Logo
Unionpedia
Komunikacja
pobierz z Google Play
Nowy! Pobierz Unionpedia na urządzeniu z systemem Android™!
Zainstaluj
Szybszy dostęp niż przeglądarce!
 

Naprawa DNA

Uszkodzenie DNA doprowadziło do licznych pęknięć chromosomów Naprawa DNA – szereg procesów prowadzących do identyfikacji i naprawy zmian w cząsteczkach DNA w żywej komórce.

137 kontakty: Adenozyno-5′-trifosforan, Alkilowanie, Antyonkogen, APC (gen), Apoptoza, Bakterie, Bakteriofag, Białka, BRCA1, BRCA2, Caenorhabditis elegans, Chłoniaki, Chemioterapia nowotworów, Chlorek winylu, Chloroplast, Chromatyda, Chromatyna, Chromosom, Chromosomy homologiczne, Crossing-over, Cykl komórkowy, Cykliny, Cytoplazma, Długość fali, Deaminacja, Deinococcus radiodurans, Depirymidynacja, Depurynacja, Dym, Dysmutaza ponadtlenkowa, Efekty steryczne, Enzymy, Eukarionty, Ewolucja, Fosforylacja, Fotoliaza, Fotosynteza, Gameta, Gen, Genom, Geny kodujące białka mechanizmów naprawy DNA człowieka, Histony, Homodimery, Homologia (biologia), Hydroliza, Informacja genetyczna, Interfaza, Jądro komórkowe, Język angielski, Katastrofa tlenowa, ..., Komórka, Komórka generatywna, Kręgowce, Kwas deoksyrybonukleinowy, Kwasy nukleinowe, Kwasy rybonukleinowe, Ligaza DNA, Limfocyty B, Limfocyty T, Limit Hayflicka, Linia śrubowa, Mejoza, Metabolizm, Metylacja (biochemia), Metylacja DNA, Mitochondrium, Mitoza, Mutacja, Mutagen, Nadtlenek wodoru, Naprawa poprzez scalanie niehomologicznych końców DNA, Naprawa przez wycinanie nukleotydu, Naprawa przez wycinanie zasady, Naprawa sprzężona z transkrypcją, Nature, Nicienie, Niedobór wzrostu, Niedokrwistość Fanconiego, Nowotwór, Nowotwór złośliwy skóry, Nukleoid, Nukleotydy, Oddychanie komórkowe, Organizm, P53, Pałeczka okrężnicy, Palindrom, Plejotropia, Podział komórki, Polimeraza DNA, Prekambr, Proces starzenia się, Progeria, Proliferacja (biologia), Promieniowanie elektromagnetyczne, Promieniowanie gamma, Promieniowanie jonizujące, Promieniowanie rentgenowskie, Promotor genu, Radioterapia, Rak jelita grubego, Rak sutka, Reaktywne formy tlenu, Rekombinacja genetyczna, Replikacja DNA, Rośliny, Rodniki, Saccharomyces cerevisiae, Sadza, Science, Skamieniałości, Skóra pergaminowa, Smoła, Stechiometria, Telomer (genetyka), Telomeraza, Topoizomerazy, Transkrypcja (genetyka), Trichotiodystrofia, Układ odpornościowy, Ultrafiolet, Utlenianie, Wiązanie chemiczne, Wiązanie kowalencyjne, Widełki replikacyjne, Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, Wirusy, Wrzeciono podziałowe, Zasada komplementarności (genetyka), Zespół ataksja-teleangiektazja, Zespół Blooma, Zespół Cockayne’a, Zespół Lyncha, Zespół Nijmegen, Zespół Wernera, Związek chemiczny, 8-Oksoguanina. Rozwiń indeks (87 jeszcze) »

Adenozyno-5′-trifosforan

wiązanie wysokoenergetyczne Adenozyno-5′-trifosforan, ATP (od; daw. adenozynotrójfosforan) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z adenozyny z przyłączonym wiązaniem estrowym w pozycji 5′-OH grupą trójfosforanową przyłączonej cząsteczki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Adenozyno-5′-trifosforan · Zobacz więcej »

Alkilowanie

Alkilowanie, alkilacja – obszerna grupa reakcji chemicznych polegających na przeniesieniu grupy alkilowej lub aryloalkilowej z jednego do drugiego związku chemicznego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Alkilowanie · Zobacz więcej »

Antyonkogen

Antyonkogen, inaczej gen supresorowy – gen działający hamująco na procesy proliferacji komórkowej (geny bramkowe) bądź stabilizująco na procesy utrzymujące stabilność genetyczną komórki (geny opiekuńcze).

Nowy!!: Naprawa DNA i Antyonkogen · Zobacz więcej »

APC (gen)

thumb APC (Adenomatous Polyposis Coli - gruczolakowata polipowatość okrężnicy) – gen kodujący u człowieka białko APC.

Nowy!!: Naprawa DNA i APC (gen) · Zobacz więcej »

Apoptoza

Apoptoza komórki po prawej Preparat mysiej wątroby z obecną komórką apoptotyczną wskazaną strzałką Niepełny podział na odrębne palce (syndaktylia) spowodowany niezajściem apoptozy. Preparat mysiej wątroby z komórką wchodzącą w apoptozę (wybarwiona na pomarańczowo) Apoptoza (z gr. w tłumaczeniu dosłownym opadanie liści) – naturalny proces zaprogramowanej śmierci komórki w organizmie wielokomórkowym.

Nowy!!: Naprawa DNA i Apoptoza · Zobacz więcej »

Bakterie

metodą Grama agarowej Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion, pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo.

Nowy!!: Naprawa DNA i Bakterie · Zobacz więcej »

Bakteriofag

Struktura bakteriofaga Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie.

Nowy!!: Naprawa DNA i Bakteriofag · Zobacz więcej »

Białka

zwinięciu białka (kolor czerwony – reszty kwasowe, niebieski – reszty zasadowe, zielony – reszty polarne, biały – reszty niepolarne) mioglobiny Białka, proteiny – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-.

Nowy!!: Naprawa DNA i Białka · Zobacz więcej »

BRCA1

Lokalizacja genu BRCA1 zaznaczona na zielono BRCA1 – ludzki gen supresorowy znajdujący się na długim ramieniu 17 chromosomu w locus 17q21.

Nowy!!: Naprawa DNA i BRCA1 · Zobacz więcej »

BRCA2

Domena ATPazowa białka RAD51 w kompleksie z domeną BRC białka BRCA2. BRCA2 – ludzki gen zlokalizowany na chromosomie 13.

Nowy!!: Naprawa DNA i BRCA2 · Zobacz więcej »

Caenorhabditis elegans

Caenorhabditis elegans – wolno żyjący, niepasożytniczy nicień, o długości ok.

Nowy!!: Naprawa DNA i Caenorhabditis elegans · Zobacz więcej »

Chłoniaki

Chłoniaki (łac. lymphoma) – choroby nowotworowe wywodzące się z układu chłonnego (limforetikularnego).

Nowy!!: Naprawa DNA i Chłoniaki · Zobacz więcej »

Chemioterapia nowotworów

Kobieta leczona docetakselem z powodu raka piersi Chemioterapia nowotworów – metoda ogólnoustrojowego leczenia nowotworów za pomocą leków cytostatycznych, zwykle podawanych jako część schematu leczniczego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chemioterapia nowotworów · Zobacz więcej »

Chlorek winylu

Chlorek winylu, chloroeten – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna etenu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chlorek winylu · Zobacz więcej »

Chloroplast

zawilca Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone podwójną błoną białkowo-lipidową organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chloroplast · Zobacz więcej »

Chromatyda

Diagram przedstawiający chromosom, na którym oznaczono: krótkie (3) i długie (4) ramię prawej chromatydy (1) oraz centromer (2). Chromatyda (gr. chrṓma.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chromatyda · Zobacz więcej »

Chromatyna

metafazie. Chromatyna (chromatinum) – włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów i niehistonowych białek.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chromatyna · Zobacz więcej »

Chromosom

Chromosom submetacentryczny: 1 – chromatyda 2 – centromer – miejsce złączenia dwóch chromatyd 3 – ramię krótkie 4 – ramię długie Kolejne stopnie upakowania materiału genetycznego Chromosom – forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chromosom · Zobacz więcej »

Chromosomy homologiczne

Chromosomy homologiczne - chromosomy o tym samym kształcie i wielkości, zawierają podobną informację genetyczną, czyli te same geny.

Nowy!!: Naprawa DNA i Chromosomy homologiczne · Zobacz więcej »

Crossing-over

Schemat procesu pojedynczego crossing-over Crossing-over – proces wymiany materiału genetycznego między chromosomami homologicznymi, w wyniku którego zwiększa się zmienność genetyczną.

Nowy!!: Naprawa DNA i Crossing-over · Zobacz więcej »

Cykl komórkowy

Cykl komórkowy, cykl podziału komórki – seria zdarzeń, które zachodzą w komórce eukariotycznej, prowadząc do jej podziału.

Nowy!!: Naprawa DNA i Cykl komórkowy · Zobacz więcej »

Cykliny

350px Cykliny – grupa białek biorących udział w regulacji cyklu procesów związanych z podziałem komórki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Cykliny · Zobacz więcej »

Cytoplazma

białek i większych struktur. Cytoplazma – część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym a w przypadku, z definicji nie posiadających jądra, komórek prokariotycznych – cała protoplazma.

Nowy!!: Naprawa DNA i Cytoplazma · Zobacz więcej »

Długość fali

fali sinusoidalnej (wykres dla danej chwili; oś pozioma to odległość) Długość fali – najmniejsza odległość między dwoma punktami o tej samej fazie drgań (czyli między dwoma powtarzającymi się fragmentami fali).

Nowy!!: Naprawa DNA i Długość fali · Zobacz więcej »

Deaminacja

cytozyny w uracyl Deaminacja (dezaminacja) - reakcja chemiczna polegająca na eliminacji z cząsteczki związku chemicznego grupy aminowej (-NH2), najczęściej z wydzieleniem amoniaku.

Nowy!!: Naprawa DNA i Deaminacja · Zobacz więcej »

Deinococcus radiodurans

Deinococcus radiodurans – gatunek ekstremofilnej bakterii, który jest najbardziej odpornym na promieniowanie jonizujące organizmem znanym nauce.

Nowy!!: Naprawa DNA i Deinococcus radiodurans · Zobacz więcej »

Depirymidynacja

Depirymidynacja – modyfikacja nukleozydu polegająca na oderwaniu (zwykle hydrolizie) zasady pirymidynowej (cytozyny lub tyminy) od reszty cząsteczki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Depirymidynacja · Zobacz więcej »

Depurynacja

Depurynacja – modyfikacja DNA polegająca na hydrolizie zasady purynowej (adeniny lub guaniny od reszty nukleotydu (deoksyrybozy i reszty fosforanowej). W miejscu zasady pozostaje grupa hydroksylowa (-OH). Jedną z głównych przyczyn depurynacji jest obecność w komórce endogennych metabolitów, które przyczyniają się do rozbicia wiązania między puryną a pentozą. Depurynację może też powodować podwyższona temperatura. Przykładowo u termofilnych bakterii żyjących w gorących źródłach w temperaturze 85–250 °C hydrolityczna depurynacja zachodzi z dużą częstością (depurynacja 300 nukleotydów purynowych na genom na generację). Depurynacja (lub depirymidynacja) jest też etapem naprawy DNA przez wycinanie zasady. Enzym glikozylaza DNA przecina wiązanie β-N glikozydowe między uszkodzoną zasadą a cząsteczką deoksyrybozy, tworząc miejsce apurynowe/apirymidynowe rozpoznawane przez białka biorące udział w dalszych etapach naprawy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Depurynacja · Zobacz więcej »

Dym

c.o. Dym z ogniska Dym – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz, a cząstki koloidalne są cząstkami stałymi.

Nowy!!: Naprawa DNA i Dym · Zobacz więcej »

Dysmutaza ponadtlenkowa

Mn-SOD Centrum aktywne SOD Dysmutaza ponadtlenkowa (SOD z ang. SuperOxide Dismutase, E.C. 1.15.1.1) – enzym z grupy oksydoreduktaz katalizujący dysmutację anionorodnika ponadtlenkowego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Dysmutaza ponadtlenkowa · Zobacz więcej »

Efekty steryczne

Tri(''tert''-butylo)amina – przykład cząsteczki niereaktywnej ze względu na efekty steryczne Efekty steryczne – grupa stereochemicznych zjawisk wynikających z faktu, że atomy w cząsteczkach nie są punktami, lecz mają kształt zbliżony do sfery i zajmują określoną objętość w przestrzeni.

Nowy!!: Naprawa DNA i Efekty steryczne · Zobacz więcej »

Enzymy

lipidowych cząsteczek sygnałowych Enzymy (z gr. ἔνζυμον, od ἔν en ‘w’ i ζύμη dzýmē ‘zaczyn (za)kwas’) – wielkocząsteczkowe, w większości białkoweWiększość słowników, leksykonów i encyklopedii definiuje enzymy jako cząsteczki białkowe.

Nowy!!: Naprawa DNA i Enzymy · Zobacz więcej »

Eukarionty

Eukarionty, eukariota, eukarioty, organizmy eukariotyczne (Eukaryota, Eukarya), określane też jako jądrowce, jądrowe, organizmy jądrowe, karioty, kariota (Karyobionta) – organizmy zbudowane z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami, co jest jednym z elementów odróżniających je od prokariontów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Eukarionty · Zobacz więcej »

Ewolucja

Ewolucja – najogólniej proces zmian zachodzących w czasie.

Nowy!!: Naprawa DNA i Ewolucja · Zobacz więcej »

Fosforylacja

Fosforylacja – reakcja przyłączenia reszty fosforanowej do nukleofilowego atomu dowolnego związku chemicznego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Fosforylacja · Zobacz więcej »

Fotoliaza

FADH2 (żółty) i 8-HDF (niebieski) Fotoliaza – enzym wiążący komplementarne nici DNA i rozbijający dimery pirymidynowe, które zazwyczaj powstają wskutek ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe.

Nowy!!: Naprawa DNA i Fotoliaza · Zobacz więcej »

Fotosynteza

Najczęściej substratami fotosyntezy są dwutlenek węgla i woda, produktami – węglowodany i tlen, a źródłem energii – światło słoneczne barwnik fotosyntetyczny) Fotosynteza (– światło, – łączenie) – biochemiczny proces wytwarzania związków organicznych z materii nieorganicznej, zachodzący w komórkach zawierających chlorofil lub bakteriochlorofil, przy udziale światła.

Nowy!!: Naprawa DNA i Fotosynteza · Zobacz więcej »

Gameta

Plemnik i komórka jajowa u człowieka (tuż przed zapłodnieniem) Gameta (komórka płciowa, komórka rozrodcza) – komórka służąca do rozmnażania płciowego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Gameta · Zobacz więcej »

Gen

Gen (gr. γένος – ród, pochodzenie) – pojęcie teoretyczne stosowane w wielu działach biologii oraz innych dziedzinach wiedzy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Gen · Zobacz więcej »

Genom

Genom – materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Genom · Zobacz więcej »

Geny kodujące białka mechanizmów naprawy DNA człowieka

DNA komórki jest stale narażone na czynniki uszkadzające.

Nowy!!: Naprawa DNA i Geny kodujące białka mechanizmów naprawy DNA człowieka · Zobacz więcej »

Histony

Histony – zasadowe białka wchodzące w skład chromatyny, neutralizujące i wiążące kwas deoksyrybonukleinowy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Histony · Zobacz więcej »

Homodimery

Homodimery – białka, których strukturę czwartorzędową tworzą dwa identyczne polipeptydy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Homodimery · Zobacz więcej »

Homologia (biologia)

ssaków są narządami homologicznymi – wszystkie powstały z kończyn piersiowych gadokształtnych przodków Homologia (gr. homólogos – zgodny) – w biologii, wspólne ewolucyjne pochodzenie struktur organizmów z różnych grup taksonomicznych, istotne podobieństwo organów lub ich części (nawet genów i białek - homologia sekwencji), a u zwierząt także podobieństwo sposobów zachowania się (homologie behawioralne), wynikające z odziedziczenia po wspólnym przodku.

Nowy!!: Naprawa DNA i Homologia (biologia) · Zobacz więcej »

Hydroliza

Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją.

Nowy!!: Naprawa DNA i Hydroliza · Zobacz więcej »

Informacja genetyczna

Informacja genetyczna – za informację genetyczną odpowiedzialny jest kwas deoksyrybonukleinowy (DNA), a w przypadku niektórych wirusów RNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Informacja genetyczna · Zobacz więcej »

Interfaza

Cykl życiowy komórki Mitoza Interfaza – najdłuższa faza życia komórki, należąca do cyklu komórkowego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Interfaza · Zobacz więcej »

Jądro komórkowe

DNA jest skupione i gotowe do podziału. Jądra komórkowe leukocytów człowieka, wybarwione za pomocą barwnika DAPI. cytozol12. lizosom Jądro komórkowe, nukleus – otoczone podwójną błoną organellum obecne we wszystkich komórkach eukariotycznych, z wyjątkiem tych, które wtórnie je utraciły w trakcie różnicowania, np.

Nowy!!: Naprawa DNA i Jądro komórkowe · Zobacz więcej »

Język angielski

ikona symbolizująca język angielski według standardu ISO 639-1 Język angielski, angielszczyzna (ang. English language //, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in.

Nowy!!: Naprawa DNA i Język angielski · Zobacz więcej »

Katastrofa tlenowa

Katastrofa tlenowa – wielkie przemiany środowiska Ziemi w okresie paleoproterozoiku 2,4 - 2,0 miliarda lat temu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Katastrofa tlenowa · Zobacz więcej »

Komórka

DNA (zielony), obraz mikroskopowy Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie).

Nowy!!: Naprawa DNA i Komórka · Zobacz więcej »

Komórka generatywna

Komórka generatywna – komórka występująca w gametoficie męskim, w ziarnkach pyłku roślin nasiennych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Komórka generatywna · Zobacz więcej »

Kręgowce

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Kręgowce · Zobacz więcej »

Kwas deoksyrybonukleinowy

wiązania wodorowe) Widełki replikacyjne DNA Kwas deoksyrybonukleinowy, DNA (z), daw.

Nowy!!: Naprawa DNA i Kwas deoksyrybonukleinowy · Zobacz więcej »

Kwasy nukleinowe

podwójnej helisy DNA Kwasy nukleinowe (dawniej nukleiny) – organiczne związki chemiczne, biopolimery zbudowane z nukleotydów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Kwasy nukleinowe · Zobacz więcej »

Kwasy rybonukleinowe

Porównanie RNA z DNA. RNA ma często znacznie bardziej skomplikowaną budowę Trójwymiarowa struktura tRNA Kwasy rybonukleinowe, RNA (od ang. ribonucleic acid) – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi.

Nowy!!: Naprawa DNA i Kwasy rybonukleinowe · Zobacz więcej »

Ligaza DNA

naprawy nici DNA Ligaza DNA (EC 6.5.1.1) – enzym łączący wolne końce cząsteczek DNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Ligaza DNA · Zobacz więcej »

Limfocyty B

Trójwymiarowy obraz limfocytu B Limfocyty B (B od łac. bursa Fabricii, czyli torebka Fabrycjusza), limfocyty szpikozależne – komórki układu odpornościowego odpowiedzialne za humoralną odpowiedź odpornościową, czyli wytwarzanie przeciwciał.

Nowy!!: Naprawa DNA i Limfocyty B · Zobacz więcej »

Limfocyty T

mikroskopem skaningowym trombocyt (środek), erytrocyt (po lewej) Limfocyty T (od, grasica), limfocyty grasicozależne – limfocyty odpowiedzialne za komórkową odpowiedź odpornościową.

Nowy!!: Naprawa DNA i Limfocyty T · Zobacz więcej »

Limit Hayflicka

Limit Hayflicka – maksymalna liczba podziałów komórkowych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Limit Hayflicka · Zobacz więcej »

Linia śrubowa

Linia śrubowa, helisa – krzywa trójwymiarowa zakreślona przez punkt poruszający się ze stałą prędkością po tworzącej walca lub stożka, który obraca się jednocześnie ze stałą prędkością kątową wokół swej osi.

Nowy!!: Naprawa DNA i Linia śrubowa · Zobacz więcej »

Mejoza

Mejoza, skrót: R! (R – od redukcji) – proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają 4 jądra o połowie chromosomów (po jednym z każdej pary) komórki wyjściowej.

Nowy!!: Naprawa DNA i Mejoza · Zobacz więcej »

Metabolizm

adenozynotrifosforanu, głównego elementu metabolizmu energii. Metabolizm – całokształt reakcji chemicznych i związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Metabolizm · Zobacz więcej »

Metylacja (biochemia)

Metylacja – reakcja biochemiczna, która prowadzi do powstawania pochodnych metylowych, jej końcowym produktem są betainy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Metylacja (biochemia) · Zobacz więcej »

Metylacja DNA

Metylacja DNA – proces przyłączania grup alkilowych (metylowych) (-CH3) do zasad azotowych nukleotydów, w szczególności do cytozyny, rzadziej do adeniny (w pozycji 6).

Nowy!!: Naprawa DNA i Metylacja DNA · Zobacz więcej »

Mitochondrium

matriks oraz błony cytozol12) lizosom13) centriola Mitochondrium (w liczbie mnogiej mitochondria) – otoczone błoną organellum, obecne w większości komórek eukariotycznych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Mitochondrium · Zobacz więcej »

Mitoza

Schemat mitozy Mitoza – proces podziału pośredniego jądra komórkowego, któremu towarzyszy precyzyjne rozdzielenie chromosomów do dwóch komórek potomnych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Mitoza · Zobacz więcej »

Mutacja

Mutacja (łac. mutatio – zmiana) – nagłe, skokowe zmiany materiału genetycznego komórki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Mutacja · Zobacz więcej »

Mutagen

Mutagen (łac. dokonujący zmiany) – czynnik wywołujący mutacje, czyli zmieniający materiał genetyczny.

Nowy!!: Naprawa DNA i Mutagen · Zobacz więcej »

Nadtlenek wodoru

Nadtlenek wodoru (H2O2) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków, jedna z reaktywnych form tlenu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nadtlenek wodoru · Zobacz więcej »

Naprawa poprzez scalanie niehomologicznych końców DNA

thumb Naprawa poprzez scalanie niehomologicznych końców DNA (ang. non-homologous end joining, NHEJ) – jeden z dwóch mechanizmów naprawy uszkodzeń obu nici DNA (ang. double-strand breaks, DSBs).

Nowy!!: Naprawa DNA i Naprawa poprzez scalanie niehomologicznych końców DNA · Zobacz więcej »

Naprawa przez wycinanie nukleotydu

url.

Nowy!!: Naprawa DNA i Naprawa przez wycinanie nukleotydu · Zobacz więcej »

Naprawa przez wycinanie zasady

Schemat '''BER'''. Dokładny opis w tekście Naprawa przez wycinanie zasady (BER - ang. base excision repair) – mechanizm naprawy DNA w komórkach mający na celu usuwanie uszkodzeń pojedynczych zasad DNA podczas replikacji DNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Naprawa przez wycinanie zasady · Zobacz więcej »

Naprawa sprzężona z transkrypcją

Naprawa sprzężona z transkrypcją (TCR, ang. Transcription-coupled repair) – mechanizm naprawy DNA sprzężony z transkrypcją.

Nowy!!: Naprawa DNA i Naprawa sprzężona z transkrypcją · Zobacz więcej »

Nature

Nature – jedno z najstarszych i najbardziej prestiżowych czasopism naukowych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nature · Zobacz więcej »

Nicienie

Nicienie (Nematoda) – typ zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada w typie obleńce.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nicienie · Zobacz więcej »

Niedobór wzrostu

Velázqueza. Antoona van Dycka, 1633 Niedobór wzrostu – jest to wzrost poniżej 3 centyla lub poniżej 2 odchyleń standardowych odpowiednio dla wieku, płci i populacji.

Nowy!!: Naprawa DNA i Niedobór wzrostu · Zobacz więcej »

Niedokrwistość Fanconiego

Niedokrwistość Fanconiego (ang. Fanconi anemia) – uwarunkowana genetycznie postać wrodzonej niedokrwistości aplastycznej, przebiegająca z malformacjami kośćca, wadami nerek i serca oraz predyspozycją do nowotworów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Niedokrwistość Fanconiego · Zobacz więcej »

Nowotwór

Przykład łagodnego guza nowotworowego gruczołów potowych policzka (gruczolak) Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl., od stgr. νέος – nowy; πλάσμα – twór, wytwór, kształt) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nowotwór · Zobacz więcej »

Nowotwór złośliwy skóry

Rak podstawnokomórkowy. Nowotwory złośliwe skóry - nowotwory złośliwe, których pierwotnym miejscem powstania jest skóra.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nowotwór złośliwy skóry · Zobacz więcej »

Nukleoid

Komórka prokariotyczna z uwidocznionym nukleoidem w porównaniu z komórką eukariotyczną Nukleoid (prokarion) – obszar cytoplazmy komórek prokariotycznych bakterii i sinic, w którym znajduje się kolista nić kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA) w postaci genoforu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Nukleoid · Zobacz więcej »

Nukleotydy

Nukleotydy – organiczne związki chemiczne z grupy estrów fosforanowych; są estrami nukleozydów i kwasu fosforowego (5'-fosforany nukleozydów).

Nowy!!: Naprawa DNA i Nukleotydy · Zobacz więcej »

Oddychanie komórkowe

Schemat oddychania komórkowego podczas utleniania glukozy Oddychanie komórkowe – wielostopniowy biochemiczny proces utleniania związków organicznych związany z wytwarzaniem energii użytecznej metabolicznie.

Nowy!!: Naprawa DNA i Oddychanie komórkowe · Zobacz więcej »

Organizm

prokariotycznego Prekambryjskie stromatolity – geologiczne twory z cienkich warstw węglanu wapnia wytrąconego z wody morskiej jako efekt uboczny życia sinic. Należą do najstarszych śladów życia na Ziemi, najstarszy stromatolit pochodzi sprzed 3,2 mld lat Organizm – istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi (przede wszystkim przemianą materii), której części składowe tworzą funkcjonalną całość (indywiduum) zdolną do samodzielnego życia.

Nowy!!: Naprawa DNA i Organizm · Zobacz więcej »

P53

200px Białko p53 – czynnik transkrypcyjny o własnościach supresora nowotworowego.

Nowy!!: Naprawa DNA i P53 · Zobacz więcej »

Pałeczka okrężnicy

Skupisko ''Escherichia coli'' powiększone 10.000 x Pałeczka okrężnicy (łac. Escherichia coli) – Gram-ujemna względnie beztlenowa bakteria należąca do rodziny Enterobacteriaceae.

Nowy!!: Naprawa DNA i Pałeczka okrężnicy · Zobacz więcej »

Palindrom

Palindrom (gr. palindromeo – biec z powrotem) – wyrażenie brzmiące tak samo czytane od lewej do prawej i od prawej do lewej.

Nowy!!: Naprawa DNA i Palindrom · Zobacz więcej »

Plejotropia

Plejotropia, plejotropowość – w biologii, zjawisko, w którym jeden czynnik ma więcej niż jeden efekt.

Nowy!!: Naprawa DNA i Plejotropia · Zobacz więcej »

Podział komórki

Podział komórki Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Podział komórki · Zobacz więcej »

Polimeraza DNA

Polimeraza DNA – enzym katalizujący syntezę DNA w czasie replikacji lub naprawy DNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Polimeraza DNA · Zobacz więcej »

Prekambr

Prekambr – nieformalna jednostka geochronologiczna w dziejach Ziemi, obejmująca przedział czasu od powstania Ziemi do początku okresu kambryjskiego, czyli interwał wiekowy od 4,6 mld lat do 542 mln lat temu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Prekambr · Zobacz więcej »

Proces starzenia się

Klamatów (Oregon, 1924, fot. E.S. Curtis) Starzenie się – zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Proces starzenia się · Zobacz więcej »

Progeria

mikroskopie fluorescencyjnym na dole po prawej, w porównaniu z obrazem prawidłowej budowy na górze). Progeria (zespół progerii Hutchinsona-Gilforda, łac. progeria, ze – „przedwczesna starość”, ang. Hutchinson-Gilford progeria syndrome, HGPS) – rzadki genetycznie uwarunkowany zespół charakteryzujący się przyspieszonym procesem starzenia.

Nowy!!: Naprawa DNA i Progeria · Zobacz więcej »

Proliferacja (biologia)

Proliferacja – zdolność namnażania komórek przez organizmy; jedna z cech organizmów żywych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Proliferacja (biologia) · Zobacz więcej »

Promieniowanie elektromagnetyczne

Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) – rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Promieniowanie elektromagnetyczne · Zobacz więcej »

Promieniowanie gamma

Promieniowanie gamma Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Promieniowanie gamma · Zobacz więcej »

Promieniowanie jonizujące

Przenikliwość promieniowania jądrowego Skład promieniowania tła według UNSCEAR Promieniowanie jonizujące – wszystkie rodzaje promieniowania, które wywołują jonizację ośrodka materialnego, tj.

Nowy!!: Naprawa DNA i Promieniowanie jonizujące · Zobacz więcej »

Promieniowanie rentgenowskie

cholecystektomii Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie rtg, promieniowanie X, promienie X, promieniowanie Roentgena) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które jest generowane podczas wyhamowywania elektronów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Promieniowanie rentgenowskie · Zobacz więcej »

Promotor genu

Promotor – odcinek DNA, położony zazwyczaj powyżej sekwencji kodującej genu (tuż przed początkiem genu), który zawiera sekwencje rozpoznawane przez polimerazę RNA zależną od DNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Promotor genu · Zobacz więcej »

Radioterapia

Aparat do radioterapii Radioterapia, dawniej curieterapia – metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Radioterapia · Zobacz więcej »

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego – pierwotny nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Rak jelita grubego · Zobacz więcej »

Rak sutka

Częstość występowania guzów piersi w zależności od lokalizacji (widok prawego sutka) Rak sutka, rak gruczołu sutkowego, potocznie rak piersi (łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór złośliwy gruczołu sutkowego wywodzący się z tkanki nabłonkowej.

Nowy!!: Naprawa DNA i Rak sutka · Zobacz więcej »

Reaktywne formy tlenu

Reaktywne formy tlenu (RFT lub ROS, z ang. reactive oxygen species) – reaktywne indywidua chemiczne zawierające w swoim składzie atomy tlenu z niesparowanym elektronem (rodniki) lub wiązania O−O i zdolne do uczestniczenia w reakcjach chemicznych, które odgrywają znaczącą rolę w metabolizmie i starzeniu się organizmów żywych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Reaktywne formy tlenu · Zobacz więcej »

Rekombinacja genetyczna

Struktura Hollidaya Rekombinacja genetyczna – proces wymiany materiału genetycznego, w wyniku którego powstają nowe genotypy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Rekombinacja genetyczna · Zobacz więcej »

Replikacja DNA

Replikacja DNA − proces, w którym podwójna nić DNA (podwójna helisa) ulega skopiowaniu (proces samoodtwarzania się DNA).

Nowy!!: Naprawa DNA i Replikacja DNA · Zobacz więcej »

Rośliny

Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy heterotroficzne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

Nowy!!: Naprawa DNA i Rośliny · Zobacz więcej »

Rodniki

Rodnik metylowy – najprostszy rodnik organiczny pary elektronowe) Rodniki (daw. wolne rodniki) – atomy lub cząsteczki zawierające niesparowane elektrony, czyli charakteryzujące się spinem elektronowym różnym od 0.

Nowy!!: Naprawa DNA i Rodniki · Zobacz więcej »

Saccharomyces cerevisiae

Saccharomyces cerevisiae Meyen ex E.C. Hansen – gatunek jednokomórkowych grzybów, którego poszczególne szczepy (drożdże piekarniane, drożdże górnej fermentacji, drożdże winiarskie, gorzelnicze) znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach spożywczych i posiadają ogromne znaczenie dla człowieka, który wykorzystywał je już w starożytności w piekarnictwie, browarnictwie czy później w gorzelnictwie.

Nowy!!: Naprawa DNA i Saccharomyces cerevisiae · Zobacz więcej »

Sadza

silnika DieslaObserwacja zaćmienia słońca przez okopcone szkło Sadza (pot. kopeć) – produkt powstający w trakcie niepełnego spalania paliw i innych materiałów zawierających w swoim składzie chemicznym znaczne ilości węgla.

Nowy!!: Naprawa DNA i Sadza · Zobacz więcej »

Science

Science – recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez American Association for the Advancement of Science.

Nowy!!: Naprawa DNA i Science · Zobacz więcej »

Skamieniałości

Skamieniała ryba Parku Narodowym Skamieniałego Lasu Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe).

Nowy!!: Naprawa DNA i Skamieniałości · Zobacz więcej »

Skóra pergaminowa

Skóra pergaminowa (skóra pergaminowata i barwnikowa, łac. xeroderma pigmentosum) – bardzo rzadkie schorzenie dziedziczone autosomalnie recesywnie spowodowane genetycznym defektem polimerazy DNA β, skutkiem czego dochodzi do nieodwracalnych uszkodzeń DNA w komórkach skóry narażonych na działanie promieni UV.

Nowy!!: Naprawa DNA i Skóra pergaminowa · Zobacz więcej »

Smoła

Prosty sposób łatania drogi smołą (Indie) Smoła, smoła surowa – produkty odgazowania węgla, łupków bitumicznych lub drewna, rzadko torfu.

Nowy!!: Naprawa DNA i Smoła · Zobacz więcej »

Stechiometria

Stechiometria – dział chemii zajmujący się stosunkami ilościowymi przemian związków chemicznych zachodzących w czasie reakcji chemicznych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Stechiometria · Zobacz więcej »

Telomer (genetyka)

Telomer – fragment chromosomu, zlokalizowany na jego końcu, który zabezpiecza go przed uszkodzeniem podczas kopiowania.

Nowy!!: Naprawa DNA i Telomer (genetyka) · Zobacz więcej »

Telomeraza

Schemat działania telomerazy Część RNA telomerazy Tetrahymena (Tetrahymena thermophila) Telomeraza – enzym rybonukleoproteinowy, którego zadaniem jest dobudowanie brakującego (w związku z tzw. problemem replikacji końca) 3'-terminalnego odcinka nici DNA (tak zwanej nici wiodącej).

Nowy!!: Naprawa DNA i Telomeraza · Zobacz więcej »

Topoizomerazy

Topoizomerazy – grupa enzymów biorących udział w replikacji, gdzie odpowiadają za stopień skręcenia podwójnej helisy.

Nowy!!: Naprawa DNA i Topoizomerazy · Zobacz więcej »

Transkrypcja (genetyka)

Transkrypcja – proces syntezy RNA na matrycy DNA przez różne polimerazy RNA, czyli przepisywanie informacji zawartej w DNA na RNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Transkrypcja (genetyka) · Zobacz więcej »

Trichotiodystrofia

Trichotiodystrofia, zespół Taya (ang. trichothiodystrophy, TTD) – rzadka choroba genetyczna należąca do dysplazji ektodermalnych, nieobjawiająca się nieprawidłową strukturą włosów i paznokci.

Nowy!!: Naprawa DNA i Trichotiodystrofia · Zobacz więcej »

Układ odpornościowy

skaningowego mikroskopu elektronowego) Układ odpornościowy, układ immunologiczny – układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności.

Nowy!!: Naprawa DNA i Układ odpornościowy · Zobacz więcej »

Ultrafiolet

Ultrafiolet, nadfiolet, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie nadfioletowe (skrót UV) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm), niewidzialne dla człowieka.

Nowy!!: Naprawa DNA i Ultrafiolet · Zobacz więcej »

Utlenianie

Utlenianie – reakcja chemiczna, w której atom przechodzi z niższego stopnia utlenienia na wyższy (co jest równoważne z oddaniem elektronów).

Nowy!!: Naprawa DNA i Utlenianie · Zobacz więcej »

Wiązanie chemiczne

Struktura CrC6H3-2,6-(C6H3-2,6-(CHMe2)2)22 z wiązaniem pięciokrotnym Wiązanie chemiczne – według klasycznej definicji: każde trwałe połączenie dwóch atomów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Wiązanie chemiczne · Zobacz więcej »

Wiązanie kowalencyjne

wodoru Wiązanie kowalencyjne w cząsteczce fluoru Wiązanie kowalencyjne – rodzaj wiązania chemicznego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Wiązanie kowalencyjne · Zobacz więcej »

Widełki replikacyjne

Replikacja DNA. Schemat struktury widełek.a: matryca, b: nić wiodąca, c: nić opóźniona, d: widełki replikacyjne, e: primer, f: fragmenty Okazaki Widełki replikacyjne − miejsce jednoczesnego rozwijania cząsteczki DNA i syntezowania nowych nici podczas replikacji, tworzą boki oczka replikacyjnego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Widełki replikacyjne · Zobacz więcej »

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (policykliczne węglowodory aromatyczne; w skrócie WWA lub PAH z ang. polycyclic aromatic hydrocarbons) lub polynuclear aromatics (PNAs) lub polycyclic organic matter (POM) – policykliczne węglowodory zawierające skondensowane pierścienie aromatyczne bez podstawników.

Nowy!!: Naprawa DNA i Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne · Zobacz więcej »

Wirusy

Wirus Marburg HIV Wirusy (łac. virus, trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne, niemające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych.

Nowy!!: Naprawa DNA i Wirusy · Zobacz więcej »

Wrzeciono podziałowe

Wrzeciono podziałowe (właściwie: wrzeciono kariokinetyczne) – wrzecionowata struktura zbudowana z włókien białka (tzw. mikrotubul).

Nowy!!: Naprawa DNA i Wrzeciono podziałowe · Zobacz więcej »

Zasada komplementarności (genetyka)

Symboliczne parowanie w DNA Symboliczne parowanie w RNA Zasada komplementarności, reguła komplementarności (łac. complementum znaczy dopełnienie, uzupełnienie) – pojęcie stereochemiczne stosowane najczęściej w odniesieniu do struktur DNA powstających dzięki komplementarności par zasad występujących w sąsiednich niciach DNA lub DNA i RNAClaude A. Villee: Biologia.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zasada komplementarności (genetyka) · Zobacz więcej »

Zespół ataksja-teleangiektazja

240px 240px Zespół ataksja-teleangiektazja, zespół AT, zespół Bodera-Sedgwicka, zespół Louis-Bar (łac. ataxia teleangiectasia) – rzadka, uwarunkowana genetycznie choroba związana z mutacją w genie ATM, na której obraz kliniczny składają się ataksja móżdżkowa, teleangiektazje w obrębie skóry i gałki ocznej oraz niedobór immunologiczny, powodujący przewlekłe infekcje zwłaszcza układu oddechowego.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół ataksja-teleangiektazja · Zobacz więcej »

Zespół Blooma

Zespół Blooma (ang. Bloom syndrome, BS, BLS) – rzadka choroba uwarunkowana genetycznie, charakteryzująca się zwiększoną predyspozycją do uszkodzeń chromosomów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół Blooma · Zobacz więcej »

Zespół Cockayne’a

Zespół Cockayne’a, zespół Neill-Dingwall (ang. Cockayne syndrome, Neill-Dingwall syndrome) – choroba genetyczna o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym, spowodowana defektem molekularnym upośledzającym mechanizm naprawy DNA.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół Cockayne’a · Zobacz więcej »

Zespół Lyncha

Zespół Lyncha (dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością,, zespół dziedzicznego niedoboru naprawy źle sparowanych zasad) – zespół dziedzicznej predyspozycji do nowotworów.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół Lyncha · Zobacz więcej »

Zespół Nijmegen

Zespół Nijmegen (ang. Nijmegen breakage syndrome, NBS) – choroba genetyczna, spowodowana mutacją w genie NBS1 znajdującym się w locus 8q21, dziedziczona autosomalnie recesywnie.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół Nijmegen · Zobacz więcej »

Zespół Wernera

Zespół Wernera – genetycznie uwarunkowany zespół charakteryzujący się przedwczesnym i przyspieszonym starzeniem.

Nowy!!: Naprawa DNA i Zespół Wernera · Zobacz więcej »

Związek chemiczny

Związek chemiczny – jednorodne połączenie co najmniej dwóch różnych pierwiastków chemicznych za pomocą dowolnego wiązania.

Nowy!!: Naprawa DNA i Związek chemiczny · Zobacz więcej »

8-Oksoguanina

8-Oksoguanina – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, utleniona pochodna guaniny.

Nowy!!: Naprawa DNA i 8-Oksoguanina · Zobacz więcej »

Przekierowuje tutaj:

Mechanizmy naprawy DNA.

TowarzyskiPrzybywający
Hej! Jesteśmy na Facebooku teraz! »