2113-2005 p.n.e. (chronologia średnia).

Nowy!!: Sumer i III dynastia z Ur · Zobacz więcej »

Irak

Region Iraku Zdjęcie satelitarne Iraku Irak, Republika Iraku (arab. العراق, trl. Al-'Irāq, trb. Al-Irak; جمهورية العراق, trb. Dżumhurijjat al-Irak, kurd. كۆماری عێراق, trl. Komarî 'Êraq, trb. Komari Erak; asyr. ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.

Nowy!!: Sumer i Irak · Zobacz więcej »

Isin

Mapa południowej Mezopotamii w II tys. p.n.e. z zaznaczonym miastem Isin Isin – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, nad rzeką Eufrat, które największe znaczenie zyskało w XX wieku p.n.e. będąc stolicą państwa I dynastii z Isin; obecnie stanowisko archeologiczne Al-Bahrijjat w Iraku.

Nowy!!: Sumer i Isin · Zobacz więcej »

Język hebrajski

Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. ˤiwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich północno-zachodnich, należących do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany przeważnie alfabetem hebrajskim.

Nowy!!: Sumer i Język hebrajski · Zobacz więcej »

Język sumeryjski

Język sumeryjski (sum. 𒅴𒂠, eme-gi7/gir15, akad. Ŝumeru) – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język.

Nowy!!: Sumer i Język sumeryjski · Zobacz więcej »

Języki semickie

Współczesny zasięg języków semickich (kolor jasnopomarańczowy) na tle rodziny afroazjatyckiej Języki semickie – rodzina języków, należąca do języków afroazjatyckich, wywodząca się z języka prasemickiego.

Nowy!!: Sumer i Języki semickie · Zobacz więcej »

Kisz

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Kisz – prastare miasto sumero-akadyjskie, nad Eufratem, 13 km na wschód od Babilonu, obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Uhajmir (Czerwony Pagórek) w Iraku; niewątpliwie jedno z najstarszych miast świata.

Nowy!!: Sumer i Kisz · Zobacz więcej »

Koczownik

Koczownik – także nomada, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np.

Nowy!!: Sumer i Koczownik · Zobacz więcej »

Lagasz

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Lagasz (sum. lagaški) – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii; obecnie stanowisko archeologiczne Tell al-Hiba w Iraku.

Nowy!!: Sumer i Lagasz · Zobacz więcej »

Lament nad upadkiem Ur

Gliniana tabliczka z tekstem ''Lamentu nad upadkiem Ur''; zbiory Luwru (AO 6446) Lament nad upadkiem Ur (także Tren na zagładę Ur bądź Lament nad zagładą Ur) – sumeryjski utwór żałobny, napisany na przełomie trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e. Treść utworu nawiązuje do upadku III dynastii z Ur.

Nowy!!: Sumer i Lament nad upadkiem Ur · Zobacz więcej »

Larsa

Mapa południowej Mezopotamii z zaznaczonym miastem Larsa Lista Królów Larsy, terakota, zbiory Luwru (AO 7025) Larsa (być może biblijne Ellasar, Genesis 14:1) – starożytne miasto-państwo w południowej Mezopotamii, obecnie stanowisko archeologiczne Tell Senkereh w Iraku.

Nowy!!: Sumer i Larsa · Zobacz więcej »

Ludy semickie

Ludy semickie lub Semici (od imienia biblijnego Sema) – umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami należącymi do rodziny języków semickich.

Nowy!!: Sumer i Ludy semickie · Zobacz więcej »

Lugalzagesi

Sumer za Lugalzagesiego (na czerwono), ok. 2350 p.n.e. Lugalzagesi – władca sumeryjskiego miasta-państwa Umma, panujący ok.

Nowy!!: Sumer i Lugalzagesi · Zobacz więcej »

Lulubejowie

Płaskorzeźba na cześć króla Anubaniniego Lulubejowie – plemię zamieszkujące północno-wschodnie góry Zagros (obecnie Kurdystan na pograniczu iracko-irańsko-tureckim), które obok Gutejów było stałym źródłem niepokojów dla osiadłych mieszkańców Mezopotamii.

Nowy!!: Sumer i Lulubejowie · Zobacz więcej »

Mad'an

Maʻdān (arab. معدان), Madanowie, Arabowie Błotni (arab. عرب الأهوار, ʻArab al-Ahwār) – lud zamieszkujący mokradła dolnej niziny mezopotamskiej, w widłach Tygrysu i Eufratu (dzisiejszy Irak).

Nowy!!: Sumer i Mad'an · Zobacz więcej »

Malaje

Malaje Brytyjskie około roku 1922: czerwone – Straits Settlements, żółte – Sfederowane Stany Malajskie; niebieskie – Niesfederowane Stany Malajskie Malaje (ang. i malajski Malaya) – nazwa stosowana do dawnych posiadłości brytyjskich na Półwyspie Malajskim (do 1946 r. kilku, następnie jednej powstałej w wyniku ich połączenia), od 1957 r. zaś do niepodległego państwa, które w 1963 roku przekształciło się w Malezję (malajski Malaysia).

Nowy!!: Sumer i Malaje · Zobacz więcej »

Manisztusu

Manisztusu – władca z dynastii akadyjskiej; objął rządy nad imperium akadyjskim w roku 2269 p.n.e., po 9 latach panowania jego młodszego brata Rimusza.

Nowy!!: Sumer i Manisztusu · Zobacz więcej »

Mesanepada

Mesanepada (sum. mes.an.ne2.pa3.da, tłum. „młodzieniec wybrany przez boga Ana”) – jeden z wczesnych sumeryjskich władców, który ok.

Nowy!!: Sumer i Mesanepada · Zobacz więcej »

Mezopotamia

Mezopotamia (gr.: Mesopotamia – Międzyrzecze, nazwa przejęta z języka perskiego Miyanrudan i aramejskiego Beth-Nahrain) to starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu.

Nowy!!: Sumer i Mezopotamia · Zobacz więcej »

Mitologia sumeryjska

Mitologia sumeryjska – mitologia z południowych terenów Mezopotamii z okresu, kiedy były pod panowaniem Sumerów.

Nowy!!: Sumer i Mitologia sumeryjska · Zobacz więcej »

Nammahani

Nammahani – ostatni władca sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz z II dynastii z Lagasz, panujący pod koniec XXII w. p.n.e. Znany z kilku inskrypcji budowlanych.

Nowy!!: Sumer i Nammahani · Zobacz więcej »

Nanna (bóg)

Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca.

Nowy!!: Sumer i Nanna (bóg) · Zobacz więcej »

Naram-Sin z Akadu

Naram-Sin (akad. Narām-Sîn, tłum. „ukochany przez boga Sina”) – władca imperium akadyjskiego, przedstawiciel semickiej dynastii rządzącej w Mezopotamii z ośrodkiem w Akadzie, panował w latach ok.

Nowy!!: Sumer i Naram-Sin z Akadu · Zobacz więcej »

Nizina Mezopotamska

Nizina Mezopotamska – nizina w Iraku oraz w Iranie i Kuwejcie, w dorzeczach Eufratu i Tygrysu.

Nowy!!: Sumer i Nizina Mezopotamska · Zobacz więcej »

Okres starosumeryjski

Zatoki Perskiej Okres wczesnodynastyczny (starosumeryjski) – okres w dziejach starożytnej Mezopotamii, nazwany tak od spisu „dynastii”, czyli Sumeryjskiej listy królów – dokumentu wyszczególniającego, które miasta sprawowały hegemonię w Dolnej Mezopotamii.

Nowy!!: Sumer i Okres starosumeryjski · Zobacz więcej »

Okres Ubajd

Ur, Hadżi Muhammad, Tell 'Oueili) Narodowego Muzeum Ceramiki w Sèvres, Francja przykład naczynia z późnego okresu Ubajd; południowy Irak; zbiory Museum of Fine Arts w Bostonie Okres Ubajd – nazwa ostatniego okresu prehistorii w Mezopotamii, trwającego od ok.

Nowy!!: Sumer i Okres Ubajd · Zobacz więcej »

Okres Uruk

Okres lub Kultura Uruk – okres dziejów starożytnej Mezopotamii obejmujący większą część IV tysiąclecia p.n.e., przy czym dokładniejszy zakres czasowy jego istnienia jest dyskusyjny - niektórzy badacze zamykają go w l. 3750 - 3150 p.n.e., inni w l. 4000-3100 p.n.e., a jeszcze inni w l. 4300-3450 p.n.e. Nazwa okresu pochodzi od starożytnego miasta Uruk, na terenie którego odkryto po raz pierwszy liczne znaleziska tej kultury.

Nowy!!: Sumer i Okres Uruk · Zobacz więcej »

Politeizm

Bogowie starożytnego Egiptu w Carnegie Museum of Natural History Politeizm, wielobóstwo (politeizm z polys - "liczny" + theos - "bóg") – wiara w istnienie wielu bogów (np. przedchrześcijańska religia Słowian, religia starożytnej Grecji, starożytnego Egiptu, wierzenia Azteków, shintō, niektóre odłamy hinduizmu).

Nowy!!: Sumer i Politeizm · Zobacz więcej »

Religia Sumerów

Religia Sumerów – system wierzeń oraz rytuały i związane z nim struktury ludu "ciemnogłowych", który na obszarze Dolnej Mezopotamii w IV–III tysiącleciu p.n.e. utworzył wysoko rozwiniętą cywilizację.

Nowy!!: Sumer i Religia Sumerów · Zobacz więcej »

Rimusz

Rimusz – władca z dynastii akadyjskiej; objął władzę nad imperium akadyjskim około roku 2278 p.n.e., po 56 latach panowania jego ojca - Sargona Wielkiego.

Nowy!!: Sumer i Rimusz · Zobacz więcej »

Samsu-iluna

Samsu-ditany) Samsu-iluna (1749-1712 p.n.e.) – siódmy król Babilonii z I dynastii z Babilonu, syn i następca Hammurabiego.

Nowy!!: Sumer i Samsu-iluna · Zobacz więcej »

Sargon Wielki

Sargon Wielki, także Sargon Akadyjski (akad. Šarru-kīn, 'prawowity król') – założyciel dynastii akadyjskiej i twórca imperium akadyjskiego, panował w latach 2334-2279 p.n.e. Uważany za twórcę pierwszego w dziejach świata imperium, rozciągającego się od Elamu i dolnej Mezopotamii aż po Morze Śródziemne i Anatolię (zasięg ten jest dyskutowany).

Nowy!!: Sumer i Sargon Wielki · Zobacz więcej »

Sippar

Sippar (sum. zimbir(UD.KIB.NUN)ki; akad. Sippar, Sippir) – starożytne miasto w północnej Babilonii, położone na wschodnim brzegu Eufratu, około 60 km na północ od Babilonu; obecnie stanowisko archeologiczne Abu Habbah (tłum. „Ojciec nasion”)Gasche H., Janssen C., hasło Sippar, w: Meyers E.M. (wyd.), The Oxford..., s. 47.

Nowy!!: Sumer i Sippar · Zobacz więcej »

Starożytność

Egipskie piramidy Ateny na Akropolu Rzymskie koloseum Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem (tylko w odniesieniu Grecji i Rzymu) i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e. Dokładne ramy czasowe tego okresu nie są ściśle określone.

Nowy!!: Sumer i Starożytność · Zobacz więcej »

Sumerowie

Sumeryjska figurka oranta z ogoloną głową oraz w stroju w liściaste wzory (około 2400 roku p.n.e.) Sumerowie (sum. 𒊕𒈪, saĝ-ĝi6-ga, tłum. „czarnogłowi”) – starożytny lud nieznanego pochodzenia, który pod koniec IV tysiąclecia p.n.e. stworzył wysoko rozwiniętą cywilizację w południowej Mezopotamii – Sumer.

Nowy!!: Sumer i Sumerowie · Zobacz więcej »

Sumeryjska lista królów

Gliniana pryzma z tekstem ''Sumeryjskiej listy królów'', kopia WB / WB 444 (kopia G u Glassnera) Sumeryjska lista królów – dzieło sumeryjskiego piśmiennictwa, będące listą władców i dynastii rządzących Sumerem, począwszy od królów panujących przed potopem, a na I dynastii z Isin kończąc (początek II tys. p.n.e.). Dzieło to ma charakter półlegendarny, dlatego dyskwalifikuje się je jako źródło historyczne i traktowane jest przez badaczy dziejów starożytnej Mezopotamii z dużą dozą ostrożności.

Nowy!!: Sumer i Sumeryjska lista królów · Zobacz więcej »

Szinear

Szinear – kraina wzmiankowana kilkukrotnie w Biblii, najczęściej lokalizowana w południowej Mezopotamii i identyfikowana z Babilonią.

Nowy!!: Sumer i Szinear · Zobacz więcej »

Sztuka sumeryjska

Sztuka sumeryjska – przejaw działalności artystycznej Sumerów, zamieszkałych południową Mezopotamię w okresie od IV tysiąclecia p.n.e., tj.

Nowy!!: Sumer i Sztuka sumeryjska · Zobacz więcej »

Sztuka sumeryjska i akadyjska

Najstarsze ślady osadnictwa znalezione na terenach Mezopotamii pochodzą z VIII tys. p.n.e. Są to niewielkie osady złożone z glinianych domów na planie koła.

Nowy!!: Sumer i Sztuka sumeryjska i akadyjska · Zobacz więcej »

Szulgi

III dynastii z Ur (na zielono) Nanny w Ur; zbiory Luwru (AO 221870). Szulgi – król sumeryjski, syn Ur-Nammu, założyciela III dynastii z Ur, twórca potęgi tego państwa.

Nowy!!: Sumer i Szulgi · Zobacz więcej »

Tygrys (rzeka)

Tygrys (gr. Tígrēs lub Tígris, arab. دجلة, Nahr Dijlah) to obok Eufratu jedna z dwóch największych rzek Mezopotamii.

Nowy!!: Sumer i Tygrys (rzeka) · Zobacz więcej »

Umma (miasto)

okresie wczesnodynastycznym (ok. 2900-2350 p.n.e.) Umma – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii, znane przede wszystkim z długotrwałego sporu granicznego z sąsiadującym miastem-państwem Lagasz; obecnie stanowisko archeologiczne Dżucha (Jūkhā) w Iraku.

Nowy!!: Sumer i Umma (miasto) · Zobacz więcej »

Ur (miasto)

Ur (sum. uri2/urim2(ŠEŠ.UNUG)ki lub uri5/urim5(ŠEŠ.AB)ki) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, w XXI wieku p.n.e. stolica imperium III dynastii z Ur; obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Mukajjar w Iraku, położone ok.

Nowy!!: Sumer i Ur (miasto) · Zobacz więcej »

Ur-Nammu

Imperium III dynastii z Ur (na zielono) Ur (dziś Al-Muqaiyar w Iraku) British Museum Ur-Nammu, Ur-Namma (sum. ur-dnammu, ur-dnamma, tłum. „sługa bogini Nammu”) – sumeryjski władca, założyciel III dynastii z Ur, panował w latach 2113-2096 p.n.e..

Nowy!!: Sumer i Ur-Nammu · Zobacz więcej »

Ur-Nansze

kamienna płytka wotywna przedstawiająca Ur-nansze (jako budowniczego z koszem na głowie) wraz z jego rodziną; znaleziona w Girsu (ob. Tall Luh); zbiory Luwru (AO 2344) Ur-Nansze (sum. ur.dnanše, tłum. „Sługa bogini Nansze”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący ok.

Nowy!!: Sumer i Ur-Nansze · Zobacz więcej »

Uruk

Uruk (sum. unug/unuki; akad. Uruk; bibl. Erech) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone nad starym korytem Eufratu, współcześnie stanowisko archeologiczne Warka (też Al-Warka) w południowym Iraku, leżące ok.

Nowy!!: Sumer i Uruk · Zobacz więcej »

Urukagina

Urukagina, Uruinimgina lub Irikagina – władca sumeryjskiego miasta-państwa Lagasz, ostatni przedstawiciel I dynastii z Lagasz; panował w latach 2378-2371 p.n.e. Został władcą po przewrocie, podczas którego zdetronizowano poprzedniego władcę Lugalandę.

Nowy!!: Sumer i Urukagina · Zobacz więcej »

Utuhengal

Utuhengal (sum. dutu-he2-gal2; tłum. „bóg Utu jest obfitością/dostatkiem”) – sumeryjski władca miasta-państwa Uruk, panujący w latach 2116 - 2110 p.n.e.; według „''Sumeryjskiej listy królów''” jedyny przedstawiciel V dynastii z UrukPiotr Michalowski, „Sumerian...”, s. 84.

Nowy!!: Sumer i Utuhengal · Zobacz więcej »

Wyżyna Tybetańska

Wyżyna Tybetańska Wyżyna Tybetańska (tyb. བོད་ས་མཐོ། - Wylie: bod sa mtho, ZWPY: Boi Gangto) – rozległa wyżyna w Azji Centralnej.

Nowy!!: Sumer i Wyżyna Tybetańska · Zobacz więcej »

XIX wiek p.n.e.

XIX WIEK P.N.E. XXI wiek p.n.e. XX wiek p.n.e. XIX wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. XVII wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XIX wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XVI wiek p.n.e.

XVI wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. XVII wiek p.n.e. XVI wiek p.n.e. XV wiek p.n.e. XIV wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XVI wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XVIII wiek p.n.e.

XVIII WIEK P.N.E. XX wiek p.n.e. XIX wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. XVII wiek p.n.e. XVI wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XVIII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XX wiek p.n.e.

XX WIEK P.N.E. XXII wiek p.n.e. XXI wiek p.n.e. XX wiek p.n.e. XIX wiek p.n.e. XVIII wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XX wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XXI wiek p.n.e.

XXI WIEK P.N.E. XXIII wiek p.n.e. XXII wiek p.n.e. XXI wiek p.n.e. XX wiek p.n.e. XIX wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XXI wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

XXII wiek p.n.e.

XXII WIEK P.N.E. XXIV wiek p.n.e. XXIII wiek p.n.e. XXII wiek p.n.e. XXI wiek p.n.e. XX wiek p.n.e. Urodzili się.

Nowy!!: Sumer i XXII wiek p.n.e. · Zobacz więcej »

Zagros

Góry Zagros – widok z kosmosu, wrzesień 1992 Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach.

Nowy!!: Sumer i Zagros · Zobacz więcej »

Zatoka Perska

Zatoka Perska, Zatoka Irańska, Zatoka Arabska (pers. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu.

Nowy!!: Sumer i Zatoka Perska · Zobacz więcej »

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »