Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Pobieranie
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Dharma

Indeks Dharma

Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pŏp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np.

54 kontakty: Abhidhamma Pitaka, Absolut, Aleister Crowley, Asanga, Braminizm, Buddyzm, Czittamatra, Dharmadhatu, Dialektyka, Doktryna, Epistemologia, Filozofia, Hanyu pinyin, Hinduizm, Idealizm, Inicjatywa DHARMA, Język chiński, Język japoński, Język koreański, Język pali, Język tybetański, Język wietnamski, Karma, Madhjamaka, Mahajana, Metafizyka klasyczna, Monizm, Nagardżuna, Nirwana, Oświecenie (religie Wschodu), Pluralizm, Pneuma (filozofia), Pratityasamutpada, Relatywizm, Religie dharmiczne, Rozumowanie dedukcyjne, Ryszi, Sanskryt, Sarvastivada, Sautrantika, Stoicyzm, Sutta Pitaka, Tathagata, Teishō, Teza, Thelema, Therawada, Tipitaka, Transliteracja Wyliego, Triwarga, ..., Wasubandhu, Wczesne szkoły buddyjskie, Wyzwolenie w hinduizmie, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Rozwiń indeks (4 jeszcze) »

Abhidhamma Pitaka

Abhidhamma Pitaka (chin. lunzang (論藏); kor. lonjang 논장; jap. ronzō; wiet. luận tang, Tạng Luận; tyb. mngon.pa’i.sde.snod; pol. skarbnica traktatów; chin. huizang; kor. hyejang; jap. ezō; wiet. huê tang; pol. skarbnica mądrości) – trzeci z trzech koszy Tipitaki.

Nowy!!: Dharma i Abhidhamma Pitaka · Zobacz więcej »

Absolut

Absolut (łac. absolutus – bezwarunkowy, niezwiązany) – osobowy lub bezosobowy pierwotny byt, doskonały, najwyższy, pełny, całkowicie niezależny, nieuwarunkowany i niczym nieograniczony.

Nowy!!: Dharma i Absolut · Zobacz więcej »

Aleister Crowley

Aleister Crowley podczas wyprawy na K2 (1902) Aleister Crowley, właściwie Edward Alexander Crowley (ur. 12 października 1875 w Royal Leamington Spa, zm. 1 grudnia 1947 w Hastings) – brytyjski okultysta, mistyk, szachista, alpinista i święty Gnostyckiego Kościoła katolickiego.

Nowy!!: Dharma i Aleister Crowley · Zobacz więcej »

Asanga

Maitreją Asanga − żyjący w Indiach IV w.n.e. filozof indyjski, twórca szkoły filozoficznej jogaćara należącej do kręgu buddyzmu mahajany.

Nowy!!: Dharma i Asanga · Zobacz więcej »

Braminizm

Braminizm (brahmanizm) – termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez europejskich uczonych, określający fazę rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a hinduizmem.

Nowy!!: Dharma i Braminizm · Zobacz więcej »

Buddyzm

"Koło Dharmy" – najczęściej spotykany buddyjski symbol Flaga buddyjska Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach.

Nowy!!: Dharma i Buddyzm · Zobacz więcej »

Czittamatra

Majtreję nauczającego traktatów o naturze buddy. Czittamatra – doktryna "tylko umysłu" w buddyzmie wywodząca się od przekazu nauk o naturze buddy Maitrei przekazanego przez Asangę (Indie, IV w.n.e) oraz rozpowszechnionego przez Vasubandhu (Indie, IV).

Nowy!!: Dharma i Czittamatra · Zobacz więcej »

Dharmadhatu

Dharmadhatu (skr. धर्मधात dharmadhātu; chiń. fajie 法界; kor. pŏpkye 법계; jap. hokke; wiet. pháp giới; tyb. ch'os kyi dbyings) – dosłownie "Zakres Nauki Buddy"; przestrzeń, obszar lub sfera Dharmy, która jest niezmienna i nie tworzona, w której wszystkie zjawiska powstają, trwają i rozpuszczają się.

Nowy!!: Dharma i Dharmadhatu · Zobacz więcej »

Dialektyka

Cornelisa Corta z 1565 roku. Dialektyka – nauka zajmująca się poprawnością argumentacji i refutacji podczas wypowiedzi.

Nowy!!: Dharma i Dialektyka · Zobacz więcej »

Doktryna

Doktryna (z łac. doctrina – nauczanie, wiedza) oznacza zespół twierdzeń, założeń i dogmatów religijnych, filozoficznych, politycznych lub wojskowych.

Nowy!!: Dharma i Doktryna · Zobacz więcej »

Epistemologia

Epistemologia (od, episteme – „wiedza; umiejętność, zrozumienie”; λόγος, logos – „nauka; myśl”), teoria poznania lub gnoseologia – dział filozofii, zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością.

Nowy!!: Dharma i Epistemologia · Zobacz więcej »

Filozofia

Herrada z Landsbergu, ''Hortus deliciarum'', ''Philosophia et septem artes liberales'' Filozofia – (od: – miłość i – mądrość, tłumaczone jako „umiłowanie mądrości”) – systematyczne i krytyczne rozważania na temat podstawowych problemów i idei, dążące do poznania ich istoty, a także do całościowego zrozumienia świata.

Nowy!!: Dharma i Filozofia · Zobacz więcej »

Hanyu pinyin

Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

Nowy!!: Dharma i Hanyu pinyin · Zobacz więcej »

Hinduizm

OM – zapis sylaby będącej symbolem hinduizmu Swastyka hinduistyczna Hinduizm – określenie zbiorcze na grupę wierzeń religijnych, wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim.

Nowy!!: Dharma i Hinduizm · Zobacz więcej »

Idealizm

* Idealizm (poznawczy) – każdy system filozoficzny, który głosi całkowitą niemożność bezpośredniego poznania rzeczywistości i twierdzący, że jedyne, co jest nam bezpośrednio dane, to nasze własne myśli i uczucia.

Nowy!!: Dharma i Idealizm · Zobacz więcej »

Inicjatywa DHARMA

Prowiant, opatrzony logo DHARMA, wykorzystywany przez rozbitków Inicjatywa DHARMA (ang. DHARMA Initiative: Department of Heuristics And Research on Material Applications) – fikcyjny projekt powstały na potrzeby serialu Zagubieni, wprowadzony do serii w drugim sezonie.

Nowy!!: Dharma i Inicjatywa DHARMA · Zobacz więcej »

Język chiński

Zasięg geograficzny poszczególnych języków chińskich Język chiński (chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.

Nowy!!: Dharma i Język chiński · Zobacz więcej »

Język japoński

– język używany przez ok.

Nowy!!: Dharma i Język japoński · Zobacz więcej »

Język koreański

Język koreański – język używany na Półwyspie Koreańskim.

Nowy!!: Dharma i Język koreański · Zobacz więcej »

Język pali

Manuskrypt buddyjski w języku palijskim: Tipitaka Pāli (język palijski; z sanskrytu pāli (पाऴि).

Nowy!!: Dharma i Język pali · Zobacz więcej »

Język tybetański

Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) – język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich.

Nowy!!: Dharma i Język tybetański · Zobacz więcej »

Język wietnamski

Schemat tonów w języku wietnamskim Język wietnamski (wiet. tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) – narodowy i oficjalny język Wietnamu.

Nowy!!: Dharma i Język wietnamski · Zobacz więcej »

Karma

Karma (lub karman, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 yè, kor. 업 ǒp; jap. gō; wiet. nghiệp) – w buddyzmie, hinduizmie i religiach dharmicznych jest to przyczyna – rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku.

Nowy!!: Dharma i Karma · Zobacz więcej »

Madhjamaka

Posążek przedstawiający nauczającego Nagardżunę, klasztor tybetański w Kullu, Indie. Madhjamaka, czyli "Droga Środka" (sanskryt: माध्यमक, Mādhyamaka, chin.: 中觀派 Zhōngguānpài lub 中道宗 Zhōngdàozōng; zwana też Śunyavada) – jest tradycją nauk mahajany, na temat m.in.

Nowy!!: Dharma i Madhjamaka · Zobacz więcej »

Mahajana

Mahajana (skt. mahāyāna "Wielki Wóz", chin.: 大乘, dàshèng; kor. 대승 taesŭng, jap.: 大乗, daijō, wiet. đại thừa) — kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w I wieku p.n.e.

Nowy!!: Dharma i Mahajana · Zobacz więcej »

Metafizyka klasyczna

Metafizyka klasyczna albo filozofia pierwsza (gr. τα μετα τα φυσικά ta meta ta physika – „to, co po fizyce/ponad fizyką”) – dziedzina wiedzy ukonstytuowana przez Arystotelesa, rozważająca byt jako byt oraz jego istotne własności i ostateczne przyczyny.

Nowy!!: Dharma i Metafizyka klasyczna · Zobacz więcej »

Monizm

Monizm (gr. mónos jedyny) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytyzm, monizm spirytystyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko).

Nowy!!: Dharma i Monizm · Zobacz więcej »

Nagardżuna

Nagardżuna Nagardżuna (Nāgārjuna, telugu నాగార్జునా) – żyjący w II wieku twórca filozofii ''madhjamiki'' („Środkowej Drogi”).

Nowy!!: Dharma i Nagardżuna · Zobacz więcej »

Nirwana

Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia.

Nowy!!: Dharma i Nirwana · Zobacz więcej »

Oświecenie (religie Wschodu)

Latarnia przy japońskiej świątyni zen Oświecenie (albo samourzeczywistnienie, samorealizacja, bodhi skr. बोधि, poch. od rdzenia budh "wiedzieć", w stronie biernej "być przebudzonym") – stan (lub raczej cały szereg stanów), jaki według większości religii i filozofii Wschodu (buddyzm, hinduizm, dżinizm, taoizm), czasami lub trwale realizuje się po długotrwałej praktyce medytacyjnej, albo z nagła (spór gradualizmu z subityzmem).

Nowy!!: Dharma i Oświecenie (religie Wschodu) · Zobacz więcej »

Pluralizm

W znaczeniu ogólnym różnorodność, na przykład.

Nowy!!: Dharma i Pluralizm · Zobacz więcej »

Pneuma (filozofia)

Pneuma (gr.; trl. pneuma - tchnienie) – pojęcie filozoficzne związane z dynamizmem, stworzone przez stoików, oznaczające pierwiastek (zwany też czynnikiem) czynny (gr.; trl. to poioyn), od którego zależała jakość danego ciała, przeciwstawny pierwiastkowi biernemu (gr.; trl. to paskhon).

Nowy!!: Dharma i Pneuma (filozofia) · Zobacz więcej »

Pratityasamutpada

Pratitya-samutpada (sanskryt, pali paticcasamuppāda), buddyjska doktryna współzależnego powstawania, stanowiąca istotną część buddyjskiej metafizyki.

Nowy!!: Dharma i Pratityasamutpada · Zobacz więcej »

Relatywizm

Relatywizm – pogląd filozoficzny, wedle którego prawdziwość wypowiedzi można oceniać wyłącznie w kontekście systemu, w którym są one wypowiadane.

Nowy!!: Dharma i Relatywizm · Zobacz więcej »

Religie dharmiczne

Odcieniami żółtego zaznaczono zasięg geograficzny religii dharmicznych Religie dharmiczne – religie wiążące się z dharmą.

Nowy!!: Dharma i Religie dharmiczne · Zobacz więcej »

Rozumowanie dedukcyjne

Dedukcja – rodzaj rozumowania logicznego, mającego na celu dojście do określonego wniosku na podstawie założonego wcześniej zbioru przesłanek.

Nowy!!: Dharma i Rozumowanie dedukcyjne · Zobacz więcej »

Ryszi

Ryszi (sanskryt ऋषि, trl. ṛṣi, ang. rishi) – tytuł hinduistyczny.

Nowy!!: Dharma i Ryszi · Zobacz więcej »

Sanskryt

Rygwedy w sanskrycie Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii.

Nowy!!: Dharma i Sanskryt · Zobacz więcej »

Sarvastivada

Sarvāstivāda (dosł. "Nauka głosząca, że wszystko istnieje" - od słów "sarvam asti") – nazwa jednej ze wczesnych buddyjskich szkół, głosząca, że wszystkie dharmy istnieją w każdym czasie (przyszłość, przeszłość i teraźniejszość).

Nowy!!: Dharma i Sarvastivada · Zobacz więcej »

Sautrantika

Sautrāntika – należy do wczesnych szkół buddyjskich.

Nowy!!: Dharma i Sautrantika · Zobacz więcej »

Stoicyzm

Stoicyzm – kierunek filozoficzny zapoczątkowany w III wieku p.n.e. w Atenach przez Zenona z Kition, doprowadzony do ostatecznej formy przez Chryzypa i kontynuowany przez całą starożytność.

Nowy!!: Dharma i Stoicyzm · Zobacz więcej »

Sutta Pitaka

Sutta Pitaka (pāḷi suttapiṭaka, Suttanta Pitaka; skt. Sutra Pitaka सूत्र पिटक; pol. kosz sutr; chiń. Jingzang 經藏; kor. Kyŏngjang 경장; jap. kyōzō; wiet. Kinh tạng); tyb. mdo.sde'i.sde.snod) – drugi z trzech "koszy" (pāḷi: piṭaka), które tworzą Tipitakę (pāḷi: Tipiṭaka; skr.: Tripiṭaka त्रिपिटक; pol.: trzy kosze). Tipitaka, inaczej Kanon palijski, jest wielkim zbiorem buddyjskich tekstów tradycji therawady. Sutta Pitaka zawiera ponad 10.000 sutt (pāḷi: Sutta; skt.

Nowy!!: Dharma i Sutta Pitaka · Zobacz więcej »

Tathagata

Tathagata (skt. tathāgata तथागत) — jedno z określeń Buddy.

Nowy!!: Dharma i Tathagata · Zobacz więcej »

Teishō

– w buddyzmie zen "ukazanie Dharmy", mowa wygłaszana przez mistrza zen w dōjō.

Nowy!!: Dharma i Teishō · Zobacz więcej »

Teza

Teza (gr. θέσις thesis, „umieszczenie, rozmieszczenie, złożenie, kompozycja”, od τιθέναι tithenai, „umieścić, położyć, kłaść, postawić”) – twierdzenie, dla którego przedstawia się uzasadnienie.

Nowy!!: Dharma i Teza · Zobacz więcej »

Thelema

Heksagram unikursalny najbardziej rozpoznawalny symbol Thelemy Thelema – angielska wymowa greckiego słowa "Θέλημα", które oznacza „wolę” lub „chęć”.

Nowy!!: Dharma i Thelema · Zobacz więcej »

Therawada

Therawada (pāli: थेरवाद theravāda; sanskr. स्थविरवाद sthaviravāda; dosł. „doktryna starszych”) – jest najdłużej istniejącą szkołą buddyjską spośród wczesnych szkół buddyjskich.

Nowy!!: Dharma i Therawada · Zobacz więcej »

Tipitaka

Tipitaka Tipitaka – zbiór nauk buddyjskich, spisany w języku palijskim.

Nowy!!: Dharma i Tipitaka · Zobacz więcej »

Transliteracja Wyliego

Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turrella Wyliego (1927–1984) w 1959.

Nowy!!: Dharma i Transliteracja Wyliego · Zobacz więcej »

Triwarga

Triwarga (sanskryt trl. trivarga) – trzy cele życia w tradycyjnym hinduistycznym systemie wartości.

Nowy!!: Dharma i Triwarga · Zobacz więcej »

Wasubandhu

Vasubandhu (młodszy) Wasubandhu młodszy (skt वसुबन्दु, chiń. Shiqin (世親), Tianqin 天親; kor. Sech'in 세친; jap. Sesshin; wiet. Thế Thân, Thiên Thân; tyb. dbyig gnyen དབྱིག་གཉེན་) – uczony i mnich buddyjski, razem ze swym bratem Asangą, jeden z założycieli buddyjskiej szkoły jogaczara.

Nowy!!: Dharma i Wasubandhu · Zobacz więcej »

Wczesne szkoły buddyjskie

Wczesne szkoły buddyjskie – nazwa nadana szkołom buddyjskim, które pojawiły się po schizmie na II soborze w Vesali (lub Vaishali, Wajśali) za panowania króla Kalasoki około roku 386 p.n.e. Sobór ten zwany jest też "Soborem 700 Mnichów", gdyż siedmiuset mnichów recytowało na nim fragmenty świętych tekstów.

Nowy!!: Dharma i Wczesne szkoły buddyjskie · Zobacz więcej »

Wyzwolenie w hinduizmie

Wyzwolenie – stan będący celem rozwoju duchowego w tych tradycjach hinduistycznych, które dążą do uwolnienia od cykliczności sansary, prawa karmana zmuszającego do ponownej inkarnacji na Ziemi i doświadczanego tutaj cierpienia materialnej egzystencji.

Nowy!!: Dharma i Wyzwolenie w hinduizmie · Zobacz więcej »

Zakład Narodowy im. Ossolińskich

Zakład Narodowy im.

Nowy!!: Dharma i Zakład Narodowy im. Ossolińskich · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Dhamma.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »