Spis treści
48 kontakty: Archozaury, Autapomorfia, Aysén, Buenos Aires/General Carrera, Ceratozaur, Cetiozaur, Chile, Diapsydy, Dinozaury, Dinozaury gadziomiedniczne, Diplodoki, Drapieżnictwo, Ewolucja biologiczna, Fitofag, Formacja (geologia), Gatunek (biologia), Holotyp, Homoplazja, Jura późna, Kierunek dystalny, Klad, Klad bazalny, Kość łonowa, Kość biodrowa, Kość krucza, Kość piszczelowa, Kość przedszczękowa, Kość udowa, Kość zębowa, Kręgowce, Mezozoik, Neornithes, Neoteropody, Ontogeneza, Ptaki, Rodzaj (biologia), Skamieniałości, Strunowce, Szerokość geograficzna, Terizinozaury, Teropody, Tetanury, Tytanozaury, Tyton, Wymieranie, Zauropodomorfy, Zauropody, Zauropsydy.
Archozaury
Archozaury, gady naczelne (Archosauria – z gr. archos – władca + sauros – jaszczur) – takson diapsydalnych gadów obejmujący zaawansowane ewolucyjnie rzędy gadów.
Zobaczyć Chilesaurus i Archozaury
Autapomorfia
Uproszczony kladogram przedstawia taksony wykazujące cechy plezjomorficzne (A, B, I, H) oraz apomorfie (synapomorfie – C, D, F, G – i autapomorfia – E) Autapomorfia – cecha zaawansowana występująca tylko w jednej grupie filogenetycznej.
Zobaczyć Chilesaurus i Autapomorfia
Aysén
Región de Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo, nazywany również skrótowo Región de Aysén lub Region XI – jeden z 16 regionów administracyjnych Chile, położony w południowej części kraju.
Zobaczyć Chilesaurus i Aysén
Buenos Aires/General Carrera
Buenos Aires/General Carrera (– nazwa używana w Argentynie lub Lago General Carrera – nazwa używana w Chile) – jezioro w południowej Argentynie i Chile, największe w Patagonii. General Carrera jest miejscem połowu pstrągów i łososiowatych.
Zobaczyć Chilesaurus i Buenos Aires/General Carrera
Ceratozaur
Ceratozaur (Ceratosaurus) – wymarły rodzaj drapieżnego dinozaura z grupy teropodów.
Zobaczyć Chilesaurus i Ceratozaur
Cetiozaur
Cetiozaur (Cetiosaurus) – rodzaj zauropoda z rodziny cetiozaurów (Cetiosauridae); jego nazwa znaczy „wielorybi jaszczur”.
Zobaczyć Chilesaurus i Cetiozaur
Chile
Chile, oficjalnie Republika Chile (wym.) – państwo w Ameryce Południowej, w południowo-zachodniej części kontynentu.
Zobaczyć Chilesaurus i Chile
Diapsydy
Diapsydy (Diapsida, z gr. di – dwa + apsis – łuk) – grupa owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida), w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone sąsilne mięśnie szczęk.
Zobaczyć Chilesaurus i Diapsydy
Dinozaury
Dinozaury (Dinosauria) – zróżnicowany klad zauropsydów.
Zobaczyć Chilesaurus i Dinozaury
Dinozaury gadziomiedniczne
Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe sązwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu, dla odróżnienia od ptasiomiednicznych.
Zobaczyć Chilesaurus i Dinozaury gadziomiedniczne
Diplodoki
Diplodoki (Diplodocidae) – rodzina zauropodów, której nazwa oznacza "dwubelkowe" Obejmowała ona jedne z największych istot żywych wszech czasów, takie jak Diplodocus czy Supersaurus (ok. 34 m długości).
Zobaczyć Chilesaurus i Diplodoki
Drapieżnictwo
Drapieżnikiem jest biedronka siedmiokropka; jej larwy i osobniki dorosłe zabijająi zjadająmszyce Drapieżnictwo – bywa definiowane jako sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary.
Zobaczyć Chilesaurus i Drapieżnictwo
Ewolucja biologiczna
Ewolucja biologiczna, ewolucja organiczna – zmiany cech całych grup organizmów następujące z biegiem pokoleń.
Zobaczyć Chilesaurus i Ewolucja biologiczna
Fitofag
kapturnicy dziewannówki jest fitofagiem Jeleń – inny przykład roślinożercy Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).
Zobaczyć Chilesaurus i Fitofag
Formacja (geologia)
Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna, wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych.
Zobaczyć Chilesaurus i Formacja (geologia)
Gatunek (biologia)
rodzaj i '''gatunek''' Gatunek – w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej.
Zobaczyć Chilesaurus i Gatunek (biologia)
Holotyp
Holotyp ''Marocaster coronatus'' Holotyp (gr. ὅλοτύπος od ὅλος „cały, całkowity” τύπος „odbicie, obraz, posąg, wzór, znak, odcisk”) – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.
Zobaczyć Chilesaurus i Holotyp
Homoplazja
Staw skroniowo-żuchwowy (na dole) wyewulował u przodka ssaków tylko raz. Stanowi synapomorfię ssaków i nie występuje w żadnej innej grupie organizmów żywych (na dole: czaszka niezaliczanego do ssaków wczesnego owodniowca – stan ancestralny)jaw joint – staw żuchwowysquamosal – kość łuskowadentary – kość zębowaquadtate – kość kwadratowaarticular – kość stawowaangular – kość kątowa homologiczne, wytworzenie się z nich skrzydeł nastąpiło drogąhomoplazji (konwergencja).
Zobaczyć Chilesaurus i Homoplazja
Jura późna
Jura późna (ang. Late Jurassic) – najmłodsza epoka jury (era mezozoiczna), trwająca około 15,5 miliona lat (od 161,2 ± 4,0 do 145,5 ± 4,0 mln lat temu).
Zobaczyć Chilesaurus i Jura późna
Kierunek dystalny
kończyny górnej Kierunek dystalny, kierunek dalszy – kierunek lub położenie anatomiczne skierowane ku końcowi kończyny, położone dalej od osi pośrodkowej ciała, np.
Zobaczyć Chilesaurus i Kierunek dystalny
Klad
Klad (z gr. – gałąź) – grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe).
Zobaczyć Chilesaurus i Klad
Klad bazalny
Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrznąpozostałych przedstawicieli kladu.
Zobaczyć Chilesaurus i Klad bazalny
Kość łonowa
Miednica człowieka. Kość łonowa zaznaczona na czerwono. Prawa kość miedniczna człowieka, powierzchnia zewnętrzna. ''Body of pubis'' – trzon kości łonowej, ''Superior Ramus of Pubis'' – gałąź górna kości łonowej, ''Inferior Ramus of Pubis'' – gałąź dolna kości łonowej.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość łonowa
Kość biodrowa
Lewa kość biodrowa oznaczona numerem 2. kość biodrowa widoczna w górnej części obrazu Kość biodrowa (łac. os ilium) – u człowieka składa się z talerza i trzonu, które na powierzchni wewnętrznej oddzielone sąprzez kresę łukowatą(linea arcuata).
Zobaczyć Chilesaurus i Kość biodrowa
Kość krucza
gołębia z kościąkruczą(nr 4) Kość krucza (łac. coracoideum) – parzysty składnik obręczy kończyny górnej.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość krucza
Kość piszczelowa
kość piszczelowa (''tibia'') i strzałkowa (''fibula'') prawo kość piszczelowa Kość piszczelowa, piszczel (łac. tibia) – podstawowa kość goleni, leżąca po stronie przyśrodkowej.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość piszczelowa
Kość przedszczękowa
wombata tasmańskiego (skrótem ''p.max'' oznaczono kość przedszczękową) Kość przedszczękowa, u ssaków nazywana kościąprzysieczną(łac. os pr(a)emaxilla, os intermaxillare, os incisivum) – para małych kości czaszki występująca u większości kręgowców.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość przedszczękowa
Kość udowa
Ludzka kość udowa lewa (widok od tyłu) Kość udowa (łac. os femoris, femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość udowa
Kość zębowa
gadów ssakokształtnych. Kość zębowa opisana skrótem ''Dent.'' Kość zębowa (os dentale) – kość wchodząca w skład szczęk u żuchwowców.
Zobaczyć Chilesaurus i Kość zębowa
Kręgowce
Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki.
Zobaczyć Chilesaurus i Kręgowce
Mezozoik
Era mezozoiczna, mezozoik – era, która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładąwielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe.
Zobaczyć Chilesaurus i Mezozoik
Neornithes
Neornithes – podgromada ptaków nowoczesnych obejmująca tradycyjnie wszystkie współcześnie występujące taksony oraz taksony wymarłe w czasach historycznych.
Zobaczyć Chilesaurus i Neornithes
Neoteropody
Neoteropody (Neotheropoda) – grupa dinozaurów z podrzędu teropodów.
Zobaczyć Chilesaurus i Neoteropody
Ontogeneza
Ontogeneza, rozwój osobniczy (gr. óntos – byt, będące, istniejące, génesis – pochodzenie) – przemiany anatomiczne i fizjologiczne osobnika od powstania w wyniku rozmnażania do śmierci.
Zobaczyć Chilesaurus i Ontogeneza
Ptaki
Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców.
Zobaczyć Chilesaurus i Ptaki
Rodzaj (biologia)
gatunek Rodzaj (l.mn.) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletycznągrupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej, lub więcej cech taksonomicznych.
Zobaczyć Chilesaurus i Rodzaj (biologia)
Skamieniałości
Skamieniała ryba Skamieniałości Parku Narodowym Skamieniałego Lasu Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe).
Zobaczyć Chilesaurus i Skamieniałości
Strunowce
Strunowce (Chordata, od gr. i łac. chorda – struna) – zwierzęta dwubocznie symetryczne, wtórouste, które na jednym z etapów rozwoju osobniczego mająnastępujące sześć charakterystycznych cech budowy.
Zobaczyć Chilesaurus i Strunowce
Szerokość geograficzna
Współrzędne geograficzne.ф - szerokość geograficzna 1 – równoleżnik – punkty o tej samej szerokości geograficznej2 – południk Wodzisławiu Śl. Szerokość geograficzna (symbol φ).
Zobaczyć Chilesaurus i Szerokość geograficzna
Terizinozaury
Terizinozaury (Therizinosauridae) – rodzina wymarłych, nietypowych, prawdopodobnie wszystkożernych dinozaurów umieszczana zazwyczaj w podrzędzie teropodów.
Zobaczyć Chilesaurus i Terizinozaury
Teropody
Model szkieletu giganotozaura, Australian Museum, Sydney Rekonstrukcja rahonawisa Porównanie rozmiarów wielkich teropodów Ślad teropoda Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa theropod oznacza stopa bestii.
Zobaczyć Chilesaurus i Teropody
Tetanury
Tetanury (Tetanurae) – grupa zaawansowanych teropodów; jej przedstawiciele charakteryzowali się zredukowanymi dwu- lub trójpalczastymi kończynami przednimi oraz usztywnionymi ogonami.
Zobaczyć Chilesaurus i Tetanury
Tytanozaury
Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.
Zobaczyć Chilesaurus i Tytanozaury
Tyton
Tyton – w stratygrafii piętro górnej jury w eratemie mezozoicznym, trwające według przyjmowanego do 2012 roku przez MiędzynarodowąKomisję Stratygrafii podziału jury około 5 milionów lat (od 150,8 ± 4,0 do 145,5 ± 4,0 mln lat temu); w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 152,1 ± 0,9 do 145,0 ± 0,8 mln lat temu.
Zobaczyć Chilesaurus i Tyton
Wymieranie
Wilk workowaty występował na Tasmanii i w Australii Wymieranie, wyginięcie, ekstynkcja – proces zanikania gatunków lub innej grupy taksonomicznej.
Zobaczyć Chilesaurus i Wymieranie
Zauropodomorfy
Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.
Zobaczyć Chilesaurus i Zauropodomorfy
Zauropody
Bałtowski Park Jurajski) Szkielet amargazaura Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia).
Zobaczyć Chilesaurus i Zauropody
Zauropsydy
Zauropsydy (Sauropsida) – jeden z dwóch głównych kladów owodniowców (obok synapsydów), który rozdzielił się na dwie główne linie ewolucyjne: anapsydy, charakteryzujące się czaszkąpozbawionąotworów skroniowych, oraz diapsydy, w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone sąsilne mięśnie szczęk.
Zobaczyć Chilesaurus i Zauropsydy